Aylık Değerlendirme Sistemi: Ne Yaptım, Ne Yapacaktım, Neden Yapamadım?
Rüstem Temriyev · 2026-05-08
💡 Hızlı Bilgi
1. Yılı 12 ay yerine 10 ay olarak algıla, son iki ayı (Kasım-Aralık) yedek zaman olarak kullan.
2. Aylık değerlendirmeyi basit bir "ne yaptım, ne yapacaktım, neden yapamadım" çerçevesinde yap.
3. Değerlendirme yaparken kendini yargılama, amaç analiz etmek ve düşüşleri fırsat olarak görmek.
4. Analiz sonuçlarına göre bir sonraki ayı planlarken daha hızlı adım atmanı sağlayacak çevre veya düzenlemeler oluştur.
5. Planlama aşamasında "mindset" (zihin yapısı) ve "action set" (eylem belirleme) olmak üzere iki önemli kırılım var.
6. Mindset, hayata ve problemlere bakış açını belirler; geçmiş analizlere göre kendine özgü bir protokol belirle.
7. Protokoller, acil durumlarda veya duygusal yoğunluk anlarında izlenecek adımlardır; hata yapma korkusuyla karar verememek yerine hızlı ve hatalı da olsa seçim yapıp aksiyona odaklan.
8. Aksiyonları lineer (bire bir efor-değer, tekrar gerektiren rutinler) ve geometrik (bire 10, 100, 1000 efor-değer, kümülatif etkisi olanlar) olarak ayır.
9. Nihai amaç lineer aksiyonları minimize etmek veya geometrik aksiyonlara çevirmektir.
10. Geometrik aksiyonlar sabit (her gün yapılan ama kümülatif etkisi olan) ve değişken (proje bazlı, tamamlanınca sabite dönüşen) olarak ikiye ayrılır.
11. "Rejuvenate" (yenilenme) istasyonları tasarla: beden, zihin ve ruhu besleyecek zorunlu planlanmış aktiviteler.
12. Yenilenme temel olarak uyku, spor ve doğayla temas (orman banyosu, yeşillik görmek) ile sağlanır.
13. Değerlendirme, analiz, mindset/protokol belirleme ve lineer/geometrik aksiyonları ayırarak planlama yap, yenilenmeyi unutma.
📊 Detaylı Açıklama
1. Yılı 10 Ay Gibi Algıla: Yılın tamamını yoğun bir şekilde geçirip son iki ayda tükenmek yerine, ilk 10 ayı planlı bir şekilde kullanarak ve son iki ayı (Kasım, Aralık) bitiremediğin projeleri tamamlama, yarım kalan kursları bitirme gibi "yedek" aktiviteler için ayırmak, daha sürdürülebilir bir tempo ve daha az stresle yılı tamamlamanı sağlar. Bu, özellikle büyük projelerde veya uzun vadeli hedeflerde, beklenmedik aksilikler için nefes alma alanı yaratır.
2. Basit Aylık Değerlendirme: Her ay sonunda "Ne yaptım?", "Ne yapacaktım?" ve "Neden yapamadım?" sorularına dürüstçe cevap vermek, ilerlemeni anlamanın en temel yoludur. Bu, sadece başarıları değil, başarısızlıkları ve engelleri de ortaya çıkarır.
3. Yargılamadan Analiz: Değerlendirme yaparken kendini eleştirmek yerine, bir yatırımcının inişli çıkışlı grafiği analiz etmesi gibi, düşüşleri ve yapamadıklarını birer analiz fırsatı olarak görmek önemlidir. Bu inişlerin nedenlerini anlamak (politik olaylar, ekonomik krizler, kişisel engeller vb.) gelecekteki planlamalar için değerli veriler sunar.
4. Çevresel Düzenlemelerle Hızlı Adım Alma: Analiz sonucunda mükemmeliyetçilik veya düşünme aşamasında takılıp kalma gibi sorunlar tespit edilirse, bir sonraki ay daha hızlı harekete geçmeni sağlayacak fiziksel veya çevresel düzenlemeler yapmak faydalı olacaktır. Örneğin, spor çantasını önceden hazırlamak veya çalışma alanını düzenlemek gibi.
