Trump-Şi-Putin 19 Kasım'da Çin'de Buluşuyor! Trump Masadaki 4 Kritik Başlığı Duyurdu
CNN TÜRK - Tarafsız Bölge · 2026-11-16
💡 Hızlı Bilgi
1. Donald Trump, Şi Cinping ve Vladimir Putin 19 Kasım Perşembe günü Çin'in Şenzen kentinde dev bir zirvede buluşuyor.
2. Trump masadaki dört ana başlığı nükleer silahsızlanma, İran, Ukrayna savaşı ve küresel ticaret olarak açıkladı.
3. Rus stratejist Aleksandr Dugin'in dünyayı üç büyük güce paylaştıran haritası programda sert bir tartışma başlattı.
4. Kuzey Kore lideri Kim Jong-un'un da Çin'deki görüşmelere katılabileceği bilgisi kulislere yansıdı.
5. Programdaki analistler bu buluşmadan dünyayı sarsacak somut bir uzlaşma çıkma ihtimalini oldukça zayıf görüyor.
📊 Detaylı Açıklama
Gazeteci Yunus Paksoy, ABD Başkanı Donald Trump'ın Asya turu rotasını paylaştı. Trump, Beyaz Saray'dan ayrılıp Alaska'da yakıt ikmali yapacak. Ardından Filipinler'deki Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği toplantısına katılacak. Son durak ise Çin'in Şenzen kenti olacak. Trump, masaya dört kritik konu koydu. Bu başlıklar nükleer başlıkların azaltılması, İran gerilimi, Ukrayna savaşı ve ticaret savaşlarından oluşuyor.
Ahmet Hakan zirveyi 1945 yılındaki Yalta Konferansı'na benzetti. O dönem Churchill, Roosevelt ve Stalin dünyayı bölüşmüştü. Abdülkadir Selvi masadaki yapının değiştiğini vurguladı. İngiltere masadan çekildi, yerine Çin oturdu. Ancak Selvi'ye göre bugünkü şartlar bir dünya savaşı sonrası gibi değil. Bu yüzden masadan tarihi bir paylaşım anlaşması çıkması beklenmiyor.
Stüdyonun en hararetli anı Aleksandr Dugin'in paylaştığı dünya haritasıyla başladı. Dugin dünyayı üç nüfuz alanına ayırıyor. Amerika kıtasını Trump'a, Asya'yı Çin'e bırakıyor. Avrupa ve Afrika'nın tamamını ise Rusya'ya bağlıyor. Zafer Şahin bu haritayı hayal ürünü buldu. Afrika nüfusunun bu yüzyılda dünya toplamının dörtte birini oluşturacağını hatırlattı. Kimse bu dev maden ve genç nüfus pazarını tek başına Rusya'ya bırakmaz dedi.
Avrupa'nın masada yer almaması stüdyoyu ikiye böldü. Zafer Şahin Avrupa'nın artık ortak bir ordusu olmadığını söyledi. Kıtanın ekonomik sıkıntılarla boğuştuğunu ve dünya siyasetinde hükmünün kalmadığını savundu. Şahin'e göre Avrupa sahada doğrudan bir ağırlık koyamıyor. Hükümetler birkaç ay içinde düşüyor ve kıta Rus enerjisine bağımlı kalmaya devam ediyor.
Hakan Bayrakçı ve İsmail Dükel ise bu teze sert biçimde karşı çıktı. Bayrakçı son 500 yıldır dünya konseptlerini Avrupa'nın kurduğunu belirtti. Danimarka'nın Grönland meselesindeki direncini örnek gösterdi. Dükel de Avrupa sanayisini hatırlattı. İngiltere'nin uçak motoru ürettiğini, Ukrayna'ya uzun menzilli füzeler verdiğini ve Fransa'nın Suriye'de liman işlettiğini söyledi. Onlara göre Avrupa masada oturmasa bile perde arkasında oyun bozabiliyor.
