VİOP’ta kademeler neden önemlidir? 10 kademe derinlik ekranında nasıl işlem yapılır? | Midas+
Midas · 2026-11-02
💡 Hızlı Bilgi
1. VİOP işlemlerinde alış ve satış yoğunluklarını anlık gösteren 10 kademe derinlik ekranı (ladder) tanıtıldı.
2. Sistemde son gerçekleşen fiyatın artı ve eksi 3 kademe yakınlığına doğrudan limit emir, daha uzak seviyelere ise şartlı emir veriliyor.
3. Bekleyen emirlerin fiyat seviyesi parmak hareketiyle yukarı veya aşağı kaydırılarak anında güncelleniyor.
4. Acil durumlar için tüm açık pozisyonları piyasa fiyatından kapatıp bekleyen emirleri silen panik butonu arayüze eklendi.
5. Borsa yönetimi, kademeleri manipüle etmek amacıyla sık emir girip iptal eden hesaplara karşı yüz binde bir oranında iradi emir iptal ücreti uyguluyor.
📊 Detaylı Açıklama
Tolga Bey, VİOP işlemlerinde kullanılan 10 kademe derinlik ekranını (ladder) tanıttı. Ekranın tam ortasında son gerçekleşen işlem fiyatı yer alıyor. Yukarı kısımda en iyi fiyattan başlayarak satış kademeleri, sağ tarafta ise alış kademeleri listeleniyor. Her kademenin yanında bekleyen sözleşme miktarı görünüyor. Yatırımcı bu sayede emirlerin hangi fiyat seviyesinde yoğunlaştığını ve piyasa likiditesini doğrudan takip ediyor.
VİOP tarafında kademeleri süpürerek piyasayı bozan serbest piyasa emri artık kullanılmıyor; bunun yerine piyasadan limite emir türü çalışıyor. Ekrandaki hazır al ve sat butonları tıklandığında, son gerçekleşen fiyattan belirlenen adet kadar emir piyasadan limite türüyle doğrudan tahtaya iletiliyor.
Akıllı emir sistemi, son fiyata olan mesafeye göre emir türünü otomatik belirliyor. Son fiyatın üç kademe yukarısına veya üç kademe aşağısına dokunulduğunda doğrudan limit al ya da limit sat seçeneği açılıyor. Eğer üç kademeden daha uzak bir seviye seçilirse sistem şartlı emre dönüyor; kullanıcı stop aktivasyon fiyatı ile limit fiyatı belirleyerek stop limit emir gönderebiliyor.
Tahtada bekleyen emirleri yönetmek için sürükle-bırak yöntemi kullanılıyor. Fiyat seviyesini değiştirmek isteyen kullanıcı, merdiven üzerindeki emrini parmağıyla yukarı veya aşağı kaydırarak yeni kademeye çekiyor. Emri tamamen silmek için kutucuğu sola kaydırıp ekrana gelen çöp kutusu simgesine basmak yetiyor. Bu işlemlerin tek dokunuşla çalışması için ayarlardan tek adımda emir özelliğinin açılması gerekiyor.
Piyasada sert dalgalanma yaşandığı anlar için geliştirilen panik butonu, tek dokunuşla tüm açık pozisyonları piyasa fiyatından kapatıyor ve bekleyen tüm emirleri iptal ediyor. Yetkililer, tek hamlede tüm portföyü sıfırlayan bu aracın yanlışlıkla basılma riskine karşı çok dikkatli kullanılması gerektiğini vurguluyor.
Kademelere sürekli emir yazıp silerek fiyatı yönlendirmek isteyen hesaplara karşı Borsa İstanbul mali tedbir uyguluyor. Bir aracı kurumun aylık emir iptal hacmi toplam işlem hacminin yarısını aşarsa, aşan kısım için yüz binde bir oranında iradi emir iptal ücreti kesiliyor. Aracı kurumlar bu maliyeti doğrudan emri iptal eden hesaplara yansıtarak sahte derinlik oluşturulmasını engelliyor.
🎯 Haber Analisti Yorumu
10 kademeli derinlik yapısının mobil ekrana taşınması, bireysel türev yatırımcısı için hız avantajı sağlıyor. VİOP gibi kaldıraçlı piyasalarda saniyeler içinde pozisyon almak veya kapatmak gerekiyor; ekranda rakam yazmak yerine kademeye dokunarak emir göndermek bu gecikmeyi ortadan kaldırıyor. Ancak arayüzün getirdiği bu hız, kaldıraç oranlarının yarattığı riskleri azaltmıyor, sadece işlem refleksi kazandırıyor.
Tek dokunuşla çalışan emir sistemleri ve panik butonu, piyasa tecrübesi düşük kullanıcılar için ciddi operasyonel riskler barındırıyor. Parmağın yanlış bir kademeye kayması veya panik butonuna dalgınlıkla basılması, yatırımcının istemediği fiyattan maliyetlenmesine ya da karlı bir pozisyonu zararla kapatmasına yol açabilir. Ekrandaki tek adımda emir özelliğinin acemi yatırımcılar tarafından dikkatle değerlendirilmesi gerekiyor.
Borsa yönetiminin uyguladığı iradi emir iptal ücreti, derinlik ekranında görünen hacimlerin güvenilirliği açısından kritik bir filtre görevi görüyor. Algoritmik işlemlerle kademeleri şişirip küçük yatırımcıyı yanıltmaya çalışan hesaplar bu maliyet nedeniyle eskisi kadar rahat hareket edemiyor. Yatırımcıların bundan sonra takip edeceği temel konu, volatilite dönemlerinde bu tür derinlik araçlarının emir iletim hızını ve aracı kurum komisyon maliyetlerini nasıl etkileyeceğidir.
Kanal: Midas