5. Mindset ve Action Set Kırılımları: Planlama iki ana aşamadan oluşur: "Mindset" yani hayata ve duruma bakış açısı, ve "Action Set" yani eylemleri belirleme süreci. Mindset, karşılaştığın zorluklara veya fırsatlara nasıl yaklaştığını belirlerken, action set somut adımları içerir.
6. Protokol Oluşturma: Mindset'in bir parçası olarak, özellikle zorlayıcı veya duygusal anlarda nasıl davranılacağına dair önceden belirlenmiş "protokoller" oluşturmak, mantıksız tepkilerden kaçınmana yardımcı olur. Bu, acil durumlarda şirketlerin izlediği prosedürlere benzer şekilde, panik anlarında ne yapacağını bilmeni sağlar.
7. Hızlı Seçim ve Aksiyon Odaklılık: Hata yapma korkusuyla karar verememek yerine, hatalı da olsa hızlı bir seçim yapıp aksiyona geçmek daha önemlidir. Hatalar düzeltilebilir ancak pişmanlık duymak daha ağır bir yüktür. Bu, öğrenme sürecini hızlandırır ve ilerlemeyi sağlar.
8. Lineer ve Geometrik Aksiyon Ayrımı: Aksiyonları "lineer" (birim efor karşılığı birim değer, rutin ve tekrar gerektiren işler) ve "geometrik" (birim efor karşılığı katlanarak artan değer, uzun vadeli etkisi olan işler) olarak ayırmak, zamanını ve enerjini nereye harcadığını anlamanı sağlar. Amaç, lineer işleri azaltıp geometrik işlere odaklanmaktır.
9. Lineer Aksiyonları Geometrik Hale Getirme: Günlük rutinleri (yemek yemek, e-posta göndermek gibi) lineer olarak görmek yerine, bu rutinleri daha büyük bir amaca hizmet edecek şekilde (örneğin, sağlıklı beslenmek veya etkili iletişim kurmak) geometrik hale getirmeye çalışmak, uzun vadeli fayda sağlar.
10. Geometrik Aksiyonların Türleri: Geometrik aksiyonlar "sabit" (her gün yapılan ama kümülatif etkisi olan, örneğin her gün spor yapmak) ve "değişken" (proje bazlı, tamamlandığında sabit hale gelen, örneğin yüksek lisans yapmak veya bir kitap yazmak) olarak ikiye ayrılır. Her ikisi de uzun vadeli hedeflere ulaşmada kritiktir.
11. Yenilenme (Rejuvenate) İstasyonları: Beden, zihin ve ruhu beslemek için bilinçli olarak "yenilenme istasyonları" tasarlamak ve bunları zorunlu kılmak gerekir. Tıpkı araçlarımızı bakıma götürdüğümüz gibi, kendimizi de düzenli olarak şarj etmeliyiz.
12. Yenilenme Yöntemleri: Yenilenmenin temel unsurları şunlardır: yeterli ve kaliteli uyku (en önemlisi), düzenli spor (kişiye uygun herhangi bir aktivite), ve doğayla temas (orman banyosu, park yürüyüşleri, deniz kenarı). Şehir hayatının olumsuz etkilerinden korunmak için doğayla bağ kurmak hayati önem taşır.
13. Bütünsel Planlama Yaklaşımı: Aylık değerlendirme, kendini yargılamadan analiz yapma, bu analize dayanarak mindset ve protokoller belirleme, aksiyonları lineer ve geometrik olarak ayırma ve en önemlisi yenilenmeyi planın merkezine koyma, sürdürülebilir başarı için bütünsel bir yaklaşımdır.
