Yabancı Masadan Kalkıyor! Borsa Ve Carry Trade: Piyasada Neler Oluyor? | Murat Aysan & Ömer Gencal
Mesele Ekonomi · 2026-11-10
💡 Hızlı Bilgi
1. Carry trade pozisyonunu hemen kapat; net getiri yüzde 8,4 seviyesine indi ve yabancı hızla çıkıyor.
2. İki ve beş yıllık TL tahvillerde acele alım yapma; faizler yüzde 39 üzerinde asılı kalmayı sürdürüyor.
3. Fon krizine bulaşan 50 şüpheli hisseden tamamen uzak dur; taban tavan hareketleri aldatıcıdır, sakın alma.
4. Dolar kurunda gevşeme bekleme; aylık yüzde 2 artış temposu kuru yıl sonunda 51-52 bandına taşıyor.
5. Sorunlu özel sektör Eurobondlarını elden çıkar; Zorlu ve Vestel benzeri yapılandırma haberleri riski büyütüyor.
📊 Detaylı Açıklama
Fon skandalının gerçek bilançosu gün yüzüne çıkıyor. Merkez Bankası raporuna göre 4 binden fazla şirketin parası bu batık fonlarda kilitlendi. Yaklaşık 3 bin 500 şirketin 1 milyon lira üzerinde bakiyesi bulunuyor. Toplam bloke tutar 116 milyar lirayı aşıyor. Bu paranın 60 milyar lirası doğrudan hisse senedi fonlarında duruyor. Şirketlerin ticari sermayelerini hisse spekülasyonuna bağlaması üretim çarklarını doğrudan tehdit ediyor.
Borsadaki manipülasyon ağı sanılandan çok daha büyük çıktı. Hükümet yetkilileri 50 fonu doğrudan radara aldıklarını duyurdu. Yirmi dosya tamamlandı veya bitmek üzere. Mahkemeler 100’den fazla şüpheliyi tutukladı ve mal varlıklarına el koydu. Ömer Gencal, batık hisselerdeki yapay tavan hareketlerine kanılmaması gerektiğini söylüyor. Kurumlarda liyakat sağlanmadan ve siyasi koruma ağları dağıtılmadan piyasanın bu pislikten temizlenmesi imkansız görünüyor.
Kamu kurumlarının bilançolarında akıl almaz işlemler göze çarpıyor. Türkiye Sigorta bilançosuna yansıyan teminatsız tahvil takasları bunun en somut örneği oldu. Murat Aysan, devlet tahvili verilip karşılığında batık özel sektör kağıdı alınmasının izahı olmadığını belirtiyor. Açıkça karşı taraf riski üstlenildi ve şirket bilançosuna devasa zarar yazıldı. Bu tip kontrolsüz işlemler piyasadaki kurumsal güveni tamamen çökertiyor.
Döviz kuru üzerindeki kontrol gevşiyor ve devalüasyon hızlanıyor. Dolar kurundaki aylık artış hızı yüzde 2 sınırını aştı. Bu tempo devam ederse dolar yılı 51 ile 52 lira arasında tamamlayacak. Hükümetin bütçeye koyduğu 28,4 yıl sonu enflasyon hedefi bu kur artışıyla tamamen hayal oldu. Merkez Bankası'nın faiz ve kur makası hakkında piyasaya acilen net bir yön çizmesi gerekiyor.
Hazine ihaleleri çok zayıf taleple karşılaşıyor. Son iki ve beş yıllık ihalelerde bileşik faizler yüzde 39,51 ile 39,07 seviyesinde oluştu. Toplam 70 milyar liralık zayıf talep geldi ve Hazine ancak 36 milyar lira satabildi. Merkez Bankası faiz indirmesine ve 113 milyarlık tahvil almasına rağmen faizler düşmüyor. Bankalar enflasyonun kalıcı olacağını bildiği için uzun vadeli kağıt almaktan ısrarla kaçınıyor.
