YÜZYILIN DOLANDIRICILIĞI! YATIRIMCI FIRSAT GÖRDÜ,SPK GÖRMEZDEN GELDİ, DOLANDIRICILAR GÖSTERE GÖSTERE
Cüneyt Özdemir · 2026-09-20
💡 Hızlı Bilgi
1. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), piyasa manipülasyonu gerekçesiyle 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fon için tasfiye kararı alarak savcılığa suç duyurusunda bulundu.
2. Yaklaşık 832 milyar TL (15-17 milyar dolar) büyüklüğündeki fon manipülasyonu nedeniyle 515 bin yatırımcı mağdur olurken, aralarında ekonomistler Kerem Alkin ve Emre Alkin'in de yer aldığı isimler hakkında adli süreç başlatıldı ve 51 kişiye yurt dışı yasağı ile mal varlığı tedbiri getirildi.
3. Tasfiyesine karar verilen fonların portföy satışlarını ve yatırımcılara paylaştırma sürecini Ziraat Bankası ile Türkiye İş Bankası devraldı.
4. Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, yapay zeka modelleri için bağımsız güvenlik denetimlerini öne çeken ve acil durdurma anahtarı (kill switch) getirilmesini öngören bir kararname imzaladı.
5. Uluslararası güvenlik çevrelerinde, Rusya'daki seçimlerin ardından Moskova yönetiminin Ukrayna'yı destekleyen Polonya veya Baltık ülkeleri üzerinden NATO'nun kararlılığını test edebileceği endişesi gündeme taşındı.
📊 Detaylı Açıklama
Türkiye finans piyasaları, SPK'nın 7 portföy yönetim şirketine bağlı 131 fona el koyup tasfiye kararı almasıyla son dönemin en büyük sarsıntılarından birini yaşadı. Hedef, Tera Portföy, Pusula, Atlas, Buz, Pardus ve A1 Kapital gibi şirketlerin yönettiği fon havuzunda yaklaşık 832 milyar TL (piyasa tahminlerine göre 15 ila 17 milyar dolar) tutarında bir varlığın manipüle edildiği belirlendi. Bu operasyondan doğrudan etkilenen bireysel yatırımcı sayısının 515 bin kişiye ulaştığı açıklandı.
Skandalın arka planında, dolaşımdaki hisse adedi az olan küçük şirket hisselerinin fonlar üzerinden karşılıklı alım satımlarla yapay şekilde şişirilmesi yer alıyor. Bir şirketin 4 yılda yüzde 400 bin gibi hayatın olağan akışına aykırı değer kazanması, fonların bir yılda yüzde 640'a varan getiri vadetmesine yol açtı. Sistem, yeni giren yatırımcı parasıyla hisselerin sürekli yukarı taşındığı kapalı bir saadet zinciri (Ponzi mekanizması) şeklinde işletildi.
Söz konusu olağan dışı hareketlerin ekonomi yönetimi ve SPK tarafından 2025 yılı sonlarından itibaren bilinmesine rağmen sürecin aylarca izlenmesi ciddi eleştirilere neden oldu. Yabancı yatırım kuruluşlarının Türk borsasındaki fiyat oluşumlarının sağlıksız olduğuna dair uyarılarda bulunması ve Türk şirketlerinin uluslararası endekslerdeki yerinin tartışmaya açılması, regülatör kurumları harekete geçiren ana etken oldu.
Tasfiye sürecinin yönetimi kamu ve özel sektör bankaları arasında paylaştırıldı; Tera fonlarının tasfiyesi İş Bankası'na, diğer altı şirketin fonları ise Ziraat Bankası'na devredildi. Ancak portföylerdeki hisselerin ekranda görünen fiktif fiyatlardan alıcı bulamayacağı, gerçek piyasa şartlarında çok daha düşük bedellerle satılacağı ve yatırımcıların ana paralarında çok ciddi oranda kayıplar yaşayacağı gerçeği öne çıkıyor.
