Türkiye, Pakistan ve Arabistan sahada nasıl birleşecek?
GZT · 2026-10-17
💡 Hızlı Bilgi
1. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan heyetleri 5 Ekim'de Riyad'da toplanarak "hızlı konuşlandırma" ve ortak karargah planını masaya yatırdı.
2. Husilerin Suudi Arabistan'daki havaalanları ve petrol tesislerine yönelik füze ile İHA saldırıları Mekke İttifakı'nı ilk kez sahada test etmeye başladı.
3. Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın doğrudan hava saldırısı taleplerine Trump yönetiminden ret cevabı gelince Riyad rotayı Ankara ve İslamabad'a çevirdi.
4. Türkiye ve Pakistan, Suudi topraklarını korumayı üstlenirken Yemen içine doğrudan kara gücü sokmayacaklarını ve anlaşmanın saldırı değil savunma amaçlı olduğunu vurguladı.
5. Ankara'nın olası pilot, özel kuvvet ve hava savunma sevkiyatı için TBMM tezkeresi beklenirken, Pakistan'ın şimdiden binlerce asker ve hava savunma unsuru sağladığı belirtiliyor.
📊 Detaylı Açıklama
Mekke İttifakı, 5 Ekim'de Riyad'da düzenlenen kritik toplantıyla birlikte kağıt üzerindeki bir güvenlik paktından sahadaki somut bir askeri güce dönüşüyor. Üç ülkenin savunma bakanları ile genelkurmay yetkilileri, Suudi Arabistan topraklarına acil savunma desteği sağlanması ve hızlı konuşlandırma gücü kurulması konusunda el sıkıştı. Milli Savunma Bakanlığı bu adımların planlandığını duyururken, kulislere yansıyan bilgilere göre Ankara önümüzdeki haftalarda teknik ekipler, elektronik harp araçları ve hava savunma personeli göndermeye hazırlanıyor. Pakistan ise hava savunma sistemleri, İHA'lar ve antidron bataryalarıyla Riyad hattını güçlendiriyor.
İttifakın bu kadar hızlı sahaya inmesinin temelinde Yemen'deki çatışmaların yeniden alevlenmesi yatıyor. 2025 boyunca Husilerle doğrudan karşı karşıya gelen ABD ve İsrail iken, 2026 başında patlak veren İran kriziyle Washington'ın dikkati dağıldı. Yemen'de hükümet güçleri 9 Eylül gecesi Babül Mendep Boğazı kıyısındaki Moka hattında tek gecede 4 bin 600 kilometrekare toprak kaybetti. Bunun hemen ardından Suudi Arabistan'ın Sana Havalimanı'nı vurması gerilimi tırmandırdı ve Husiler Riyad'daki Kral Halit Havalimanı dahil kritik petrol tesislerini füzelerle hedef almaya başladı.
Suudi Arabistan'ı yeni ortak arayışına iten asıl dönüm noktası, Beyaz Saray'dan gelen isteksiz tavır oldu. Veliaht Prens Muhammed bin Selman, 10 Eylül ve takip eden günlerde Başkan Trump'ı bizzat arayarak Husilere yönelik kapsamlı hava saldırısı talep etti. Trump yönetimi ise Pentagon'a ilk etapta hazırlık emri vermesine rağmen son anda geri adım atarak Riyad'a sadece istihbarat ve hedefleme desteği verebileceğini bildirdi. Washington'ın açıkça savaşa girmekten kaçınması, Suudi yönetiminin müttefiki tarafından "terk edilme" korkusunu tetikledi ve Ankara ile İslamabad hattındaki güvenlik garantilerini hayati hale getirdi.
Türkiye cephesinde ise diplomasi ve savunma sanayii odaklı kontrollü bir strateji öne çıkıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bu paktın başka bir ülkeye saldırı düzenlemek için kurulmadığını belirterek Yemen içine doğrudan muharip kara askeri gönderilmeyeceğinin altını çizdi. Türkiye'nin asıl hesabı; İHA ve hava savunma sistemlerini Körfez pazarına kalıcı olarak yerleştirmek, bölgenin güvenlik mimarisinde başat aktör olmak ve Babül Mendep ticaret yolunu korumak. Sürecin resmiyet kazanması için Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Suudi Arabistan'a sınırlı sayıda özel kuvvet ve pilot göndermesini sağlayacak tezkerenin TBMM'den geçmesi bekleniyor.