Yunus Paksoy Amerikan istihbarat raporlarını ekrana taşıdı. Washington, Rusya'yı artık küresel bir süper güç olarak görmüyor. Rus ekonomisi Avrupa ekonomisinin gerisinde kalıyor. Ukrayna'daki beş yıllık savaş Rus donanmasını ve ordusunu çok yıprattı. ABD raporlarına göre Amerika'nın dünyadaki tek gerçek rakibi artık sadece Çin.
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un'un masaya eklenme ihtimali zirvenin havasını değiştirdi. Trump, Kim ile görüşme kararını Şi Cinping'e bıraktığını söyledi. Ahmet Hakan ve Yunus Paksoy bu durumu bir şov adımı olarak değerlendirdi. Kim Jong-un'un varlığı zirveyi ciddi bir küresel pazarlıktan çıkarıp cuma gazetelerine manşet olacak fotoğraf verme yarışına dönüştürüyor.
Program yorumcuları masadaki dört başlıkta anlaşma beklemiyor. Çin tarafı nükleer başlık indirimine doğrudan karşı çıktı. Rusya ve ABD'nin binlerce nükleer başlığı varken Çin'in sayısı henüz 500 civarında bulunuyor. Pekin, silahsızlanmayı ancak iki büyük nükleer güç yaparsa konuşacağını duyurdu. Ukrayna ve İran konusunda da tarafların taban tabana zıt pozisyonları sürüyor.
Programın sonunda liderlerin birbirine bakışı tahtaya yazıldı. Analistler Putin'in Trump hakkındaki düşüncelerini özetledi. Hakan Bayrakçı Trump için 'zeki ama arızalı' tanımını seçti. Yunus Paksoy ve Coşkun Başbuğ, Putin'in Trump'ı çok rahat yönlendireceğini ve manipüle edebileceğini düşündüğünü belirtti. İsmail Dükel ise doğrudan 'cahil' sıfatını kullandı.
🎯 Haber Analisti Yorumu
Bu üçlü zirve küresel bir barış inşa etme amacından oldukça uzak görünüyor. Masadaki liderlerin tamamı kendi iç siyasetinde ciddi sıkışmışlıklar yaşıyor. Trump dış politikada somut bir zafer fotoğrafı arıyor. Putin cephede tükettiği kaynakları diplomatik tavizlerle telafi etme derdinde. Şi Cinping ise ekonomik yaptırımların hızını kesmek istiyor. Bu tablo Yalta benzeri kalıcı bir dünya düzeni kuramaz; olsa olsa geçici bir ateşkes vitrini sunar.
Masadan çıkacak olası kararlar en çok bölgesel kriz alanlarını vuracak. Eğer Trump İran konusunda liderlerden açık bir onay alırsa, Orta Doğu'da askeri gerilim hızla tırmanır. Ukrayna sahasında ise Rusya'nın işgal ettiği toprakları masada onaylatma çabası sahada büyük bir dirençle karşılaşır. Çünkü sahadaki savaş sadece üç liderin imzasıyla son bulacak basitlikte ilerlemiyor.
Avrupa kıtasını tamamen devre dışı bırakma planı büyük bir stratejik yanılgı barındırıyor. Liderler masada anlaşsa bile Avrupa başkentleri Ukrayna'ya lojistik, istihbarat ve mühimmat sağlamayı sürdürebilir. Kendi güvenlik mimarisini kaybeden bir Avrupa, Washington'ın dayattığı şartlara kolayca teslim olmaz. Bu da zirvede alınacak herhangi bir barış kararının Avrupa engeline takılması riskini doğurur.
Bundan sonra dikkatle izlenmesi gereken tek bir somut gösterge bulunuyor: Zirvenin hemen ardından Körfez'de veya İran çevresinde ABD askeri hareketliliği başlayacak mı? Eğer toplantı biter bitmez İran hedeflerine yönelik yeni ve sert bir Amerikan operasyonu görürsek, Şi ve Putin'in kapalı kapılar ardında Trump'a yol verdiğini anlayacağız.
Kanal: CNN TÜRK - Tarafsız Bölge