TRUMP'A SEÇİM TOKADI!!! GAZZE'NİN AHI DEMOKRATLARIN OYUNU NASIL ALDI? TÜRKİYE NASIL ETKİLENECEK?
Cüneyt Özdemir · 2026-11-04
💡 Hızlı Bilgi
1. Demokratlar ABD ara seçimlerinde Senato ve Temsilciler Meclisi çoğunluğunu ele geçirdi, 50 valilikten 29'unu kazandı.
2. Gazze tepkisi ve hayat pahalılığı sandığı sarstı; İsrail lobisi büyük harcamalara rağmen kaybetti ve ilk Müslüman senatör seçildi.
3. Adalet Bakanı Akın Gürlek borsa bürokrasisi, manipülatörler ve medyayı kapsayan organize bir kartel hakkında yasal işlem başlattı.
4. Tasfiye edilen fonlardaki 13 milyar liralık BİST 30 hissesi satış baskısını önlemek amacıyla borsa dışında el değiştirdi.
5. Kongre dengesinin değişmesiyle Türkiye'nin beklediği F-35 teslimatı ve Kaan uçağı motor tedariki yeni engellere takıldı.
📊 Detaylı Açıklama
Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan ara seçimlerde sandıktan büyük bir kırılma çıktı. Demokrat Parti, 1974 yılından bu yana görülen en sert dönüşümle Kongre'nin her iki kanadında da üstünlüğü sağladı. Ülke genelindeki 50 eyaletin 29'unda valilikler el değiştirdi. Cumhuriyetçilerin kalesi sayılan Teksas'ta ilk kez Latin kökenli bir kadın vali seçildi. Georgia'da ise siyahi bir kadın eyalet yönetiminin başına geçti. Anket şirketleri Demokratların bu ezici farkını öngöremedi.
Seçim sonuçlarında Gazze savaşı ve hayat pahalılığı başrolü oynadı. İsrail yanlısı lobi kuruluşu AIPAC, adayları durdurmak için 40 milyon doların üzerinde bütçe kullandı. Buna rağmen seçmen tercihini değiştirmedi. Michigan'da yarışan Abdullah Muhammed El-Sayed, bağımsız yayıncıların desteğiyle ABD tarihinin ilk Müslüman senatörü unvanını aldı. Yeni seçilen vekiller, Beyaz Saray'ın İsrail'e sağladığı karşılıksız bütçelere ve dış müdahalelere açıkça cephe alıyor.
Demokratların bu seçimde kimlik siyasetini bırakıp doğrudan halkın cüzdanına hitap etmesi başarıyı getirdi. Adaylar kökenleri yerine ev kiralarını, hamburger alamayan çalışanları ve mutfak masraflarını öne çıkardı. Cumhuriyetçi kanatta yer alan zengin bağışçıların ve Elon Musk gibi isimlerin dev reklam bütçeleri sokaktaki öfkeyi durduramadı. Georgia Senatörü John Ossoff, yakaladığı oy farkıyla 2028 başkanlık yarışının en güçlü adayı haline geldi.
Cumhuriyetçi çoğunluğun çökmesiyle Donald Trump görev süresinin kalan iki yılında yetkileri sınırlı bir lidere dönüştü. Yasama gücünü kaybeden Beyaz Saray, iç politikada adım atamaz hale geldi. Ankara ile Washington arasındaki dengeler de doğrudan etkilendi. Trump, Kongre direncini gerekçe göstererek Türkiye'ye verdiği taahhütleri erteleyebilir. Parasını ödediğimiz F-35 uçaklarının akıbeti, Kaan savaş uçağının Amerikan motor parçaları ve S-400 yaptırımları yeniden kilitlendi.
Yurt içinde ise borsa fonları üzerinden patlak veren kriz yargıya taşındı. Adalet Bakanı Akın Gürlek, sermaye piyasasında hiyerarşik bir şebekenin tespit edildiğini açıkladı. Gürlek'e göre borsa bürokratları, hisse manipülatörleri ve bazı medya mensupları organize bir rüşvet çarkı kurdu. Bu yapının piyasadaki likiditeyi çekerek ekonomiyi zora soktuğu ve haksız servet edindiği vurgulandı.
