Teoman Ege ile Lezzetin İzinde Bu Hafta Ortaca Dalyan'da! 'Balık Çopuru' ile Lezzet Yarışı
TGRT Haber TV · 2026-10-25
💡 Hızlı Bilgi
1. Kadriye Öztürk, geleneksel "balık çopuru" yarışmasında jüriden 27 puan alarak yarışmayı birinci tamamladı.
2. Fatma Tütünçer, salçasız ve acı pul biberli tarifiyle 26 puan alarak bir puan farkla ikinci oldu.
3. Turizmci Yücel Okutur, Türkiye'nin ilk tescilli ekolojik köyü Çandır'daki 150 haneli yerleşimin cephelerinin hibe desteğiyle restore edileceğini açıkladı.
4. DOKTOB Başkanı Okutur, DALKO kooperatifinin ürettiği kefal havyarının yurt dışına ihraç edildiğini ve Dalyan kefalinin yarı tuzlu lagün suyu sayesinde eşsizleştiğini belirtti.
5. Yarışmacılar kefal sezonu kapandığı için gölden taze tuttukları levreklerle yahni benzeri balık çopuru yemeğini pişirdi.
📊 Detaylı Açıklama
Sunucu Teoman Ege, Muğla'nın Ortaca ilçesine bağlı Dalyan mahallesinde yöresel lezzetlerin izini sürdü. Bölge turizmini ve ekolojisini anlatmak için Dalaman Ortaca Köyceğiz Turizm Otelciler Birliği (DOKTOB) Başkanı Yücel Okutur programa katıldı. Okutur, bölgenin sanayi tesislerinden uzak yapısı sayesinde yüksek oksijen oranına sahip olduğunu aktardı. Köyceğiz Gölü ile Akdeniz arasındaki lagün sisteminde suyun gün boyu yön değiştirdiğini, bu gelgit benzeri akıntının binlerce kanalda zengin bir balık faunası yarattığını vurguladı.
Yücel Okutur, bölgedeki koruma projeleri kapsamında 150 haneli Çandır Köyü'nün Türkiye'nin ilk tescilli ekolojik köyü olduğunu söyledi. Bu köye hiçbir kimyasal maddenin sokulmadığını, tarımın tamamen koruma altında yapıldığını ifade etti. Ayrıca köydeki yapısal bozulmaları gidermek amacıyla büyük bir firmayla anlaştıklarını, hibe desteğiyle tüm evlerin cephelerinin taş, tuğla ve ahşap kaplamalarla geleneksel dokuya uygun yenileneceğini duyurdu.
Dalyan'ın su ürünleri potansiyeline değinen Okutur, Türkiye'nin en eski kooperatiflerinden DALKO bünyesinde kefal yumurtası üretildiğini ve bu ürünün dünya pazarlarına ihraç edildiğini anlattı. Lagün ortamında yaşayan Dalyan kefalinin yarı tatlı yarı tuzlu suda beslenmesi sebebiyle standart göl kefallerinden çok daha lezzetli olduğunu aktardı. İztuzu Plajı'nda Nisan ve Mayıs aylarında Caretta caretta kaplumbağalarının yumurtlama döneminin başladığını, yavru çıkışlarının ise Eylül sonuna kadar devam ettiğini hatırlatarak plajdaki tesiste kefal ekmek ikramında bulundu.
Programın gastronomi durağında işletmeci Alper Yalılı, Ege otları ağırlıklı 40 çeşit soğuk meze sunduklarını belirtti. Menülerinde kaya koruğu, deniz börülcesi, üç çeşit peynirden yapılan Antep fıstıklı Girit ezmesi ile pancar ve enginarlı 'Pir Sultan' mezesinin öne çıktığını anlattı. Yalılı, zeytinyağında marine edilen kaparili hardallı levrek marin ile pamuk kıvamındaki levrek lokum spesiyallerini tanıttı.
Yarışma etabında kullanılacak balıklar için Teoman Ege, balıkçı Nihat Bey ile birlikte kanala açılarak olta attı. Kefal mevsiminin kapanması nedeniyle oltaya gelen iri levrekler yarışmanın ana malzemesi oldu. Yöresel balık çopuru yemeği için Ortaca Elele Kadın Kooperatifi kurucu üyesi Kadriye Öztürk ile balıkçı eşi Fatma Tütünçer tezgah başına geçti.
