Trump Kongreyi Kaybederse ABD'de Bir Kaos, Bir Başıboşluk Olabilir!
CNBC-e · 2026-10-16
💡 Hızlı Bilgi
1. Borsa İstanbul için dip seviyelere çok yaklaştık; ancak sular durulana ve MSCI kararı gelene kadar yeni alım için bekle.
2. Özel sektör tahvillerinde şirketlerin geri ödeme riski tırmanıyor; bu kağıtlarda yeni pozisyon alma.
3. Şirketlerin yıl sonu borç ödeme telaşı doları hafif hareketlendirdi; panikle döviz alma, talep kasım sonunda yatışır.
4. Merkez Bankasından bu ay 100 baz puan indirim yeterli; fazlası doları azdırır, aralık ayındaki olası 250 baz puan için verileri bekle.
5. Küresel piyasalarda ucuz para devri bitti; Amerikan tahvillerinde faizlerin yukarıda kalacağını bilerek temkinli bekle.
📊 Detaylı Açıklama
Ziya Akkurt, son dönemde 131 fonun tasfiyesiyle patlak veren krizi sıradan bir usulsüzlük olarak görmüyor. Ona göre bu olay, kolları bütün ekonomiyi saran bir ahtapot gibi her yere uzanıyor. Fonlar üzerinden hisseler teminat gösterildi. Arkasından akılalmaz cambazlıklarla krediler çekildi. Şimdi o fonlar tasfiye olurken hem borsa çöküyor hem de hisse senedi yatırımcısı büyük bir enkazın altında kalıyor.
Borsada endeks son bir ayda sert geri çekildi. Yan hisseleri gösteren endekste kayıp yüzde 40'ı buldu. Akkurt, borsada artık dibe çok yaklaştığımızı ve buradan yukarı bir hareket geleceğini düşünüyor. Yine de hemen gaza basıp alım yapmayı önermiyor. Hem yerli hem yabancı tedirgin. Yatırımcının masaya dönmesi için suların durulması şart. Önümüzdeki günlerde çıkacak MSCI gelişen ülkeler kararı ve kredi notu değerlendirmeleri görülmeden acele edilmemeli.
Krizin en tehlikeli ayağını özel sektör tahvilleri oluşturuyor. Bankadan kredi bulamayan şirketler fonlara tahvil ihraç etmişti. Şimdi Akkurt can alıcı soruyu soruyor: Şirketler bu devasa ana paraları tek seferde ödeyebilecek mi? Ödeseler bile kasadaki nakit akışı bozulmayacak mı? En önemlisi, yatırımcı o tahvilleri bir daha alır mı? Akkurt burada ciddi bir tıkanma bekliyor. Şirketlerin finansmanı kesilince Türkiye genelinde büyüme tahminleri mecburen aşağı inecek.
Madalyonun bir de olumlu yüzü var; o da enflasyon ve tüketim tarafı. Vurgun yapanların fonlardan kazandığı paralarla sürdürdüğü aşırı lüks harcama dönemi kapandı. Akkurt, bu sahte servet etkisinin bitmesiyle iç talebin mecburen bıçak gibi kesileceğini belirtiyor. Tüketim düşünce Merkez Bankasının enflasyonla mücadelesi ilk kez sahada karşılık bulacak. Nitekim altın ithalatının durması ve dış ticaretin toparlanmasıyla cari denge son aylarda fazla veriyor.
Merkez Bankasının faiz politikasına gelince, Akkurt ters bir bakış açısı getiriyor. Bu fon skandalları patlamasaydı Merkez Bankası 100 baz puan bile faiz indiremezdi. İnsanlar korkup mevduata koştuğu için faizler kendiliğinden geriledi. Şimdi Merkez faizi 100 baz puandan fazla indirirse paranın dövize kaçma riski doğar. Bu yüzden Akkurt, 100 baz puanlık indirimin şimdilik yeteceğini söylüyor. Eğer tüketim gerçekten çökerse, aralık ayında 250 baz puanlık daha cesur bir indirim masaya gelebilir.
