Uraz Çay: ABD Piyasalarında Özellikle Hisse Piyasalarında Net Olarak İyimserim!
CNBC-e · 2026-10-02
💡 Hızlı Bilgi
1. Değerli Metaller (Altın ve Gümüş): Bu seviyelerden alma / kâr satışı bekle — reel getirilerin hızla yükseldiği ortamda veriye verilen ilk yukarı tepki kalıcı değil, satış baskısı artacaktır.
2. ABD Hisse Senetleri ve Yapay Zeka: Net olarak al / biriktir — yapay zeka altyapı ve çip hisselerinde ralli hikayesi bitmedi, yıl sonuna doğru güçlü yükseliş trendi korunacak.
3. ABD Doları: Güçlü duruşu koru / pozisyonda kal — ABD reel faizlerinin sunduğu getiri avantajı ve Avrupa'daki kırılganlıklar doların güçlü kalmasını sağlayacak.
4. EUR/USD Paritesi: Yükseliş beklentilerine karşı bekle / temkinli ol — enerji şokları ve Fransa kaynaklı bütçe krizleri paritenin yukarı gitmesini engelliyor.
5. Fed Faiz Kararı: Ekim için pas geçilmesini bekle — manşette zayıf görünen istihdam verisinin alt kalemleri güçlü olduğundan Fed Ekim'i pas geçer, Aralık seçeneği masada kalır.
6. ABD 10 Yıllık Tahvilleri: Yalnızca sabırlı sermaye için kademeli alım fırsatı — nominal ve reel getiriler çok cazip seviyelerde olsa da kısa vadeli dalgalanma devam edecek.
7. Avrupa Tahvil ve Hisse Piyasaları: Pozisyon alma / uzak dur — Almanya-Fransa tahvil makasının açılması, kemer sıkma politikaları ve enerji maliyetleri Avrupa'yı stagflasyonist bir baskıya itiyor.
📊 Detaylı Açıklama
ABD'de açıklanan kritik istihdam verisi manşet rakamda zayıf bir tablo çizse de detaylar ekonominin gücünü koruduğunu gösteriyor. Manşetteki 29 binlik artış ve geçmiş iki aya yönelik 60 binlik aşağı yönlü revizyon ilk bakışta olumsuz algılansa da iş gücüne katılım oranındaki artış ve geniş çaplı işsizlik oranının gerilemesi tablonun sanıldığı kadar kötü olmadığını kanıtlıyor. İşsizlik oranının yüzde 4,2 seviyesinde dengelenmesi ve 3 aylık ortalama istihdam artışının 50 binin üzerinde kalması Fed'in elini rahatlatıyor. Bu veriler ışığında Fed'in Ekim toplantısını oy birliğiyle (12-0) pas geçmesi, ancak Aralık ayında faiz politikasını canlı tutarak seçeneklerini masada bırakması bekleniyor.
ABD hisse senedi piyasalarında, özellikle teknoloji ve yapay zeka altyapı hisselerinde net bir iyimserlik hakim. Yapay zeka temasının sadece bir beklenti olmaktan çıkıp yazılımdan inşaata kadar reel ekonomide verimlilik ve büyüme artışı yarattığı görülüyor. Nvidia başta olmak üzere çip üreticilerinin yıl sonuna doğru yükseliş trendini yeniden ivmelendireceği öngörülüyor. Büyümenin teknoloji ve inovasyonla desteklendiği bu yapı, ABD hisselerinde risk iştahının canlı kalmasını sağlıyor; dolayısıyla hisse senedi tarafında satış değil, trende sadık kalarak pozisyon koruma veya alım stratejisi öneriliyor.
Değerli metaller cephesinde ise verinin hemen ardından görülen yükseliş hareketine temkinli yaklaşılması gerektiği vurgulanıyor. ABD 10 yıllık reel getirilerinin (nominal tahvil faizleri eksi enflasyon beklentileri) son altı aydır hatırı sayılır derecede yükselmiş olması, getirisi olmayan altın ve gümüş gibi enstrümanlar üzerinde ciddi bir yapısal baskı yaratıyor. Zayıf manşet veriye verilen ilk tepkiyle yükselen altın ve gümüşte kâr satışlarının gelmesi kaçınılmaz görülüyor. Fon yöneticilerinin cazip reel getirileri değerlendirmek için dolara ve tahvile yöneldiği bir ortamda değerli metallerde aşağı yönlü riskler ağır basıyor.
