Risk Yönetimi | 23 Ekim 2026
BloombergHT · 2026-10-26
💡 Hızlı Bilgi
1. BIST için acele etme, bekle; fon tasfiyeleri ve teminat tamamlama satışları nedeniyle borsadaki düşüş baskısı bir süre daha sürecek.
2. Borsa İstanbul hisselerini bu seviyeden alma; endeks 11.000 puanın altına indi ve taban arayışı henüz bitmedi.
3. TCMB faiz indirimi sonrası Türk lirası varlıklarda temkinli kal; erken gelen indirim yabancı girişini zorlaştırıyor.
4. Tasfiyeye giren 131 fondaki pay satış bloke (PSBL) hesapları için hemen ödeme bekleme; süreç uzun ve meşakkatli olacak.
5. Portföy yönetim şirketlerinin genel durumu için panik yapma; kriz kapsam dışındaki fonların mali yapısını bozmuyor.
📊 Detaylı Açıklama
Tuncay Yıldırım, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın faiz indirimi adımını piyasa koşullarına göre erken ve riskli bulduğunu söylüyor. Brent petrolün yüksek seyrinin enerji ithalatçısı Türkiye için ciddi bir maliyet riski doğurduğunu belirtiyor. Küresel merkez bankalarının faizleri yüksek tuttuğu bir ortamda gelen bu indirimin ardından, Merkez Bankası'nın Aralık toplantısında yeni bir faiz indirimine gitmesini beklemiyor.
Meclisten geçen fon düzenlemesinde en kritik başlık pay satış bloke hesapları oldu. Yıldırım'ın aktardığına göre, normalde satış talimatı verilip bloke edilen payların alacak sayılarak öncelikli ödenmesi tartışılıyordu. Ancak yeni düzenleme bu yatırımcıları öncelikli alacaklı saymadı; onları da diğer katılma belgesi sahipleriyle birlikte uzun tasfiye sürecine dahil etti. Yıldırım, SPK'nın yayımlayacağı ikincil kurallar çıkana kadar net yatırım tutarlarının hesaplanmasında ciddi gri alanlar kalacağını ve yatırımcıyı yıpratıcı bir sürecin beklediğini vurguluyor.
Borsa İstanbul'daki sert satış dalgasını değerlendiren Yıldırım, endeksin 11.000 puanın altına gerilediğini ve piyasanın adeta bir fırtınanın ortasında kaldığını ifade ediyor. Tasfiyeye tabi tutulan 131 fonun portföyündeki hisse senetlerinin, ters repo pozisyonlarının ve teminatların zorunlu satışları endeks üzerinde ağır bir yük oluşturuyor. Belirli hisselerdeki sert değer kayıpları teminat tamamlama çağrılarını (margin call) tetikliyor; bu durum diğer hisselere de satış getiriyor. Yıldırım, bu zorunlu tasfiye satışları bitene kadar borsadaki sıkıntının ve düşüş eğiliminin süreceğini öngörüyor.
Küresel endeks sağlayıcılarının Türkiye'yi izlemeye alması ve Norveç Varlık Fonu gibi kurumsal aktörlerden gelen olumsuz açıklamalar yabancı algısını zedeliyor. Yıldırım, uzun süredir beklenen yabancı sermaye girişinin fon kriziyle birlikte daha da zorlaştığını aktarıyor. Türk piyasasına dair güven kaybı yaşandığını ve erken faiz indiriminin yabancının aradığı reel faiz getirisini aşındırdığını ekliyor.
Borsadaki sert geri çekilme yerli yatırımcıyı alternatif arayışına itiyor. Yıldırım, hisse piyasasından kaçan sermayenin mevduat tarafına yönelebileceğini, bu ortamda mevduat faizinin daha cazip bir sığınak haline geldiğini dile getiriyor. Aynı zamanda jeopolitik belirsizlikler ve iç piyasadaki dalgalanma sebebiyle altının da güçlü bir alternatif olarak talep görmeye devam edeceğini söylüyor.
Küresel tarafta ABD 10 yıllık tahvil faizlerinin yüzde 5 seviyesinin altına inmesi ve teknoloji hisselerinden tahvillere kaçış yaşanması risk algısını yükseltiyor. Yıldırım, dünyada güvenli limanlara yönelim artarken Türkiye gibi gelişmekte olan piyasaların fon çekmekte zorlanacağını belirtiyor. İçerideki fon krizi ile dışarıdaki güvenli liman talebi birleştiğinde Türkiye piyasaları üzerindeki likidite baskısının arttığını vurguluyor.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Yıldırım'ın çizdiği tablo, iç piyasada likidite ve güven dengesinin ciddi biçimde bozulduğunu gösteriyor. Özellikle 131 fonun tasfiye sürecine girmesi, piyasada doğal bir alıcı bulunmadığı anlarda tahtalara zorunlu satış yazılmasına yol açıyor. Merkez Bankası'nın enflasyondaki düşüş eğilimine güvenerek attığı faiz adımı, Yıldırım'ın da belirttiği gibi petrol fiyatlarındaki riskler ve kurumsal yabancıların temkinli duruşu düşünüldüğünde piyasa için fazlasıyla erken bir rahatlama sinyali üretti.
Konuşmacının borsa tarafındaki pozisyonu kesinlikle alım yönünde değil; aksine net bir bekle ve izle yaklaşımını yansıtıyor. BIST 11.000 seviyesinin altına inmişken düşen bıçağı tutmaya çalışmak büyük risk barındırıyor. Fon portföylerindeki zorunlu ters repo ve hisse çözülmeleri tamamlanmadan, teminat tamamlama zinciri kırılmadan hisse senetlerinde kalıcı bir taban oluşması teknik olarak mümkün görünmüyor. Bu ortamda pay satış bloke hesabı mağdurlarının yasal süreci beklemesi gerekirken, yeni hisse alımı yapacak yatırımcının da acele etmeyip kenarda nakitte kalması çok daha rasyonel.
Yatırımcı profili açısından bakıldığında, mevcut konjonktür hisse senedi yoğun fonlar veya agresif pay piyasası işlemleri için hiç uygun değil. Portföylerde riskten kaçınan savunmacı araçların ağırlığı artırılmalı. Yıldırım'ın da işaret ettiği üzere, yüksek faiz ortamında para piyasası fonları ile mevduat güvenli getiri sunuyor; ons ve gram altın tarafı ise küresel kaçış eğiliminde kalkan görevi görüyor. Özetle strateji; borsada yeni alım yapmamak, tasfiye dalgasının durulmasını beklemek ve likit faiz ile değerli metallerde pozisyon korumak olmalıdır.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: BloombergHT