Trump'ın Hareket Alanı Kısıtlanacak Mı? - Akşam Ajansı | A Haber
A Haber · 2026-11-03
💡 Hızlı Bilgi
1. ABD halkı sandık başına gitti; Temsilciler Meclisi'nin tamamı ve Senato'daki 35 sandalye için oylar veriliyor.
2. Donald Trump, sandık başında İsrail'e yıllık nakit yardımı keseceğini duyurdu ve İran'a yeni saldırı sinyali verdi.
3. Türkiye'de yıllık enflasyon yüzde 29,77 çıktı; yeni oranlarla trafik cezaları ve pasaport harçları katlandı.
4. Eski MİT görevlisi Kaşif Kozinoğlu'nun mezarından alınan saç ve tırnak örneklerinde zehirli antimon maddesi bulundu.
5. Cumhurbaşkanı Erdoğan, 8 yıl aradan sonra Güney Kore'ye giderek nükleer ve savunma alanında dört anlaşma imzaladı.
📊 Detaylı Açıklama
Amerika Birleşik Devletleri kritik bir ara seçime girdi. Seçmenler 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nin tamamını ve Senato'daki 35 koltuğu belirlemek için oy kullanıyor. Anketler Temsilciler Meclisi'nde Demokratların öne geçtiğini gösteriyor. Trump bu tablo karşısında yasama yetkisini kaybetme riskiyle yüzleşiyor.
Trump oy kullanırken kameralara konuştu. İsrail'e askeri teçhizat vereceklerini ama yıllık nakit desteğini keseceğini söyledi. Ayrıca İran'a dönük askeri müdahale ihtimalini açık bıraktı. Temsilciler Meclisi'ni kaybetmesi halinde her yasa tasarısını veto edeceğini ilan etti.
Ekonomideki benzin fiyatları Amerikan seçmeninin ana gündemi haline geldi. Washington muhabiri İrfan Sapmaz, savaş öncesi 2,67 dolar olan benzin galonunun 5 dolara yaklaştığını aktardı. Brent petrolün 103-117 dolar bandında seyretmesi, Cumhuriyetçilerin kalesi Teksas'ta bile Demokrat aday James Taleriko'yu anketlerde öne taşıdı.
Michigan eyaletinde ise Senato yarışında Dr. Abdul El-Sayed yarışıyor. Sayed seçilirse Amerikan tarihinin ilk Müslüman senatörü olacak. Sayed'in ön seçimdeki rakibi seçim öncesi saf değiştirip Cumhuriyetçileri destekledi. Trump da seçim meydanlarında Sayed'i doğrudan hedef aldı.
Güvenlik uzmanı Dr. Eray Güçler canlı yayında olası İran saldırısını değerlendirdi. Güçler, basında konuşulan taktik nükleer silah iddialarını gerçekçi bulmadığını söyledi. İran'ın Zagros dağları altına kurduğu yüzlerce metrelik tünelleri ve raylı füze sistemlerini konvansiyonel bombaların kolayca yok edemeyeceğini vurguladı.
TÜİK Ekim ayı enflasyon verilerini duyurdu. Tüketici fiyatları aylık yüzde 2,58, yıllık ise yüzde 29,77 arttı. Dört aylık enflasyon farkıyla memur ve emeklilerin şimdiden yüzde 8,29 zam hakkı doğdu. Çalışma Bakanı Vedat Işıkhan, emeklilerin alım gücünü artırmak için ilave refah payı üzerinde çalıştıklarını belirtti.
Enflasyon rakamlarıyla birlikte 2027 yılı yeniden değerleme tablosu da netleşti. Trafikte saldırı amacıyla araçtan inmenin cezası 230 bin lirayı aştı. Alkollü araç kullanma 31 bin 957 liraya çıktı. On yıllık pasaport harcı 17 bin 142 liraya, B sınıfı ehliyet harcı ise 8 bin 634 liraya yükseldi.
