Yapay Zeka Yatırımlarına İlişkin Belirsizlikler Sürüyor!
CNBC-e · 2026-11-09
💡 Hızlı Bilgi
1. Petrolde yeni pozisyon için Katar ve Washington görüşmelerini bekle; fiyat 90 ile 100 dolar bandında sıkışıyor.
2. Petrol 100 doların üzerine fırlarsa panikle alım yapma; barış adımı gelirse fiyat 80-90 dolara hızla iner.
3. ABD teknoloji ve yapay zeka hisselerini bu seviyeden alma; yeni hükümetin kuralları sıkılaştırma ihtimali satışı derinleştiriyor.
4. Fed aralıkta faiz artırabilir; küresel tahvilde agresif pozisyon almaktan kaçın.
5. Gelişmiş ülkelerdeki faiz artışının dünyaya yayılmasını bekleme; gelişen ülkeler faiz indirimine devam ediyor.
📊 Detaylı Açıklama
Ahmet İhsan Kaya, ABD seçimleri sonrasında piyasadaki ilk coşkunun sadece bir gün sürdüğünü belirtiyor. Çarşamba günü hisseler hızla yükseldi. Ancak perşembe ve cuma günleri teknoloji hisselerinde sert satışlar başladı. Kaya'ya göre yeni ABD yönetimi yapay zeka alanındaki kuralsız dönemi (deregülasyon) bitirebilir. Bu durum, yapay zekaya akan devasa fonların hız kesmesine yol açıyor.
Petrol cephesinde gözler Orta Doğu'daki barış trafiğine çevrildi. Brent petrol son dönemde yüzde 15 düştü ve 94 dolar seviyesine çekildi. Kaya'nın temel senaryosu petrolün 90 ile 100 dolar arasında dalgalanması yönünde. Katar Başbakanı'nın Washington ziyaretinden olumlu bir barış haberi çıkarsa petrol 80-90 dolara iner. Görüşmeler tıkanırsa fiyat yeniden 100 doların üzerine, hatta 110 dolara fırlar.
Fed tarafında aralık ayında bir faiz artışı daha masada duruyor. Güçlü gelen tarım dışı istihdam verisi ve yüksek enerji maliyetleri bu adımı destekliyor. Ancak Kaya, 2022 yılındaki gibi agresif ve peş peşe bir faiz artış dalgası beklemiyor. Çünkü enflasyondaki sıçrama genele yayılmıyor; sadece enerji kaleminde toplanıyor.
Avrupa ve İngiltere faiz artırırken dünya ikiye bölündü. Avrupa'da enflasyon yüzde 4 seviyesine çıksa da çekirdek enflasyon (enerji ve gıda dışı fiyatlar) ve hizmet sektörü sakin kalıyor. Kaya, ücret artışlarının da aşağı yönlü seyrettiğini söylüyor. Bu yüzden gelişmiş ülkeler faizi sadece beklentileri yatıştırmak için sınırlı ölçüde artırıyor.
Gelişmekte olan ülkeler ise tamamen zıt bir yolda yürüyor. Türkiye faiz indirimlerine başladı. Brezilya aylardır faiz indiriyor. Meksika sürpriz bir adımla faiz düşürdü. Hatta Çin bile konut ve borçlanma faizlerini aşağı çekti. Kaya, küresel ölçekte topyekun bir sıkılaşma döngüsü yaşanmadığını, gelişen piyasaların kendi hikayesini yazdığını vurguluyor.
Gelişen piyasalar artık tek bir sepette durmuyor. Kaya, yapay zeka tedarik zincirine giren ülkelerin hızla ayrıştığını anlatıyor. Çip üreten Güney Kore, Tayvan ve Malezya yabancı yatırımcıyı çekiyor. ABD'ye üretim köprüsü olan Meksika da bu rüzgardan güç alıyor. Buna karşılık Vietnam, Tayland, Endonezya ve Brezilya bu küresel ligin dışında kalarak baskı altında kalıyor.