Piyasadaki panik havasını dağıtmak için 131 tasfiye fonundaki varlıklar ayrıştırıldı. Tasfiyedeki BİST 30 şirketlerine ait 13 milyar liralık hisse senedi doğrudan borsa dışında satıldı. Bu hisseleri devralan emeklilik ve yatırım fonlarına üç ay boyunca satış yasağı konuldu. Böylece Türk Hava Yolları, Aselsan ve Akbank gibi ana hisselerin tahtalarında sert düşüşler engellendi. Ancak fonlardaki yüzlerce küçük ve sığ şirketin nasıl nakde çevrileceği belirsizliğini koruyor.
Merkez Bankası yayımladığı analizle krizin reel sektöre faturasını paylaştı. Yaklaşık 4 bin 500 şirketin tasfiye edilen bu fonlarda toplam 116 milyar lirası kaldı. Şirketler paralarının 57 milyar lirasını güvenli saydıkları para piyasası fonlarına yatırmıştı. Nakitleri kilitlenen üretici firmalar işçi maaşı ve tedarik ödemelerinde zorlanıyor. Bankaların yüksek kredi faizleri ise firmaların finansman maliyetlerini her geçen gün artırıyor.
Piyasa dedikodularına hedef olan Takasbank, Teleport 2 fonuna 36 milyar lira kredi sağladığı iddialarını yalanladı. Kurum, sermaye piyasası kanunları çerçevesinde takas hizmeti sunduğunu ve söz konusu fona hiçbir borç ya da teminat vermediğini bildirdi. Diğer yandan televizyon dünyasında Organize İşler dizisindeki kam davulu sahnesi yüzünden özür açıklaması yapıldı. Sağlık alanında ise hekimler, henüz test aşamasındaki kaçak zayıflama peptitlerinin ölümcül kalp ve sinir hasarlarına yol açtığını duyurdu.
🎯 Haber Analisti Yorumu
Amerikan seçmeninin verdiği mesaj son derece açık. Halk soyut ideolojik tartışmalardan ve kimlik kavgalarından yoruldu. Seçmen hem dışarıdaki anlamsız savaşların faturasını hem de iç pazardaki pahalılığı cezalandırdı. İsrail'e aktarılan milyarlarca dolar, kasaptaki et fiyatı karşısında hükümsüz kaldı. Demokrat Parti sol kanadı, sınıfsal ve ekonomik tabanlı söylemlere yöneldiği anda başarıya ulaştı. Benzer bir dip dalga dünyanın pek çok ülkesinde iktidarları tehdit ediyor.
Türkiye açısından Washington hattında kısa vadeli bir rahatlama beklemek yanıltıcı olur. Ankara, diplomasiyi Trump ile kişisel diyaloglar üzerinden yürütmeyi seviyordu. Ancak Temsilciler Meclisi ve Senato'yu kaybeden bir Trump'ın manevra alanı kalmadı. Kaan projesine motor lisansı verilmesi ya da F-35 kördüğümünün çözülmesi artık çok daha zor. Demokrat çoğunluklu Kongre, Türkiye ile savunma sanayii müzakerelerinde geleneksel şartlarını masaya sürecektir.
Yurt içindeki fon krizi ise basit bir manipülasyon meselesi olmaktan çıktı. Bürokrat, medya ve manipülatör iş birliğine vurgu yapılması devlet içindeki denetim eksikliğini belgeliyor. Tasfiye edilen fonlarda 116 milyar lirası kalan binlerce reel sektör firması bulunuyor. 13 milyar liralık büyük hisselerin borsa dışında devredilmesi borsayı anlık bir çöküşten korudu. Fakat nakit akışı kesilen KOBİ'lerin yüksek faiz ortamında batık krediye dönüşme riski masada duruyor.
Önümüzdeki süreçte piyasaların gözü Washington'daki bölünmüş yönetimin borçlanma tavanına ve faiz kararlarına çevrilecek. Doların küresel çapta gevşemesi gelişen piyasalara nefes aldırabilir. Ancak Ankara'nın asıl sınavı iç cephede yaşanacak. Borsa soruşturmasının hangi siyasi ve bürokratik isimlere uzanacağı, piyasalardaki güven ortamının yeniden kurulup kurulamayacağını belirleyecek.
Kanal: Cüneyt Özdemir