Eski MİT yöneticisi Kaşif Kozinoğlu'nun şüpheli ölümüyle ilgili feth-i kabir (mezar açma) raporu tamamlandı. Adli Tıp incelemesinde mezar toprağında bulunmayan zehirli antimon maddesi, merhumun saç ve tırnaklarında yüksek oranda çıktı. Kalp krizini tetikleyen bu zehrin cezaevinde içtiği kahveye karıştırıldığı şüphesiyle aralarında eski başsavcının da olduğu dokuz kişi tutuklandı.
Cumhur Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güney Kore'nin başkenti Seul'de Devlet Başkanı Lee Jae-myung ile buluştu. İki ülke ticaret hacmini 15 milyar dolara çıkarma kararı aldı. Altay tankı ve Fırtına obüsü gibi ortak projelerin yanı sıra nükleer enerji, savunma sanayisi ve yapay zeka alanlarında dört ayrı mutabakat zaptı imzalandı.
Siyasette grup toplantıları gergin geçti. MHP lideri Devlet Bahçeli, "Düşmanın uykusunu mızraklarımızla araladık" yazılı yüzüğüyle kürsüye çıktı ve sokak çağrılarına sert tepki gösterdi. Özgür Özel ile Kemal Kılıçdaroğlu arasında ise Suudi Arabistan ve Pakistan ile yapılan Mekke Anlaşması üzerinden milli dış politika polemiği yaşandı.
İstanbul'da beklenen sonbahar fırtınası hayatı kilitledi. Sağanak yağış ve UEFA maçı trafiği birleşince kent genelinde yoğunluk yüzde 90'a ulaştı. Muğla'nın Ula ilçesinde ise sele kapılarak dereye sürüklenen bir otomobilin sürücüsü itfaiye merdiveniyle son anda kurtarıldı.
🎯 Haber Analisti Yorumu
Seçim sonuçları Trump'ın kalan iki yılını felç edebilir. Temsilciler Meclisi'nin Demokratlara geçmesi, bütçe musluklarının tamamen Beyaz Saray'ın aleyhine kapanması anlamına geliyor. 2013'te Obama döneminde yaşanan hükümet kapanma krizi bu kez çok daha sert tekrarlanabilir. Trump'ın "Mr. Veto" çıkışı, yasama organı ile başkanlık makamı arasında büyük bir kriz çıkaracak.
Seçim yenilgisini getiren asıl dinamik doğrudan enerji faturaları oldu. Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim ve benzin fiyatlarındaki sıçrama, Teksas gibi petrol zengini eyaletleri bile sarstı. Amerikan seçmeni ideolojik kamplaşmadan ziyade kendi deposuna giren yakıtın maliyetine göre oy kullanıyor. Bu tablo dış politikadaki sert adımların iç siyasette ağır maliyetler doğurduğunu kanıtlıyor.
Güvenlik cephesinde ise Trump Ocak ayına kadar tehlikeli bir geçiş dönemine sahip. Yeni Kongre 3 Ocak'ta göreve başlayana dek Beyaz Saray dış askeri harekatlarda geniş yetkilere sahip. Trump'ın köşeye sıkıştıkça dikkatleri içeriye değil, İran'a dönük sınırlı hava saldırılarına yöneltme riski masada duruyor. Ancak Zagros dağlarındaki sığınakların derinliği askeri bir zafer elde etmeyi imkansız kılıyor.
Türkiye açısından bakıldığında, Seul'deki nükleer ve savunma hamleleri dengeli bir çok kutupluluk arayışını temsil ediyor. Batı dünyası seçim ve savaş kaosuna sürüklenirken Ankara, Asya-Pasifik hattındaki stratejik ortaklıklarla enerji ve teknoloji bağımsızlığını tahkim etmeye çalışıyor. 15 milyar dolarlık hedef bu vizyonun sahadaki en somut ayağı.
Önümüzdeki günlerde piyasalar için takip edilecek tek kritik veri, sandıklardan çıkacak kesin Senato dengesi olacak. Eğer Senato da Demokratlara geçerse Trump hakkında yeni bir azil süreci anında raftan iner. Bu durum Washington'ı tamamen kendi iç kavgalarına kilitler ve küresel piyasalardaki jeopolitik belirsizliği daha da körükler.
Kanal: A Haber