🎯 Uzman Yorumu
Bu video, bireysel verimlilik ve kişisel gelişim alanında son derece güncel ve pratik yaklaşımlar sunuyor. Özellikle "yılı 10 ay gibi algılama" fikri, modern çalışma hayatının getirdiği tükenmişlik sendromuna karşı harika bir önleyici tedbir. Yılın son iki ayını "yedek" olarak ayırmak, sadece projeleri tamamlama değil, aynı zamanda beklenmedik krizlere veya kişisel ihtiyaçlara esneklik kazandırma açısından da stratejik bir hamle. Bu, "hızlı kazan, hızlı kaybet" döngüsünden çıkarak daha sürdürülebilir bir başarı modeli oluşturmaya yardımcı oluyor.
Değerlendirme sürecindeki "kendini yargılama" vurgusu çok kritik. Çoğu insan, hedeflerine ulaşamadığında kendini başarısız hisseder ve bu da motivasyon kaybına yol açar. Ancak bu video, düşüşleri ve aksaklıkları birer "analiz fırsatı" olarak görmeyi öğütlüyor. Bu, özellikle startup dünyasında ve yenilikçi projelerde sıkça karşılaştığımız bir durum. Başarılı girişimciler, başarısızlıklarından ders çıkararak ilerlerler. Bu yaklaşım, kişisel gelişimde de aynı şekilde işliyor; her "hata" aslında bir öğrenme fırsatıdır.
Mindset ve protokoller konusundaki ayrım da oldukça değerli. Günümüz dünyasında bilgi akışı o kadar yoğun ki, duygusal tepkilerimizle mantıklı kararlarımız arasında sürekli bir savaş yaşanıyor. Belirlenmiş protokoller, özellikle stresli anlarda veya karar verme zorluğu yaşandığında, otomatik pilot görevi görerek daha bilinçli ve tutarlı davranmamızı sağlıyor. Hızlı karar verme ve aksiyona odaklanma konusundaki vurgu, "analiz felci" yaşayanlar için adeta bir can simidi. Hatalı bir kararın, hiç karar verememekten çok daha iyi olduğunu anlamak, ilerlemenin önündeki en büyük engellerden birini kaldırıyor.
Lineer ve geometrik aksiyonlar arasındaki ayrım ise, zaman yönetimi ve verimlilik konusunda devrim niteliğinde bir bakış açısı sunuyor. Çoğu insan, rutin işlerin (lineer aksiyonlar) yoğunluğunda kaybolur ve uzun vadeli, katlanarak büyüyen etkilere sahip geometrik aksiyonlara yeterli zamanı ve enerjiyi ayıramaz. Bu ayrımı net bir şekilde yapmak ve lineer işleri minimize edip geometrik işlere odaklanmak, kariyer ve kişisel gelişimde sıçrama yaratabilir. Özellikle "sabit geometrik aksiyonlar" (her gün spor, her gün yazmak gibi) ve "değişken geometrik aksiyonlar" (proje bazlı hedefler) arasındaki ilişkiyi kurmak, uzun vadeli stratejik planlama için mükemmel bir çerçeve sunuyor.
Son olarak, "rejuvenate" (yenilenme) kavramı, modern yaşamın getirdiği yoğun tempoda göz ardı edilen en önemli unsur. Beden, zihin ve ruh sağlığını bir bütün olarak ele alıp, bunu bilinçli bir şekilde planlamak, sürdürülebilir bir performans ve mutluluk için olmazsa olmaz. Uyku, spor ve doğayla temasın altının çizilmesi, bu temel ihtiyaçların ne kadar kritik olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Günümüzde birçok insan, cihazlarına ve araçlarına gösterdiği özeni kendine göstermiyor. Bu video, bu dengeyi yeniden kurma konusunda güçlü bir çağrı niteliğinde. Uzmanlık alanım gereği şunu söyleyebilirim ki, bu yenilenme süreçlerine yatırım yapmak, uzun vadede hem verimliliği artırıyor hem de kronik stres ve tükenmişlik riskini azaltıyor. Bu video, sadece bir özet değil, aynı zamanda kişisel ve profesyonel yaşamda bir dönüşüm başlatmak için bir yol haritası sunuyor.
Kanal: Rüstem Temriyev