Krizin adli boyutunda ise ekonomi yönetiminin hazırladığı dosyaların Cumhurbaşkanlığına sunulduğu, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) ve Mali Suçları Araştırma Kurulu'nun (MASAK) dahil olduğu 6 aylık bir delil toplama sürecinin yürütüldüğü ifade edildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Kimin adı olursa olsun müdahale edin" talimatıyla düğmeye basıldığı ve başsavcılıkların piyasa dolandırıcılığı ile suç gelirlerinin aklanması suçlarından harekete geçtiği aktarıldı.
Soruşturma kapsamında 51 kişi hakkında yurt dışı çıkış yasağı ve mal varlıklarına tedbir kararı verilirken, bazı fon yöneticileri tutuklandı. Hükümete yakınlığıyla bilinen ve geçmişte Cumhurbaşkanlığında görev yapmış eski büyükelçi Prof. Dr. Kerem Alkin ile kardeşi ekonomist Prof. Dr. Emre Alkin'in de aralarında bulunduğu tanınmış figürlerin gözaltına alınması soruşturmanın boyutunu gözler önüne serdi.
Yargıya yansıyan ifadelerde manipülasyonun ulaştığı boyutlar somut verilerle belgelendi. Piyasa değeri 15 milyar lira olan şirketinin fiktif olarak 1 trilyon 300 milyar liraya yükselmesi savcılıkça sorulan Destek Faktoring patronunun, ticari işlerine odaklandığı ve SPK denetiminde olduğu için durumu sorgulamadığını savunması dosyadaki dikkat çekici ayrıntılardan biri oldu.
Yatırımcı cephesinde ise büyük bir yıkım söz konusu; bankacı tavsiyesiyle parasını değerlendirmek isteyen, ev almak veya borç ödemek için birikimini bu fonlara bağlayan vatandaşların paralarına erişememesi şok yarattı. Bireysel yatırımcıların fonları bozma taleplerinin karşılanamaması, paniği Borsa İstanbul geneline yayarak endekste devre kesicilerin çalışmasına ve genel bir satış dalgasına yol açtı.
Yurt dışı gündeminde ise Silikon Vadisi merkezli yapay zeka devrimi masaya yatırıldı. Oksijen gazetesine konuşan Zeynep İnanoğlu Özdemir'in aktardığı üzere, sektörde rekabetin birkaç dev şirketin tekelinden çıktığı, DeepSeek gibi modellerin pazardaki dengeleri aniden değiştirebildiği ve sektördeki şirketlerin cirolarını 10 katına çıkarırken istihdamlarını da hızla artırdığı vurgulandı.
Yapay zekanın meslekleri dönüştürme sürecinde hukuk sektörü ilk sırada yer aldı. OpenAI'ın geliştirdiği 'Astra for Law' gibi araçlar ve hukuki süreçleri otomatize eden yeni girişimler sayesinde sözleşme analizi, içtihat taraması ve dava dosyası hazırlıklarının saniyeler içinde tamamlanabilir hale gelmesi, avukatlık mesleğinin geleceğini köklü biçimde tartışmaya açtı.
Teknolojideki bu kontrolsüz büyüme karşısında Kaliforniya Eyaleti önemli bir hukuki adım attı. Demokratların gelecekteki potansiyel başkan adayı olarak değerlendirilen Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, bağımsız güvenlik denetimlerini öne çeken ve olası tehdit anlarında yapay zekanın kapatılmasını sağlayacak acil kapatma anahtarını (kill switch) yasal çerçeveye bağlayan bir kararname imzaladı.
ABD iç politikasında Trump'ın ana akım medyayı Beyaz Saray toplantılarından dışlama girişimleri ve Hasan Piker gibi sol görüşlü bağımsız dijital yayıncıları hedef tahtasına oturtması, Amerikan siyasetindeki kutuplaşmanın derinleştiğini ortaya koydu. Demokrat muhalefetin siyaset üretemediği bu iklimde dijital figürlerin partiler üstü bir ağırlık kazanmaya başladığına işaret edildi.