Pakistan tarafında ise askeri destek çok daha geniş boyutlara ulaşıyor. İslamabad yönetimi, Suudi Arabistan'a yönelik her tehdidi kendisine yapılmış sayacağını ilan ederken sahada şimdiden yaklaşık 8 bin asker, hava savunma bataryaları ve bir savaş uçağı filosu bulundurduğu ifade ediliyor. Ancak gerek Türkiye gerekse Pakistan, Glenn Snyder'ın "ittifak siyasetinde güvenlik ikilemi" makalesinde bahsettiği "tuzağa düşme" tuzağından kaçınıyor. İki başkent de Riyad'ın hava sahasını korumaya evet derken, Yemen'in karmaşık bataklığında Husilere karşı doğrudan bir taarruz savaşına sürüklenmek istemiyor.
Sahanın önündeki en büyük teknik engel ise üç ülkenin farklı askeri doktrinlere, komuta kontrol altyapılarına ve silah sistemlerine sahip olması. Amerikan ordusunun sunduğu anlık istihbarat ve gelişmiş hedefleme ağının bu yeni ittifak tarafından bir gecede ikame edilmesi oldukça güç görünüyor. Ayrıca Yemen hükümetine bağlı güçlerin düzenli bir ordu yerine birbiriyle rekabet eden parçalı milis tugaylarından oluşması, Riyad öncülüğündeki harekatın karada kesin bir askeri zafere ulaşmasını neredeyse imkansız kılıyor.
🎯 Haber Analisti Yorumu
Mekke İttifakı'nın fiilen devreye girmesi, Körfez monarşilerinin Soğuk Savaş'tan bu yana süregelen koşulsuz Amerikan güvenlik şemsiyesine artık güvenmediğinin en net kanıtıdır. Washington'ın Yemen'de maliyetli bombardımanlardan çekinip Riyad'ı füzelerle baş başa bırakması, Suudi Arabistan'ı "terk edilme" paranoyasına itti. Riyad bu boşluğu tek bir küresel güce bel bağlamak yerine, bölgenin operasyonel gücü yüksek iki ordusu olan Türkiye ve Pakistan ile dengelemeye çalışıyor. Bu hamle, Ortadoğu'da Batı dışı bölgesel güvenlik bloklarının kalıcı hale geldiğini gösteren tarihi bir kırılmadır.
Ankara açısından bu denklem hem büyük bir fırsat penceresi hem de ciddi bir risk barındırıyor. Türk savunma sanayiinin Körfez'e kalıcı olarak yerleşmesi ve bölgedeki oyun kurucu rolün pekişmesi stratejik bir kazanım. Ancak Türkiye ve Pakistan'ın Snyder'ın işaret ettiği "ittifaka sürüklenme" (tuzağa düşme) riskine karşı son derece uyanık olması gerekiyor. Suudi Arabistan, Husilere karşı 16 yıldır sürdürdüğü başarısız savaşı kendi lehine çevirmek için müttefiklerini Yemen içine çekmek isteyebilir. Hakan Fidan'ın "bu bir saldırı anlaşması değil" vurgusu, Türkiye'nin sadece hava ve sınır korumasında kalıp Yemen içindeki kara bataklığına girmeme kararlılığını çok iyi özetliyor.
Husilerin 16 yıldır yıpranmayan ideolojik direnci ve İran'ın bölgedeki vekil güçler ağı hesaba katıldığında, Yemen krizinin salt füzeler ve hava savunma kalkanlarıyla çözülmesi mümkün görünmüyor. Riyad'daki Kral Halit Havalimanı'nın vurulması, en gelişmiş hava savunma sistemlerinin bile asimetrik İHA ve seyir füzesi akınlarında delindiğini gösterdi. Bundan sonraki süreçte ittifakın kaderini belirleyecek tek kritik gelişme; TBMM'den geçecek tezkerenin çerçevesi ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Suudi hava sahasında üstleneceği caydırıcılık rolünün Husilerin masaya dönmesini sağlayıp sağlayamayacağıdır.
Kanal: GZT