Döviz piyasasında doların diğer küresel para birimlerine karşı üstünlüğü devam ediyor. Reel getirilerin yüksek seyretmesi doları güçlü bir yatırım aracı haline getirirken, EUR/USD paritesinin 1,12 seviyelerinden geri çekilerek 1,10'lara dönmesi bu tezi destekliyor. Kurumların 1,17 gibi yüksek parite beklentilerinin aksine, ABD'nin büyüme ve reel getiri gücü dolar pozitif görünümün korunmasını gerektiriyor. Bu getiri farkı çok sert bir şekilde geri çekilmedikçe dolardan çıkış için bir zemin bulunmuyor.
Avrupa tarafı ise ABD'den belirgin şekilde negatif ayrışıyor ve derin bir yapısal kriz sinyali veriyor. Yapay zeka gibi büyümeyi tetikleyecek yeni nesil dinamiklerden yoksun olan Avrupa, bir yanda Fransa'nın hükümet düşüşlerine yol açan bütçe açığı ve kemer sıkma politikaları, diğer yanda Almanya-Fransa tahvil makasının açılmasıyla adeta yeni bir borç krizi tedirginliği yaşıyor. Dizel fiyatları ve enerji marjlarındaki yüksek seyir enflasyon beklentilerini bozarken, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz artırımlarını tartışmak zorunda kalması kıtayı zorlu bir sıkılaşma döngüsüne mahkum ediyor.
Tahvil piyasası özelinde, ABD 10 yıllık tahvil faizlerinin sunduğu reel getirilerin tarihi olarak yüksek seviyelerde bulunması önemli bir fırsat barındırıyor. Ancak kısa vadede enflasyon verileri, mali riskler ve enerji fiyatlarındaki oynaklık nedeniyle tahvil tarafının kolay bir patika izlemeyeceği ifade ediliyor. Bu piyasada pozisyon almak isteyen yatırımcıların kısa vadeli al-sat işlemlerinden kaçınması ve yalnızca uzun vadeli, sabırlı bir sermayeye sahip olmaları durumunda bu reel getirileri bir fırsat olarak kademeli biriktirmeleri gerektiği belirtiliyor.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Uraz Çay'ın makroekonomik okuması, piyasanın manşet verilere verdiği yüzeysel tepkiler ile derinlerde yatan reel makro dinamikler arasındaki tezatlığı net bir biçimde ayrıştırıyor. Özellikle ABD istihdam verisinde manşet rakamın zayıflığına aldanmayıp katılım oranındaki iyileşmeyi ve saatlik ücretlerin enflasyonist baskı yaratmamasını öne çıkarması oldukça isabetli bir yaklaşım. Fed'in Ekim toplantısını pas geçip aralığı açık kapı bırakacağı tezi, para politikasının esnekliğini koruması açısından rasyonel bir piyasa gerçeğidir.
Hisse senedi ve yapay zeka sektörüne yönelik "net iyimserlik" tavrı temelsiz bir coşkuya değil, ABD'nin üretkenlik artışı ve büyüme motoruna dayanıyor. Buna karşın altın ve gümüş konusundaki negatif uyarılar yatırımcıların kulağına küpe olmalıdır. Pozitif reel getirilerin yüzde 2'lere dayandığı bir konjonktürde faiz getirisi olmayan emtiaların yukarı yönlü kalıcı bir ralli başlatması finansal matematiğe aykırıdır; bu nedenle altındaki veriye dayalı sıçramaların alım değil, kâr realizasyonu fırsatı olarak görülmesi son derece doğru bir tespittir.
Avrupa ile ABD arasındaki ayrışma analizi ise portföy coğrafi dağılımı açısından hayati bir uyarı niteliğindedir. ABD büyüme yaratarak borç dinamiğini yönetmeye çalışırken, Avrupa'nın enerji bağımlılığı ve bütçe disiplinsizliği sebebiyle kemer sıkma cenderesine girmesi euro ve Avrupa varlıkları için kalıcı bir risk faktörüdür. Yatırımcıların euro bazlı varlıklarda iyimser kalması için şu aşamada makroekonomik hiçbir geçerli sebep bulunmamaktadır.
Özetle piyasa pozisyonlaması net bir çerçeveye oturmaktadır: ABD teknoloji ve çip hisselerinde kalınmalı veya kademeli biriktirilmeli, dolarda taşınan pozisyonlar korunmalı, değerli metallerdeki kısa vadeli yükselişler alım için değil pozisyon hafifletmek için izlenmeli ve tahvil tarafına yalnızca sabırlı, uzun vadeli bir sermaye perspektifiyle yaklaşılmalıdır.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: CNBC-e