Suudi Arabistan'ı vuran Husiler İran’ın ortağı mı?
GZT · 2026-11-11
💡 Hızlı Bilgi
1. Suudi Arabistan Savunma Bakanı Tahran'da temaslarda bulunurken Husiler ertesi gün krallığın en büyük petrol rafinerisi Ras Tanura'yı vurdu.
2. Husilerin Riyad Havalimanı'na düzenlediği balistik füze saldırısında 12 kişi öldü, 309 kişi yaralandı; Suudi koalisyonu 100 uçakla Yemen Şafağı harekatını başlattı.
3. Babülmendep Boğazı'ndaki Meyun ve Haniş adalarını ele geçiren Husiler, Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz petrol çıkışını ve gemi trafiğini kilitledi.
4. Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Savunma Anlaşması yürürlüğe girdi; Mısır parlamentosu da Riyad'a askeri destek onayladı.
5. Tahran'da Suudi Arabistan, Türkiye, Pakistan ve İran güvenlik heyetleri ilk kez aynı masada buluştu ancak saldırıları durduran bir uzlaşı çıkmadı.
📊 Detaylı Açıklama
Husiler Yemen'in kuzeyindeki Sada vilayetinden çıktı ve Zeydilik mezhebine mensup. Bu mezhep Şiiliğin bir kolu olsa da İran'daki sistemden oldukça farklı. Mutlak ruhani otoriteyi kabul etmiyorlar ve ibadet kuralları bakımından Sünniliğe yakın duruyorlar. 2014 yılında başkent Sana'yı ele geçirdiklerinde kararı Tahran vermemişti, İran bu oldu bitti durumu sonradan benimsedi. İki taraf arasındaki asıl ittifak 2015 yılında Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon Yemen'e girince kuruldu. Onları ideolojiden ziyade ortak düşman bir araya getirdi.
Tahran desteğini sadece siyasi olarak niteleyip askeri bağı reddetse de sahadaki silahlar İran imzasını taşıyor. Husilerin kullandığı Burkan balistik füzeleri, Kudüs seyir füzeleri ve Samad İHA'ları doğrudan İran sistemlerine dayanıyor. 2025 yazında Salif Limanı'na giden 750 tonluk bir sevkiyat yakalandı ve içinden gemisavar füzeler ile İHA parçaları çıktı. Kudüs Gücü ve Hizbullah eğitim desteği verirken Husiler de sahada 76 bin savaşçı seferber edebilen yerel bir askeri güç kurdu. Karşılıklı bir çıkar ortaklığı işliyor.
Kırılma anı 2025 Temmuz'unda yaşandı. Husi heyetini taşıyan İranlı Mahan Air uçağı Sana Havalimanı'na inmek üzereyken pist vuruldu. İddialara göre uçakta Devrim Muhafızları komutanları, füze parçaları ve finansman için altın bulunuyordu. Saldırının ardından Husi lideri Abdülmelik el-Husi gerilimi tırmandıracaklarını açıkladı. Hedefe doğrudan Suudi Arabistan kondu ve Suudi limanlarına yük taşıyan gemilere abluka ilan edildi.
Eylül ayında Husiler sahada kritik bir hamle yaptı. Küresel deniz ticaretinin yüzde 12'sini taşıyan Babülmendep Boğazı'ndaki Meyun ve Haniş adalarını kontrol altına aldılar. Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim sebebiyle petrolünü Kızıldeniz üzerinden dünyaya açmak isteyen Riyad yönetimi sıkıştı. Suudi Arabistan doğu-batı petrol boru hattını kapatmak zorunda kaldı. Fransız haber ajansı AFP'ye konuşan kaynaklar, adalara radar kurulmasını ve tünel kazılmasını bizzat İranlı uzmanların denetlediğini belirtti.
Suudi koalisyonu Ekim ayında 100 savaş uçağıyla Yemen Şafağı operasyonunu başlattı ve stratejik noktaları geri almaya girişti. Husilerin yanıtı ise çok sert oldu. Riyad'daki havalimanı bir haftada üç kez hedef alındı ve 10 Ekim saldırısında 12 sivil öldü. Koalisyon Sana'daki yakıt tesislerini bombalarken Husiler Aramco'nun Zahran'daki genel merkezine yöneldi. Husiler dünyayı karşılarına almamak için Amerikan gemilerini vurmaktan kaçındı ve saldırılarını Suudi bağlantılı hedeflerle sınırlı tuttu.
Diplomasi trafiğinde Ankara, Riyad, İslamabad ve Tahran aynı çizgiye geldi. Mekke Savunma Anlaşması yürürlüğe girdi ve Mısır da Suudi Arabistan'a arka çıktı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suudi Arabistan'ın savunma ihtiyaçlarını karşılayacaklarını ancak saldırı amaçlı bir çatışmanın içinde yer almayacaklarını netleştirdi. Ankara, Riyad ile savunma ortaklığını sürdürürken Tahran ile doğrudan konuşabilen dengeleyici rolünü koruyor.
🎯 Haber Analisti Yorumu
Husileri İran'ın sadece uzaktan kumandayla yönettiği sıradan bir vekil güç olarak görmek sahayı yanlış okumaktır. İran hareketin füze teknolojisini, radar altyapısını ve vurucu gücünü inşa etti; bu inkar edilemez. Fakat Husilerin kendi kabile dengeleri, iç iktidar kavgaları ve Suud hanedanına dayanan yerel bir hesaplaşması var. Tahran füzeyi ve aklı verse bile tetiğe basan el Sana'nın kendi öncelikleriyle hareket ediyor.
Husilerin Babülmendep Boğazı'nı ve Suudi petrol koridorlarını hedef alması çatışmayı yerel bir iç savaştan çıkarıp küresel bir enerji krizine dönüştürdü. Suudi Arabistan'ın Hürmüz'ü baypas eden alternatif boru hatlarını kapatması Riyad'ın manevra alanını daralttı. Mekke Anlaşması üzerinden Türkiye ve Pakistan'ın sahaya dahil olması ise Körfez'deki güvenlik mimarisini yeniden kuruyor. Ankara'nın Tahran ile Riyad arasında açık kapı diplomasisi yürütmesi, krizin topyekun bir bölgesel savaşa dönüşmesini önleyen en kritik emniyet supabıdır.
İran'ın saldırıları üstlenmeyen ve sorumluluğu Husilere yıkan inkar edilebilirlik kalkanı hızla çöküyor. Washington'ın Suudi topraklarına düşen her füzenin faturasını doğrudan Tahran'a kesme hazırlığı, çatışmayı devletlerarası bir savaşa çekme riski taşıyor. Husiler açısından ise dağlık arazi avantajını bırakıp düz sahil şeridini ve adaları elde tutmaya çalışmak askeri bir tuzağa dönüşebilir; açık arazide hava harekatlarına karşı çok daha korumasız durumdalar.
Bundan sonra izlenecek asıl kritik gelişme, Tahran'daki dörtlü güvenlik masasının sahada kalıcı bir ateşkese dönüşüp dönüşmeyeceğidir. Eğer diplomatik temaslar füzeleri susturamazsa, ABD ve koalisyon güçlerinin doğrudan İran'ı hedef alacağı çok daha geniş çaplı bir bölgesel çatışma kaçınılmaz hale gelecektir.
Kanal: GZT