Yarışmacılar, balık çopurunun aslında yokluk dönemlerinde balık kafalarını ve iri parçaları ziyan etmemek amacıyla geliştirilmiş bir yahni kültürü olduğunu belirtti. Kadriye Öztürk, 80-90 yıllık geçmişe sahip bu tarifte ikiye böldüğü levrekleri zeytinyağında kızarttıktan sonra domates, soğan, bol sarımsak ve ev yapımı salça ekleyerek az suyla 15 dakika kaynattı. Sosun son aşamasında taze nane ve maydanoz ilave ederek yemeğini pide eşliğinde sundu.
Fatma Tütünçer ise tarifinde salça yerine acı pul biber ve taze sivri biber kullandı. İri sarımsak parçaları, soğan ve domatesle hazırladığı sosa kızarmış levrekleri ekleyip pişmeye bıraktı. Jüri masasında Fethiye Aşçılar Derneği Başkanı Onur Arslan, yemek araştırmacısı ve gazeteci Süleyman İlter ile turizmci Fulya Okutur yer aldı.
Şef Onur Arslan, Kadriye Hanım'ın salçalı tarifinin profesyonel mutfak standartlarına ve pişme derecesine çok uygun olduğunu söyleyerek 9 puan verdi. Fatma Hanım'ın yemeğini ise biraz acı bularak 8 puanla değerlendirdi. Gazeteci Süleyman İlter, salçasız sosun balık ve sebze aromalarını tek tek hissettirdiğini belirterek her iki tabağa da 8 puan takdim etti. Turizmci Fulya Okutur, ekonomik ve besleyici bulduğu bu yemeği otel menülerine alacaklarını söyleyerek her iki yarışmacıya da 10 tam puan verdi. Kadriye Öztürk toplam 27 puanla birinci olurken, Fatma Tütünçer 26 puanla ikinci sırada kaldı.
🎯 Haber Analisti Yorumu
Dalyan'daki bu gastronomi içeriği, Türkiye'deki kırsal kalkınma modellerinin yerel mutfak kültürüyle nasıl iç içe geçtiğini net bir şekilde kanıtlıyor. Kadriye Öztürk'ün kurucusu olduğu Ortaca Elele Kadın Kooperatifi üzerinden bölgenin narenciye fazlasını dondurma ve şekerlemeye dönüştürmesi, tarımsal israfı önleyen doğrudan bir ekonomik refleks örneği. Benzer biçimde, balık çopurunun ortaya çıkış mantığı olan "balık kellesini değerlendirme ve az malzemeyi yahniyle çoğaltma" alışkanlığı, günümüz sürdürülebilir mutfak anlayışının Anadolu'daki köklü karşılığıdır.
Bölgesel kalkınma açısından Çandır Köyü'nde yürütülen ekolojik köy modeli ile DALKO'nun balık yumurtası ihracatı stratejik bir ağırlık taşıyor. Turizm işletmelerinin sadece konaklama üzerinden değil, lagün ekosistemini koruyarak katma değerli su ürünleri üretmesi bölgeyi kırılgan kitle turizminden kurtarıyor. Yücel Okutur'un işaret ettiği hibe kaynaklı mimari cephe düzenlemesi projesi, kıyı köylerinin plansız betonlaşmasını engelleyebilirse yörenin butik turizmdeki rekabet gücünü uzun vadede artıracaktır.
Buna karşılık, yöresel mutfağın ticarileşme sürecinde bazı sınırlar ve riskler bulunuyor. Jüri üyesi Fulya Okutur'un balık çopurunu menülere dahil etme arzusu sevindirici görünse de, yemeğin asıl karakterini veren lagün kefali yerine restoranlarda kolay temin edilen çiftlik levreğine yönelinmesi lezzetin otantik yapısını aşındırabilir. Endemik balık türlerinin mevsimsel yasakları ve iklim koşulları, bu tür yerel tariflerin otel mutfaklarında standart kalitede sunulmasını zorlaştıracaktır.
Gelecek dönemde takip edilecek kritik gelişme; Çandır Köyü'ndeki mimari rehabilitasyon projesinin resmi izin süreçlerini tamamlayıp hedeflenen taş-ahşap giydirmelere ne zaman başlayacağı ve DALKO kooperatifinin yarı tuzlu lagün kefaline yönelik bir coğrafi işaret tescili alıp almayacağıdır.
Kanal: TGRT Haber TV