Sel Felaketine Karşı Çare Sünger Şehirler Mi? - Akşam Ajansı | A Haber
A Haber · 2026-10-16
💡 Hızlı Bilgi
1. İstanbul ve Marmara genelinde son 84 yılın yağış rekoru kırıldı; Kocaeli Başiskele'de eski muhtar Mustafa Gedikli sel sularında hayatını kaybetti, Ayazağa'da yüzlerce dükkan su altında kaldı.
2. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, iki Alman vatandaşının ihbarı üzerine 1 milyar euroluk fon vaadi ve kara para aklama iddiasıyla Emir Sarıgül, Ömer Sarıgül, Aylin Kotil ve Murat Ağırel'in de aralarında bulunduğu şüpheliler hakkında gözaltı kararı verdi.
3. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, piyasa dolandırıcılığına tolerans gösterilmeyeceğini ve fon mağdurlarının alacaklarının tahsili için MASAK bünyesinde 20 kişilik özel tim kurulduğunu açıkladı.
4. Türkiye ile Kamboçya arasında çerçeve askeri anlaşma imzalandı; iki ülke ikili ticaret hacmini 1 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor.
5. CHP Yüksek Disiplin Kurulu; Aylin Nazlıaka, Selin Sayek Böke ve İlhan Cihaner'in de yer aldığı 48 ismi parti aleyhine çalıştıkları gerekçesiyle ihraç etti; Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras ise partisinden istifa etti.
📊 Detaylı Açıklama
Marmara Bölgesi son yılların en şiddetli sağanak yağışıyla sarsıldı. İstanbul'da metrekareye Beykoz'da 274, Arnavutköy'de 222 ve Sarıyer'de 208 kilogram yağış düştü. Kocaeli Başiskele'de sele kapılarak kaybolan eski muhtar Mustafa Gedikli'nin cansız bedeni, deniz polisi tarafından İzmit Körfezi Yarımca açıklarında bulundu. Zonguldak Kilimli'de bir apartmanın istinat duvarı çöktü, bina tahliye edilirken iki araç enkaz altında kaldı. Meteoroloji Genel Müdürlüğü aralarında İstanbul, Kocaeli, Bursa, Sakarya ve Yalova'nın bulunduğu 5 il için turuncu, 36 il için sarı kodlu uyarı yayımladı.
İstanbul Sarıyer'e bağlı Ayazağa Mahallesi afetin en ağır hasar bıraktığı merkez oldu. Dere yatağının üzerine inşa edilen yapılar ve 1990'lı yıllarda kapatılan dere kesitleri taşınca su seviyesi iş yerlerinde tavan hizasına kadar çıktı. Bölgede yaklaşık 300 işletme sular altında kaldı; 20 yıllık esnaflar tüm sermayelerini, araçlarını ve makinelerini kaybetti. AFAD ekipleri 30 kilometrelik Ayazağa Deresi hattında kayıp 4 vatandaşı aramak için köprü ayakları ve su yarıkları boyunca tarama çalışması yürütüyor.
Afet sonrası uzmanlar, betonlaşmanın suyu emmesini engelleyen sert zemin uygulamalarına karşı "sünger şehir" (yağmur suyunu emip depolayan ve geri dönüştüren kentsel tasarım) modelini gündeme getirdi. Şehir plancıları; yeşil çatılar, yağmur bahçeleri, geçirimli zemin kaplamaları ve açık dere yataklarının zorunlu hale getirilmesi gerektiğini vurguladı. Geçmişte kapatılan derelerin debiyi karşılayamadığı, tıkanan menfezlerin taşkın riskini katladığı ifade edildi.
Ayazağa'da incelemelerde bulunan İstanbul Valisi Davut Gül, ilk etapta afetten etkilenen 5 bine yakın vatandaşın hesabına Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kaynaklarıyla 10 bin liralık acil destek ödemesi yatırıldığını duyurdu. Gül, evleri oturulamaz durumda olanların otellere yerleştirildiğini, İSKİ'nin dere yatağındaki işgalleri temizleyeceğini ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un desteğiyle TOKİ eliyle "Yarısı Bizden" kampanyası kapsamında kentsel dönüşüm sürecinin başlatılacağını aktardı.