Yabancı yatırımcı carry trade (yüksek faizli para birimine geçiş) masasından resmen kalkıyor. Kısa vadeli risksiz TL getirisi yüzde 8,4 seviyesine kadar geriledi. Yabancı fonlar yurt dışından yüzde 6 maliyetle dolar borçlanıyor. Stopaj ve Türk lirasındaki kur kaybı çıkınca ellerine sadece yüzde 1 net kar kalıyor. Bu komik marj için kimse Türkiye riski almaz. Yabancılar devlet ve özel sektör tahvillerini her hafta aralıksız satıyor.
Reel sektörde ciddi bir likidite sıkışması yaşanıyor. Kredi kartı takip oranları yüzde 6,5 seviyesine fırladı. Tüketici kredilerindeki batık oranı ise yüzde 7 sınırını geçti. İmalat sanayi satın alma yöneticileri endeksi 31 aydır aralıksız daralma bölgesinde kalıyor. Özel bankaların kredi büyüme hızı yüzde 19 seviyesine kadar indi. Halkın harcanabilir geliri eridiği için fabrikalar sipariş bulamıyor.
Eurobond tarafında tehlikeli bir makas açılması yaşanıyor. Türkiye'nin 76 milyar dolarlık Eurobond stokunun yüzde 44'ünü yabancılar tutuyor. Zorlu ve Vestel gibi holdinglerin borç yapılandırma talepleri piyasada ciddi panik yarattı. Fakat Arçelik gibi ihracatçı şirketlerin Eurobond getirisi Moody's indirimi sonrası yüzde 9,5 bandına yükseldi. Murat Aysan ve Ömer Gencal, sağlam şirketlerin döviz getirili tahvillerinin TL mevduata göre çok daha cazip hale geldiğini vurguluyor.
Küresel piyasalar Amerikan tahvil faizlerinin baskısı altında eziliyor. ABD 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 4,90 civarında takıldı ve aşağı inmiyor. Fed'in faiz indirimlerini askıya alma ihtimali güçleniyor. Trump sonrası dış ticaret tarifeleri ve Orta Doğu gerilimi belirsizliğini koruyor. Enerji fiyatları düşmezse Türkiye ekonomisi 2027 yılına kadar hem büyümede hem cari dengede çok zorlanacak.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Konuşmacıların ortak tespiti son derece net ve gerçekçi: Türkiye'de kur ve faiz dengesi kırılma noktasına geldi. Yıllıklandırılmış net getirisi yüzde 8,4 seviyesine inen carry trade artık yabancı için ölü bir yatırımdır. Borçlanma maliyetiyle getiri arasındaki marj neredeyse sıfırlandı. Bu durum yabancı sermaye çıkışını hızlandıracak ve TCMB rezervleri üzerindeki eritici baskıyı tırmandıracaktır.
Tahvil piyasasında yaşananlar, para politikasının tıkandığını açıkça belgeliyor. Merkez Bankası politika faizini düşürüyor ve piyasadan 113 milyarlık bono çekiyor. Buna rağmen Hazine ihalelerinde faizler yüzde 40 bandına yapışıp kalıyor. Bankalar 2 yıllık tahvile dahi elini sürmüyor. Kurumların güven vermediği bir ortamda TL tahvillerde yeni pozisyon açmak akılcı değildir; yatırımcı kenarda beklemelidir.
Borsa İstanbul tarafında 116 milyar liralık fon dolandırıcılığı henüz tam fiyatlanmadı. Şirketlerin işletme sermayesini hisse fonlarında batırması, önümüzdeki çeyreklerde reel sektör iflaslarını zincirleme tetikleyebilir. Soruşturma altındaki 50 hissede görülen taban tavan hareketleri küçük yatırımcıya mal yıkma operasyonudur. Borsa genelinde seçici olmadan hisse almak büyük zarar yazar; duruş kesinlikle 'alma ve uzak dur' olmalıdır.
Mevcut tabloda tek rasyonel fırsat penceresi seçici Eurobond piyasasında açılıyor. Yapılandırma isteyen problemli şirket tahvillerinden acilen kaçmak şart. Ancak bilançosu sağlam dev sanayi şirketlerinin yüzde 9,5 dolar getirisi sunan kısa vadeli tahvilleri portföylere azar azar biriktirilebilir. TL varlıkların getiri erozyonuna uğradığı bu evrede sermayeyi korumanın en dengeli yolu kaliteli döviz cinsi borçlanma araçlarıdır.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: Mesele Ekonomi