Torba Yasa Teklifinde Fon Tasfiyesine İlişkin Madde Ne Getiriyor? | Ekonomi Kulübü
EKOTÜRK TV · 2026-11-20
💡 Hızlı Bilgi
1. Para piyasası fonları (PPF) tasfiyesi — bekle; son ara ödemeyle tavan 1 milyon TL'ye çıkıyor.
2. Hisse senedi ve serbest fonlar (THF, DOH, DFI, TLY) — bu seviyeden alma, zararına satma, bekle; kayıp yüzde 70 ile yüzde 97 arasında.
3. Likiditesi düşük manipüle fon hisseleri — alma; patron ve şirket geri alımları bitene kadar temkinli kal.
4. TMV fonu ve Peker GYO payları — bekle; hisse blokajı kalktı, İş Bankası satışıyla nakit yaratılacak.
5. Alım-satıma kapalı fonlar (A1 Portföy, Pardus, Bulls) — bekle; SPK ve Ziraat Bankası kademeli açılış hazırlığında.
📊 Detaylı Açıklama
Sami Altınkaya ve konuğu Mahmut Çiftçi, fon tasfiye sürecindeki resmi verilerin perde arkasını tartışıyor. Hükümet kanadı fon mağdurlarının yüzde 81'inin net yatırım bakiyesini aldığını duyurmuştu. Çiftçi bu rakamın gerçeği tam yansıtmadığını belirtiyor. Ödemeyi alan 371 bin kişinin ezici çoğunluğu para piyasası fonu yatırımcısı. Üstelik hesabı 500 bin TL altında olanlar bu parayı alabildi. 100 milyon TL yatıran biri bile ara ödemelerde sadece 500 bin TL tahsil edebildi.
Hisse senedi ve serbest fonlarda ise tablo tam bir çöküşe işaret ediyor. Bu fonlarda değer kayıpları yüzde 71 ile yüzde 97 aralığında seyrediyor. Atlas Portföy DFI fonunda 1 milyon TL'si olan bir yatırımcıya ara ödemede sadece 30 bin TL düştü. Mevzuat para piyasası fonlarını 17 Eylül öncesi fiyatla korurken, hisse fonlarını ara ödemeden bir gün önceki dip fiyattan hesaplıyor. Konuşmacılar yatırımcılara bu aşamada panikle zararına işlem yapmamalarını ve süreci beklemelerini öneriyor.
Önümüzdeki hafta pazartesi günü dördüncü ve son ara ödeme turu başlıyor. Bu turda 32 milyar TL dağıtılacak ve toplam ödenen tutar 193 milyar TL'ye ulaşacak. Yaklaşık 85 bin tekil yatırımcı bu kaynaktan pay alacak. Para piyasası fonlarında kişi başı tavan 500 bin TL'den 1 milyon TL'ye çıkarılıyor. Ancak tasfiye öncesi para piyasası fonlarının toplam büyüklüğü 300 milyar TL üzerindeydi. Dağıtılan para bu havuzun ancak yüzde 65'ini karşılıyor; 1 milyon TL üzeri bakiyeler için bekleyiş sürecek.
Net yatırım bakiyesi sıfır olan yaklaşık yüzde 2'lik kesim hiçbir ödeme alamadı. Mahmut Çiftçi durumu somut bir örnekle açıklıyor: Fona 100 bin TL koyup bunu 200 bin TL yapınca 100 bin TL kâr çeken kişinin ana parası sıfır sayılıyor. Kalan bakiye sistemde kâr olarak göründüğü için ara ödeme kapsamına alınmadı. Manipülasyona karıştığı tespit edilen hesaplar da kanun gereği bloke edildi ve tasfiye dışı bırakıldı.
Torba yasa teklifine eklenen fon maddesi, tasfiyeyi yürüten kamu bankalarını korumayı hedefliyor. Ziraat Bankası ve İş Bankası bu görevi devlet kararıyla üstlendi. Mevcut Bankacılık Kanunu personele yeterli hukuki koruma kalkanı sağlamıyordu. Yeni düzenleme memur ve yöneticilere yasal zırh vererek bürokrasiyi hızlandırmayı amaçlıyor. Mahmut Çiftçi bu maddenin suçluları aklama amacı taşımadığını, yalnızca süreci hızlandıracağını vurguluyor.
Sermaye Piyasası Kurulu, tasfiye fonlarındaki likit olmayan hisseler için şirketlere geri alım zorunluluğu getirdi. Hisseleri manipülatif biçimde şişen patronlar kendi paylarını piyasadan toplamak zorunda kalacak. Şirketlerin isteğe bağlı iade hesaplarına yaptıkları ödemeleri KAP üzerinden duyurması ve bilançoya açıkça yazması şart koşuldu. Bu adımla fon varlıklarının değeri tabandan toparlanıyor; TMSF hesaplarında şimdiden 41 milyar TL birikti.
Alım-satıma kapalı kalan 198 bin yatırımcının bulunduğu fonlar için çözüm aranıyor. A1 Portföy, Pardus ve Bulls, Ziraat Bankası üzerinden SPK'ya başvuru yaptı. SPK Hukuk İşleri yetkilileri kurumlarda ani nakit çıkışının temerrüt yaratmaması için fonları kademe kademe açmayı planlıyor. Bu fonlar açıldığında para piyasası fonu sahipleri nemalanmış güncel değerle paralarını alacak; hisse fonu sahipleri ise piyasa düşüşü nedeniyle kayıpla karşılaşacak.