Karasu, Geyve ve Sapanca başta olmak üzere Sakarya genelinde sağanak heyelanlara ve yıkımlara yol açtı; Karasu'ya 224 kilogram yağış düştü ve Sapanca'da iki katlı bir müstakil ev sulara kapılarak tamamen yıkıldı. Kocaeli'de 350 haneyi su basarken 7 istinat duvarı çöktü. Doğu Anadolu'da ise Erzincan-Erzurum kara yolu Sansa Deresi mevkiinde yamaçtan kopan kaya parçaları sebebiyle kapandı, Tunceli'de Munzur Çayı'nın debisi yüzde 30 yükseldi. Bolu Kartalkaya ile Arkut Dağı ve Ankara'nın Kızılcahamam ilçelerine ise mevsimin ilk karı yağdı.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, iki Alman vatandaşının şikayeti üzerine milyar euroluk kara para aklama soruşturması başlattı. Dosyada 80 milyon euroluk yatırım sözleşmesi, 100 milyon euroluk şüpheli banka havalesi ve kamu gücü kullanılarak yurt dışına aktarılacağı vadedilen 1 milyar euroluk fon iddiası yer alıyor. Aralarında gazeteci Murat Ağırel, Aylin Kotil, Ömer Sarıgül, Emir Sarıgül, Volkan Aslanbaş ve Cavidan Tanrah Artuner'in bulunduğu şüpheliler hakkında gözaltı kararı verildi; Yeni Parti Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül hakkındaki dosya ise milletvekili dokunulmazlığı nedeniyle ayrılarak Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İnovasyon Haftası'nda yaptığı konuşmada fon manipülasyonlarıyla haksız servet edinenlere tolerans gösterilmeyeceğini ve sürecin cerrah titizliğiyle yönetildiğini belirtti. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), manipülatörlerin yurt dışına kaçırdığı mal varlıklarını tespit etmek için 20 kişilik özel tim kurdu. Ekip, küresel mali istihbarat ağı Egmont üzerinden kripto varlıklar, soğuk cüzdanlar ve sahte iştirakler aracılığıyla aktarılan kaynakların izini sürüp el koyma işlemlerini yürütüyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Dolmabahçe Çalışma Ofisi'nde Kamboçya Başbakanı Hun Manet ile bir araya geldi. Heyetler arası görüşmeler sonrasında iki ülke arasında çerçeve askeri anlaşma imzalandı. Liderler ikili ticaret hacmini 1 milyar dolar seviyesine çıkarma hedefini yinelerken; savunma sanayii, enerji, TİKA projeleri ve doğrudan uçuşlar gibi işbirlikleri masaya yatırıldı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2027 yılı Merkezi Yönetim Bütçesi'nin TBMM'ye sunulduğunu açıkladı. Bütçede yüzde 13,7 ile en büyük payın eğitime ayrıldığını belirten Yılmaz; 2027 yılı sonu için yüzde 4,2 büyüme ve enflasyonun yüzde 21 seviyesine gerilemesi yönünde makroekonomik hedefler koyduklarını bildirdi. Piyasalarda ise BIST 100 endeksi günü yüzde 2,89 düşüşle 11.721 puandan kapattı; Brent petrol yüzde 3 artışla 109 dolara yükselirken gram altın 6.635 lira seviyesinde işlem gördü.
Ana muhalefet cephesinde ihraç krizi derinleşti. CHP Yüksek Disiplin Kurulu, başka siyasi parti lehine faaliyet gösterdikleri gerekçesiyle aralarında Aylin Nazlıaka, Selin Sayek Böke, İlhan Cihaner ve Gül Çiftçi'nin de yer aldığı 48 ismi partiden ihraç etti. Bu kararların hemen ardından Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, CHP yönetimini eleştirerek partisinden istifa ettiğini duyurdu.
