Tozlu Raflar: Eskilerden Ortaya Karışık #7
TeknoSeyir · 2026-10-19
💡 Hızlı Bilgi
1. US Robotics ve Yaksu USB telefonlar, 2005 yılında masaüstü bilgisayarlara ahize rahatlığı getirip Skype ve MSN görüşmelerini kolaylaştırdı.
2. Konuşmacıya göre Cold Heat pilli havya tam bir hayal kırıklığı; ark yaptığı için hassas elektronik tamirinde asla kullanılmaz.
3. Ekolaynet Minicom, 1 watt tüketen 366 MHz AMD Geode işlemcisi ve Windows CE sistemiyle internetsiz ev bırakmama vaadinde bulundu ama tutunamadı.
4. RCA VideoDisc, 1981 çıkışlı plak mantığıyla çalışan analog video formatıydı; kasetlere kayıt yapılamadığı için ömrü beş yılda bitti.
5. Creative FPS 1000 ses sistemi, 1999 yılında Sound Blaster Live ile birlikte dört kanal çevresel sesi ilk kez evlere soktu.
📊 Detaylı Açıklama
Masanın ilk konukları 2005 ve 2006 yıllarından kalma US Robotics 9600 ile yerli Yaksu YP200 USB telefonlar. O dönem bilgisayardan sabit hatları aratan Skype ve MSN fırtınası esiyordu. Bu cihazlar aslında USB 1.1 üzerinden bağlanan birer kulaklık ve mikrofondan ibaretti. Kullanıcıya eski telefon alışkanlığını yaşatıyor, üzerinde gelen arayan numara ekranıyla konfor sunuyordu. US Robotics 50 dolar fiyatla çıkmıştı ve aydınlatmasız bir ekrana sahipti. Yaksu modeli ise ışıklı ekranı ve ekstra kulaklık çıkışıyla dikkat çekiyordu. Konuşmacıya göre bu cihazlar bugün bile sesli görüşme yazılımlarına ses kartı olarak tanıtılıp nostaljik amaçla çalıştırılabilir.
İkinci cihaz, konuşmacının teknoloji geçmişindeki en büyük alışveriş pişmanlığı olan Cold Heat pilli havya. Dört adet kalem pille çalışan bu alet, kablosuz lehim yapma vaadiyle 2006 civarında 50 avroya alınmış. Ancak aletin ucu lehim yaparken bariz elektrik arkı (kıvılcım atlaması) çıkarıyor. Konuşmacı, ark yapan bu ucu hiçbir elektronik karta değdiremeyeceğinizi belirtiyor. Hassas devre yollarını anında bozabilecek bu cihazla tek bir lehim bile yapamadığını, aletin ancak kaba ütü rezistansı gibi işlerde kullanılabileceğini söylüyor. Konuşmacıya göre ürün pratikte işlevsiz ve uzak durulması gereken bir tasarım örneği.
Masadaki ilginç kutu ise AMD'nin 2004 yılındaki ucuz internet bilgisayarı projesinden doğan Ekolaynet Minicom. 2005 yılında 250 bin satış hedefiyle internetsiz ev bırakmama iddiasıyla sunuldu. Altı döküm metal, üstü plastik olan bu küçük kasanın içinde fansız, 1 watt yakan 366 MHz AMD Geode işlemci yer alıyor. Sistemde 128 MB DDR bellek, 10 GB IDE sabit disk, 56K dahili modem ve Windows CE 5.0 işletim sistemi var. Harici adaptörle çalışan cihaz çok kısıtlı bir güce sahipti. Konuşmacı, o dönem standart masaüstü bilgisayar fiyatları hızla düştüğü için insanların bu yetersiz cihaz yerine tam bilgisayarlara yöneldiğini ve projenin unutulduğunu anlatıyor.
Dönemin analog video denemelerinden biri olan 1981 çıkışlı RCA VideoDisc ise koleksiyonun en nadide parçası. 30 santimetrelik PVC diski koruyucu kılıfından sadece oynatıcısı çıkarabiliyor. Plak gibi iğneyle okunan sistem, fiziksel girintiler yerine elektriksel potansiyel (kapasitans) farkıyla televizyona analog görüntü aktarıyordu. Her yüzü 60 dakika süren disklerin ömrü 500 oynatmayla sınırlıydı. İğnesi ise bin saat dayanıyordu. Konuşmacıya göre kullanıcıların evde kayıt yapmasına izin veren VHS video kasetler yayılınca, sadece oynatma yapan bu hassas format hızla piyasadan silindi.
Son incelenen parça, 1999 yılında Sound Blaster Live ses kartıyla hayatımıza giren Creative Cambridge SoundWorks FPS 1000 oldu. Sistem, 10 watt gücündeki subwoofer ve her biri 3,5 watt dört uydu hoparlörden oluşuyor. Gerçek bir 4.1 ayrık hat taşımıyor; ses kartından gelen iki stereo jakı subwoofer içindeki devreyle filtrelere bölüyor. Masaüstü kablolu ses tekeri o yıllar için büyük bir lükstü. Konuşmacı, odanın etrafını saran metrelerce kablonun yakındaki Bakırköy FM vericisini yakaladığını ve hoparlör kapalıyken bile odada kısık sesle radyo çaldığını anısıyla birlikte paylaşıyor.
🎯 Teknoloji Uzmanı Yorumu
Tozlu raflardan çıkan bu ürünler, tüketici elektroniğindeki ara geçiş dönemlerinin ne kadar acımasız olduğunu kanıtlıyor. USB telefonlar, internet üzerinden ses iletimine alışamayan kitleye tanıdık bir kabuk sunarak satıldı. Ancak masaüstü mikrofonların ve kulaklıkların ergonomisi geliştikçe bu ara form hızla yok oldu. Tüketici, salt alışkanlıkları korumak adına fazladan masa işgal eden tek işlevli cihazları hızla terk etme eğilimi gösteriyor.
Ekolaynet Minicom ve AMD Geode birlikteliği ise günümüzün kompakt ofis bilgisayarlarının çok erken ve verimsiz bir denemesiydi. Donanım maliyetini düşüreceğim derken işlemci gücünü 1 watt seviyesine kısıp sistemi Windows CE'ye hapsetmek, cihazı doğmadan işlevsiz kıldı. Masaüstü bilgisayarların ucuzladığı bir pazarda kısıtlı kutular yerine tam donanımlı sistemleri seçmek dönemin tüketicisi için çok daha mantıklı bir karardı.
RCA VideoDisc ve Cold Heat havya örnekleri de inovasyonun her zaman doğru yönde ilerlemediğini gösteriyor. RCA, optik lazer diskler ve manyetik kasetler varken analog plağa video sıkıştırmaya çalışarak yanlış teknolojide ısrar etti. Pilli havya ise elektrik arkı gibi temel bir fiziksel handikapı aşamadan pazara sunulmuş başarısız bir deneme olarak kaldı. Bu tarz ürünler, günümüz retro koleksiyoncuları için hoş birer sohbet konusu olmaktan öteye geçemiyor.
Kanal: TeknoSeyir