Döviz kurundaki son kıpırdanmalar kimseyi panikletmemeli. Akkurt, eylül sonrasındaki yükselişin iki doğal sebebi olduğunu anlatıyor. İlki, şirketlerin kasım ve aralık aylarında vadesi gelen dış borç ve tahvil kupon ödemeleri için piyasadan döviz toplaması. İkincisi ise fon çalkantısından kaçan bazı yabancıların geçici olarak dövize park etmesi. Akkurt, kasım ayının sonuna doğru bu döviz talebinin hızla yatışacağını vurguluyor.
Küresel tarafta ise tablo oldukça karanlık. Dünyanın toplam borcu 365 trilyon dolara ulaştı, yıllık gelir ise sadece 120 trilyon dolar civarında. Üstelik Hürmüz ve Babül Mendep boğazlarındaki gemi batırma eylemleri enerji ve lojistik hatlarını kilitliyor. Akkurt, Amerikan Merkez Bankasının yüzde 2 enflasyon hedefinin artık bir masal olduğunu açıkça söylüyor. Dünya artık en az yüzde 3, belki de yüzde 4 enflasyonla yaşamayı öğrenecek. Bu borç yükü varken faizleri indirmek hayal.
Amerika'daki siyasi belirsizlik de ateşe benzin döküyor. Akkurt'a göre Trump yaklaşan ara seçimlerde Kongreyi kaybederse Amerika tam bir kaosa ve başıboşluğa sürüklenir. Demokratlar hemen azil sürecini işletir. Yerine gelecek yardımcısı JD Vance partiyi toparlayamaz. Yönetim bürokrasiye kalır. Petrolü yüksek tutmak isteyen İran ise diplomasi masasında Amerika'yı parmağında oynatır. Bütün bu tablo petrol ve maliyet enflasyonunu diri tutmaya devam eder.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Ziya Akkurt son derece soğukkanlı bir bilanço analizi yapıyor. Piyasadaki çürük halkaların kopmasını Türkiye ekonomisi için gecikmiş ama acı bir reçete olarak görüyor. Özellikle sahte servet etkisiyle azgınlaşan tüketimin çökmesi, enflasyonu dizginlemek adına çok kıymetli. İç talebin bıçak gibi kesilecek olması reel sektörü bir süre boğacak. Fakat uzun vadeli fiyat istikrarı için bu acıyı çekmek zorundayız.
Borsa tarafında dibe yaklaştığımız tezi teknik olarak kulağa hoş gelse de hemen alım tuşuna basmak büyük cesaret ister. Piyasada güven yerle bir oldu. 131 fonun içindeki zehirli varlıkların tasfiyesi sürerken taban serileri yakalayan yan hisselerin saçtığı korku hemen dağılmaz. Kurumsal yabancı raporları ve MSCI kararı önümüze düşmeden borsaya yüklü sermaye bağlamak gereksiz risk almak demektir. Sağlam bilanço sahibi şirketleri izleme listesinde tutmalı ama alım için kesinlikle acele etmemelisiniz.
En büyük saatli bomba özel sektör tahvillerinde tıkırdıyor. Yüksek faiz ortamında kredi bulamayıp fonlara yüksek getirili tahvil ihraç eden şirketler şimdi köşeye sıkıştı. Fon piyasası kuruduğu için bu borçları çevirecek yeni taze para yok. Nakit akışı zayıf şirketlerde seri temerrütler (borcu ödeyememe) görebiliriz. Bu nedenle sabit getirili ürün arayan bireysel yatırımcının ÖST piyasasından tamamen uzak durması, parasını güvenceli mevduatta tutması en mantıklı yoldur.
Küresel açıdan faiz indirim döngüsüne bel bağlayan hayalperestler büyük hüsrana uğrayacak. Akkurt'un işaret ettiği 365 trilyon dolarlık küresel borç ve parçalanan ticaret yolları, enflasyonu kalıcı hale getirdi. Amerika'da faizler uzun süre yüksek kalacak. Seçim kaosu ve Ortadoğu'daki tırmanış petrol fiyatlarını tetiklemeye hazır bekliyor. Bu ortamda dolara karşı altın, emtia ve güvenli liman varlıklarını elde tutmak, hayali hisse rallilerini kovalamaktan çok daha hayati bir stratejidir.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: CNBC-e