Düzce'de meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybeden Üsküdar Belediye Başkan Vekili Dündar Ziya Gültekin için Büyük Çamlıca Camii'nde cenaze töreni düzenlendi. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da katıldığı törenin ardından Gültekin, Nakkaştepe Mezarlığı'nda toprağa verildi. İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nde ise AK Partili Zekeriya Eroğlu, Halk Ekmek bünyesinde çalışan sayısının 2019'dan bu yana yüzde 50 artmasına rağmen yıllık ekmek üretiminin 31 milyon adet azaldığını açıkladı.
🎯 Haber Analisti Yorumu
Bültenin ortaya koyduğu en somut gerçek, Türkiye'nin mega kentlerinin plansız kentleşme ve rant odaklı dere ıslahı politikaları nedeniyle iklim krizine karşı tamamen savunmasız kaldığıdır. Ayazağa örneğinde görüldüğü gibi, doğal dere yataklarının beton tünellere hapsedilmesi ya da üzerlerine imar izni verilmesi, 84 yılın rekor yağışı gibi durumlarda faturayı doğrudan vatandaşa ve yerel esnafa kesiyor. "Sünger şehir" yaklaşımı sadece teorik bir çevre önerisi olarak kalamaz; inşaat kanunlarına ve imar planlarına acilen yasal bir zorunluluk olarak girmesi gerekiyor.
Afet yönetiminde açıklanan 10 bin liralık hane başı acil ödemeler yangını söndürmeye yetecek düzeyde değil. Yalnızca Ayazağa'da milyonlarca liralık sermayesini kaybeden 300 işletmenin büyük bölümünün sel teminatı içermeyen poliçelere sahip olması ya da hiç sigortasının bulunmaması, kamu bütçesi üzerinde ciddi bir tazminat yükü yaratacaktır. Delil tespiti davaları ve bürokratik yargı süreçleri esnafın iflas dalgasıyla karşılaşmasını engelleyemez; Hazine destekli özel hibe ve düşük faizli kredi paketleri devreye sokulmazsa bu bölgelerde ticari hayat uzun süre toparlanamaz.
Ekonomi ve güvenlik kanadında ise fon vurgunları ve kara para aklama soruşturmaları, Türkiye'nin sermaye piyasalarındaki denetim açıklarının uluslararası boyutlara ulaştığını kanıtlıyor. Alman vatandaşlarının ihbarıyla başlatılan ve siyasetçi yakınlarına kadar uzanan milyar euroluk fon soruşturması, sıcak para girişine duyulan ihtiyacın finansal denetim mekanizmalarını zayıflattığına işaret ediyor. MASAK bünyesinde 20 kişilik özel ekibin kurulması ve Egmont ağının devreye sokulması gecikmiş ancak zorunlu bir hamledir; zira yabancı sermaye güveninin zedelendiği bir ortamda Borsa İstanbul'daki sert düşüşlerin önüne geçmek mümkün olmayacaktır.
Muhalefet cephesinde 48 partilinin ihraç edilmesi ve Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras'ın istifası, yerel yönetim seçimleri sonrasında muhalefet blokundaki güç savaşlarının tabana yayıldığını gösteriyor. Parti içi disiplin mekanizmasının bu denli sert işletilmesi, yaklaşan siyasi süreçlerde muhalefet belediyeleri arasındaki koordinasyonu tamamen felç edebilir. İktidar kanadının 2027 bütçesinde ortaya koyduğu yüzde 21 enflasyon ve yüzde 4,2 büyüme hedefleri ise küresel petrol fiyatlarının 109 doları aştığı bir ortamda oldukça iyimser kalmaktadır.
Önümüzdeki günlerde takip edilecek en kritik eşik, savcılığın yürüttüğü milyar euroluk fon soruşturmasında adı geçen isimlerin mal varlıklarına tedbir konulup konulmayacağı ve MASAK timinin yurt dışındaki soğuk cüzdan hareketlerinden somut bir kaynak tahsilatı yapıp yapamayacağıdır.
Kanal: A Haber