Jeopolitik alanda ise Rusya'daki başkanlık seçimlerinin ardından çatışmanın tırmanma riski değerlendirildi. CIA Başkanı William Burns'ün geçmişteki kritik ziyaretlerinin hemen ardından yaşanan askeri hareketlilikler hatırlatılarak, 300 bin kişilik yeni bir askeri seferberlik hazırlığındaki Moskova'nın, Ukrayna'ya lojistik sağlayan Polonya veya Baltık ülkelerini hedef alarak NATO'nun 5. maddesini fiilen test edebileceği yönündeki istihbarat raporlarına dikkat çekildi.
🎯 Haber Analisti Yorumu
Sermaye Piyasası Kurulu'nun 131 fon hakkındaki tasfiye kararı, teknik bir denetim hamlesinden ziyade kontrolden çıkmış bir finansal balonun zorunlu tahliyesidir. Bir hissenin 4 yılda yüzde 400 bin değer kazanması veya bir şirketin fiktif olarak 1,3 trilyon liraya çıkması hiçbir ekonomik rasyonelle açıklanamaz. Sistemin bu denli büyümesine ve 832 milyar liralık bir hacme ulaşmasına göz yumulması, regülatör kurumların piyasa koruma refleksinin ne kadar geç ve yetersiz çalıştığını net bir şekilde ortaya koymaktadır.
Gelişmelerin en ağır faturası güven kaybı olarak Türk sermaye piyasalarına kesilecektir. 515 bin doğrudan mağdurun yanı sıra, fonlardaki mecburi satışların tetiklediği panik dalgası Borsa İstanbul'da işlem yapan tüm bireysel ve kurumsal yatırımcıları zarara uğratmıştır. Yabancı sermaye akışına hayati derecede ihtiyaç duyulan bir konjonktürde, Türk hisse senedi piyasasının manipülatif şemalarla anılması yabancı fon girişlerini uzun süre baskılayacak ve risk primini yukarı çekecektir.
Yargı süreçlerinin etkinliği konusunda ciddi yapısal soru işaretleri bulunmaktadır. Sermaye piyasası suçlarında mevcut ceza infaz mevzuatının 3-4 yıllık cezalarla sonuçlanması, organize şekilde yüz milyonlarca doları kripto varlıklar veya off-shore hesaplar üzerinden yurt dışına kaçıran odaklar için caydırıcı olmaktan uzaktır. Mesele sadece kişileri gözaltına almak değil, buharlaşan milyarlarca liralık kaynağın izini sürerek el koymak ve zararı karşılayacak hukuki mekanizmayı kurmaktır; aksi takdirde kamu vicdanı ve piyasa disiplini onarılamaz.
Yapay zeka cephesindeki gelişmeler, küresel ekonomideki sermaye ve regülasyon dengelerinin de kökten değiştiğini gösteriyor. Gavin Newsom'ın "kill switch" adımı, teknolojinin kontrol edilemez bir güç haline gelme ihtimaline karşı devlet aygıtının aldığı savunmacı bir reflekstir. Üretici modellerin hukuktan finansa kadar beyaz yakalı iş gücünü hızla ikame etmesi, sermaye piyasalarındaki manipülatif risklerden çok daha kalıcı ve küresel çapta bir istihdam krizinin yaklaştığına işaret etmektedir.
Yatırımcı ve piyasa aktörleri açısından net bir strateji değişikliği zorunludur: Temelsiz getiri vaat eden fon ve hisselerden tamamen uzak durulmalı, derinliği olmayan kapalı portföy yapıları derhal terk edilmelidir. Hukuki tasfiye sürecindeki fonlarda parası kalanların kısa vadede tam geri ödeme beklemesi gerçekçi değildir; portföy iskonto oranları gözetilerek risk minimize edilmeli ve spekülatif kazanç illüzyonuna karşı kurumsal denetimi tam, şeffaf enstrümanlarda bekle-gör yaklaşımı benimsenmelidir.
Kanal: Cüneyt Özdemir