TMV fonunda ve Tera Aracı Kurumu bünyesinde kilitli kalan Peker GYO hisseleri serbest bırakıldı. SPK'nın 82 numaralı bülteniyle İş Bankası bu hisseleri satıp nakde çevirme yetkisi aldı. Tera mağdurları için Yatırımcı Tazmin Merkezi devreye giriyor. Hisse senetleri gibi ayni varlıklar lot bazında doğrudan virmanlanırken, nakit alacaklarda 2 milyon 650 bin TL tavan uygulanıyor. Bu tavandan sonra kalan tutar kurum varlıklarının satışıyla karşılanacak.
Alnus, Bulls, Pusula ve Trive aracı kurumlarının sermaye yeterlilikleri yetersiz kaldığı için faaliyetleri iki yıl durduruldu. Bu kurumlardaki yatırımcılar işlemler durduğu için ilk ara ödemelerini dahi alamamıştı. Mahmut Çiftçi 19 Kasım itibarıyla bu kurumlardaki müşterilere de ara ödemelerin yatmaya başladığını duyuruyor. Yatırımcıların nakitleri Takasbank güvencesinde nemalanmaya devam ediyor.
Uluslararası Ticari Eşleştirme Derneği Başkanı Sami Bektaş, Türkiye'deki şirket enflasyonuna dikkat çekiyor. Almanya'da 100 kişiye bir şirket düşerken Türkiye'de 25 kişiye bir şirket düşüyor. Bektaş plansız şirket açılmasını eleştiriyor ve firmalara birleşme çağrısı yapıyor. Yüksek faiz ve daralan likidite ortamında küçük KOBİ'lerin tek başına hayatta kalamayacağını, sermaye ve lojistiğin birleştirilmesi gerektiğini savunuyor.
Küresel piyasalarda ABD teknoloji hisselerinde sert satış dalgası yaşanıyor. Nasdaq borsasında Anthropics halka arzının ikinci gününde yüzde 14 geriledi. S&P 500 endeksi 6.697 puana, Dow Jones 48.509 puana, Nasdaq ise 25.030 puana indi. Yapay zeka yatırımlarının geri dönüşüne dair şüpheler hisse senedi piyasasını baskılarken, yatırımcılar hisse satıp ABD hazine tahvillerine sığınıyor.
Güvenli liman talebi tahvil faizlerini aşağı çekiyor. ABD 2 yıllık tahvil faizi 12 baz puan gerileyerek yüzde 4,62 - yüzde 4,71 seviyesine indi. 10 yıllık tahviller yüzde 4,92'ye gerilerken, 30 yıllıklar yüzde 5,30 seviyesinde bulunuyor. Avrupa'da ise yapay zeka altyapı harcamaları ve kamu borçları nedeniyle tahvil ihraçları 2 trilyon euro sınırını aşarak tarihi rekor kırdı.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Yayında ortaya konan tablo sermaye piyasalarında çok ciddi bir güven bunalımı yaşandığını belgeliyor. Yetkililerin açıkladığı yüzde 81'lik mağduriyetin çözüldüğü tezi matematiksel bir illüzyondan ibaret. Küçük tasarrufçuların para piyasası fonları tasfiye edilmiş olsa da sermayenin büyük kısmı hisse senedi ve serbest fonlarda buharlaştı. Dolayısıyla yerli fon piyasasına karşı şu aşamada aşırı temkinli kalınmalı ve agresif pozisyon açılmamalı.
Hisse senedi yoğunluklu fonlardaki yüzde 70 ile yüzde 97 arasındaki erime basit bir piyasa riski olarak açıklanamaz. Karşımızda likiditesi sığ hisseler üzerinden kurgulanmış bir fiyat balonu ve çöküşü bulunuyor. SPK'nın şirket patronlarına getirdiği hisse geri alım zorunluluğu doğru bir adım olsa da tabandaki zararın tamamını kapatmaya yetmeyecek. Bu fonlarda kalan yatırımcıların panikle satış yapması yerine patron alımlarının yaratacağı kısmi fiyat toparlanmasını beklemesi en rasyonel seçenek görünüyor.
Kamu bankalarına getirilen yasal koruma kalkanı tasfiye hızını artıracak pragmatik bir tedbir. Ancak devletin hazine kaynaklarını kesinlikle kullandırmama inadı, zararın tamamen sisteme ve yatırımcıya yıkıldığını gösteriyor. TMSF'nin 41 milyar TL tahsil etmesi olumlu bir gelişme sayılsa da 300 milyar TL'yi aşan fon büyüklüğü karşısında bu tutar yaraları sarmakta yetersiz kalıyor. Büyük yatırımcı için kayıpların tahsili uzun hukuki süreçlere yayılacak.
Küresel tarafta ABD borsalarında yapay zeka balonu patlama sinyalleri veriyor. Teknoloji devlerinin devasa altyapı borçlanmaları ve yeni halka arzlardaki yüzde 14'lük sert düşüşler risk iştahını kapatmış durumda. Nasdaq ve S&P 500 endekslerindeki düzeltme hareketine karşı hisse pozisyonları azaltılmalı ya da yeni alım için acele edilmemeli. Piyasa açıkça nakde ve kısa vadeli borçlanma araçlarına kaçıyor.
Portföy yönetimi açısından güvenli sığınak tahvil piyasası olarak öne çıkıyor. ABD 2 yıllık tahvil getirilerinin yüzde 4,62 seviyesine inmesi, kurumsal yatırımcının hisse riskinden kaçıp garanti getiriye yöneldiğini kanıtlıyor. Türkiye içinde ise faaliyeti durdurulan aracı kurum riskleri göz önüne alındığında, yatırımcıların Takasbank nezdindeki nakit bakiyelerini koruması ve hisse tarafında seçici davranarak likit enstrümanlarda beklemede kalması gerekiyor.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: EKOTÜRK TV