Türkiye ise yılı çok güçlü yabancı girişiyle açtı ancak üst üste iki şokla sarsıldı. İlk darbe İran savaşı ve petrol faturası oldu. Hemen ardından patlak veren fon krizi yabancı çıkışını hızlandırdı. Borsa İstanbul yaklaşık yüzde 30 değer kaybetti. Kaya, yabancı algısındaki bu bozulmanın Türkiye'yi bölgesel rakiplerinden daha kırılgan hale getirdiğini ifade ediyor.
Yıl sonu enflasyonu için Merkez Bankası tahmini yüzde 28 seviyesinde duruyor. Ancak Kaya, kasım ve aralık aylarındaki olası aylık artışlarla enflasyonun yılı yüzde 31-32 bandında kapatacağını öngörüyor. Bu tablo, Merkez Bankası'nın aralık ayında faiz indiriminde acele etmeyeceğini gösteriyor. TCMB ya pas geçecek ya da çok sembolik bir adımla yetinecek.
2027 yılına girerken küresel ekonominin en büyük risk başlığı yapay zeka yatırımlarındaki soğuma olacak. 2026 yılında küresel ticaret yüzde 12 büyürken yapay zeka ticareti yüzde 50 arttı ve büyümeyi sırtladı. Kaya bir piyasa çöküşü beklemiyor ama teknoloji yatırımlarındaki yavaşlamanın küresel büyümeyi frenleyeceğini ve Türkiye'nin de dolaylı olarak bu dalgalanmadan etkileneceğini söylüyor.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Piyasa analisti Ahmet İhsan Kaya, teknoloji hisselerine yönelik aşırı iyimser havayı dağıtarak çok gerçekçi bir çerçeve çiziyor. Seçim sonrası yaşanan tek günlük sıçramanın ardından gelen sert teknoloji satışları, piyasanın yeni yönetim riskini fiyatlamaya başladığını kanıtlıyor. Yapay zekaya bağlı küresel ticaret büyümesi yüzde 50 gibi olağanüstü bir seviyeye ulaşmışken, bu harcamaların sürdürülebilirliğini sorgulamak en doğru yaklaşım.
Konuşmacının duruşu açık bir şekilde "temkinli ol ve bekle" çizgisinde ilerliyor. Özellikle petrol tarafında net bir yön tayin etmek yerine 90-100 dolar bandındaki siyasi kararları izlemek gerekiyor. Petrolün 100 dolar üzerine taştığı senaryo yeni bir enflasyon şoku yaratır; bu da Fed'in faiz silahını masada tutmasına yol açar. Dolayısıyla küresel hisse senedi piyasalarında şu an agresif bir alım tarafında durmak gereksiz bir risk almak anlamına geliyor.
Türkiye açısından çizilen tablo yerel yatırımcının dikkatle okuması gereken gerçekler barındırıyor. BIST tarafındaki yüzde 30'luk düzeltme ve fon krizinin yarattığı güven kaybı henüz tam olarak onarılmadı. Yıl sonu enflasyonunun Merkez Bankası hedefinin üzerinde kalacağı neredeyse kesinleşti. Bu ortamda aralık ayında agresif faiz indirimleri beklemek ve faize duyarlı yerel varlıklara hesapsızca yüklenmek hayal kırıklığı yaratabilir.
Özetle mevcut konjonktür teknoloji ve yapay zeka hisselerinde kâr realizasyonunu, petrolde diplomatik haber akışını beklemeyi, Borsa İstanbul tarafında ise dip arayışının tamamlanmasını izlemeyi gerektiriyor. Yapay zeka zincirine doğrudan bağlı Asya çip üreticileri ve Meksika gibi bağlantı ülkeleri dışındaki gelişen piyasalarda seçici olmak şart. Yatırımcıların genel pozisyonu "bekle ve gör" olmalı; yeni alımlar için belirsizliklerin dağılması beklenmeli.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: CNBC-e