Trump'a Seçimi İsrail Mi Kaybettirdi? | A Haber
A Haber · 2026-11-04
💡 Hızlı Bilgi
1. Demokratlar ABD Kongresi'nde çifte zafer kazandı; Temsilciler Meclisi'nde 219, Senato'da ise 53 sandalyeye ulaşarak çoğunluğu ele geçirdi.
2. Donald Trump, seçim yenilgisinin ana nedeninin İran gerilimi ve tırmanan benzin fiyatları olduğunu açıkça itiraf etti.
3. Sandık anketlerine göre siyahi seçmenlerin yüzde 88'i, Latinlerin yüzde 60'ı ve Asyalıların yüzde 69'u Demokratlara oy verdi.
4. Netanyahu'nun savaşı tırmandıran adımları Trump'a ağır bir siyasi fatura kesti; iki lider arasındaki dostluğun sonuna gelindiği belirtildi.
5. Kongre'nin Demokratlara geçmesiyle Türkiye-ABD hattındaki CAATSA yaptırımları ve F-35 dosyası yeni bir belirsizliğe sürüklendi.
📊 Detaylı Açıklama
Kongre seçimlerinde dengeler tamamen altüst oldu. Demokratlar, Temsilciler Meclisi'nde gereken 218 eşiğini aşarak 219 sandalyeye ulaştı. Cumhuriyetçiler 125 sandalyede kaldı. Senato tarafında da kritik rakam 51 idi. Demokratlar 53 sandalyeyi ceplerine koydu, Cumhuriyetçiler ise 41 sandalyede kaldı. Böylece Kongre'nin iki kanadı birden muhalefetin denetimine geçti.
Canan Tercan, Trump ile Netanyahu arasındaki eski samimi dönemin kapandığını söyledi. Netanyahu kendi siyasi bekası için sürekli çatışma ve kaos üretiyor. Amerika'yı doğrudan İran ile savaşa çekmek istedi. Ancak bu hamle sandıkta Trump'a çok pahalıya patladı. Seçmen bu savaş macerasının bedelini sandıkta iktidara ödetti.
Tolga Sakman sandık çıkış verilerini paylaştı. Azınlık gruplar ezici bir güçle Demokratların yanında durdu. Siyahi seçmenlerin yüzde 88'i, Latin kökenlilerin yüzde 60'ı ve Asyalıların yüzde 69'u oyunu muhalefete verdi. Beyaz Protestan seçmende ise Trump ancak yüzde 51 alabildi. Trump'ın tabanda kurmak istediği yeni milliyetçi toplumsal blok dağılmış görünüyor.
Küresel sağ hareket de bu sonuçla ciddi bir darbe aldı. Steve Bannon öncülüğünde kurulan hareket; İspanya'da Vox, Fransa'da Le Pen ve Arjantin'de Milei gibi aktörlerle yükseliyordu. Strateji önce Amerika'da denenip sonra Avrupa'ya ihraç ediliyordu. Modelin ABD'de çökmesi, Avrupa'daki aşırı sağ dalganın da yönünü ve söylemini değiştirmesine yol açacak.
İrfan Sapmaz, Trump'ın yenilgiyi bizzat kabul ettiğini aktardı. Trump, seçimleri benzin fiyatları ve tırmanan İran krizi yüzünden kaybettiğini doğrudan söyledi. Financial Times gazetesi de Trump'ın halkın geçim derdiyle dalga geçtiğini ve ağır bir tokat yediğini yazdı. Seçmenlerin yüzde 78'i hayat pahalılığında Trump'ın hatalı kararlarının payı olduğunu düşünüyor.
Kongre'nin kaybedilmesiyle Washington'da yeni bütçe krizleri kapıya dayandı. Pentagon'un savunma bütçesini 900 milyar dolardan 1,5 trilyon dolara çıkarma isteği Demokratlara takılacak. Bütçe onaylanmazsa federal hükümet yeniden haftalarca kepenk kapatabilir. Trump bu tıkanıklığı halka şikayet aracı olarak kullanıp Demokratların üzerine yıkmayı deneyebilir.
Güngör Yavuzaslan ve Özlem Doğaner Türkiye-ABD hattındaki kırılmaları değerlendirdi. Ankara ile Washington arasında 100 milyar dolarlık ticaret hedefi hızla ilerliyor. Ancak F-35 teslimatı ve CAATSA (Amerika'nın Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası) yaptırımları Senato engeline takılabilir. Trump, Türkiye ile ilişkilerini korumak istese bile artık kararları tek başına meclisten geçiremeyecek.
Trump kalan iki yıllık görev süresine "topal ördek" (yasama gücünü kaybetmiş başkan) olarak giriyor. Kendi tabanındaki Cumhuriyetçilerin bile yüzde 57'si gelirlerinin hayat pahalılığı karşısında eridiğini belirtiyor. Trump'ın önünde iki seçenek var: Ya Kongre ile inatlaşıp daha şahin bir politika izleyecek ya da köşesine çekilip başlangıçta vadettiği barış yanlısı çizgiye sığınacak.
🎯 Haber Analisti Yorumu
Amerikan seçmeni ideolojik hamaset yerine mutfaktaki yangına oy verdi. Netanyahu'nun Orta Doğu'yu ateşe atma planlarına Beyaz Saray'dan verilen sınırsız kredi, doğrudan küresel petrol fiyatlarını vurdu. Pompaya yansıyan her zam, Trump'ın hanesinden bir oy sildi. Bu sonuç, dış politikada müttefikleri denetimsiz bırakmanın iç siyasette nasıl bir hezimete yol açtığını gösteriyor.
Kongre'nin iki kanadını birden yitirmek Trump'ı eli kolu bağlı bir başkana dönüştürdü. Önümüzdeki iki yıl boyunca Washington'da bürokrasi tamamen kilitlenebilir. Trump kendi kanunlarını geçiremedikçe sertleşecek, Demokratlar ise her bütçe tasarısında başkanın yetkilerini budamaya çalışacak. Bu tablo, Amerikan federal kurumlarında uzun süreli kapanma krizlerini kaçınılmaz kılıyor.
Türkiye açısından bakıldığında masa artık çok daha karmaşık bir hal aldı. Cumhurbaşkanlığı ile Beyaz Saray arasındaki şahsi dostluk sürse dahi Kongre duvarı çok daha kalınlaştı. Senato'daki Demokrat çoğunluk ve güçlü Siyonist lobi, F-35 ile yaptırım dosyalarını sürekli bir pazarlık kozu olarak tutacak. Trump da işine gelmediğinde Kongre çoğunluğunu arkasına saklanacağı bir kalkan gibi kullanacak.
Bundan sonra gözlerin çevrileceği tek kritik gelişme, Trump'ın Netanyahu yönetimiyle arasına çekeceği setin derinliği olacak. Trump'ın siyasi mirasını kurtarması, İsrail'in İran'a yönelik askeri taleplerine kapıyı tamamen kapatmasına bağlı. Beyaz Saray savaşı durduracak adımları atamazsa, içerideki çöküş 2028'de partisini tamamen iktidar dışına itebilir.
Kanal: A Haber