PARA NEREYE GİDİYOR? - 09.10.2026 - DAĞLAR ÖZKAN
İş Yatırım · 2026-10-09
💡 Hızlı Bilgi
1. TCMB döviz rezervleri çok kötü değil, çok iyi de değil; kur politikasında veya Ekim PPK faiz indiriminde değişiklik gerektirecek bir zafiyet görülmüyor, bekle.
2. TL cinsi varlıklardan (hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi) yabancı çıkışı gözleniyor; bu seviyeden hisse veya tahvil alırken acele etme, mevcut koşulları bekle.
3. Eurobond tarafında hazine kağıtlarına yönelik 800 milyon doların üzerinde yabancı girişi var; ancak genel portföy ilgisinin zayıf olduğu unutulmamalı.
4. Yerleşiklerin döviz tevdiat hesaplarında (DTH) son 3 haftada artış var; ancak bu durum kalıcı bir panik veya dolarizasyon yaratmıyor, bekle.
5. Fon dünyasındaki çıkışların önemli bir kısmı TL vadeli mevduata yöneliyor; 4 haftalık hareketli toplamlar TL varlıklara eğilimin güçlü olduğunu gösteriyor, biriktir.
📊 Detaylı Açıklama
Konuşmacı, video boyunca 28 Eylül - 2 Ekim haftasının ekonomik verilerini ele alırken önce en güncel Merkez Bankası (TCMB) rezerv durumuna odaklanıyor. Swap hariç net döviz pozisyonunun 34 milyar dolar seviyesinde yatay seyrettiğini, geçmişteki -70 milyar dolar veya sıfır altı kriz dönemlerine kıyasla bu seviyenin çok kötü olmadığını belirtiyor. Enerji maliyetleri, dış açık ve altın fiyatlarındaki gerilemenin rezerv birikimini zorlaştırdığını, ancak mevcut rezervlerin aylık %1.5 ila %2 arasındaki kur artış politikasını değiştirecek ya da Ekim PPK toplantısında 100 baz puanlık olası bir faiz indirimini engelleyecek kadar zayıf olmadığını ifade ediyor.
Yabancı sermaye hareketleri incelendiğinde; Eurobond hariç tutulduğunda hisse senedi, özel sektör tahvili ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) içeren TL cinsi varlıklardan 0.7 milyar dolarlık net yabancı çıkışı yaşandığı görülüyor. Hisse senedi tarafındaki 190 milyon dolarlık çıkış Norveç Varlık Fonu'na ilişkin endişeler ve borsanın zayıf performansıyla açıklanırken, tahvil tarafındaki çıkışın küresel faiz şokları ve dünya genelindeki borçlanma araçları çözülmeleriyle uyumlu olduğu vurgulanıyor. Buna karşılık Eurobond piyasasında hazine kağıtlarına 800 milyon doların üzerinde net giriş kaydedilmesi dikkat çekiyor.
Yerleşik yatırımcıların portföy tercihlerine bakıldığında, son 3 haftada DTH hesaplarında yaklaşık 2 milyar dolarlık (son hafta 0.9 milyar dolar) bir artış yaşandığı ve bunun yarım milyar dolarının hane halkından kaynaklandığı ifade ediliyor. Bu yönelimin kalıcı bir dolarizasyon veya panik yaratmadığı, aksine fonlardan çıkan paranın büyük kısmının 4 haftalık hareketli ortalamalara göre 449 milyar liralık artış gösteren TL vadeli mevduata gittiği belirtiliyor. Hane halkının azalan miktarlarda da olsa TL cinsi tahvil almaya devam etmesi, yerli yatırımcının TL enstrümanlarda kalma eğilimini sürdürdüğünü gösteriyor.
Yatırım fonları cephesinde ise belirgin bir çözülme yaşanıyor. Para piyasası fonlarından, döviz fonlarından ve hisse/borçlanma senedi/serbest fonları içeren gruptan genel bir para çıkışı olduğu, bu durumun yakın dönemdeki şoklar ve ay içi döngülerle ilişkili olduğu aktarılıyor. Fon dünyasındaki bu çalkantıya rağmen, yatırımcıların parasını doğrudan TL vadeli mevduata ve döviz mevduata kaydırdığı, bunun da sistemin sürdürülebilirliği açısından risk oluşturmadığı savunuluyor.
Mikro gösterge niteliğindeki kartlı harcama verileri, iç talepteki yavaşlamayı ve soğuma emarelerini net bir şekilde ortaya koyuyor. Toplam kartlı harcama büyümesinin %38 seviyesinde geçici bir zıplama yapsa da, market ve AVM'lerde, lokanta ve otelcilikte, mobilya gibi dayanıklı mal sektörlerinde ve havayollarında istikrarlı bir yavaşlama olduğu ifade ediliyor. Özellikle mobilya harcamalarının %20'ye gerilemesi, para politikasının iç talep üzerindeki soğutucu etkisinin, dolayısıyla enflasyonu düşürücü işlevinin çalıştığını kanıtlıyor.
Enflasyon dinamikleri açısından kartlı harcama toplam tutarının işlem adedine bölünmesiyle elde edilen ortalama işlem tutar büyümesinin %23 civarında seyrettiği ve pek çok sektörün %20-%25 aralığında kümelendiği vurgulanıyor. Bu verilerin TÜFE ile birebir aynı olmasa da benzer trendler izlediği, ek bir petrol şoku veya para politikası hatası yapılmadığı takdirde enflasyonun %25 ve altına gerilemesinin 2027 yılı için makul bir senaryo olduğu dile getiriliyor. Konuşmacı, bu kademeli iyileşme senaryosunun hem iç tüketim verileri hem de para politikasının duruşuyla desteklendiğini yineliyor.
Özetle; yabancı yatırımcının küresel tahvil şokları ve yerel borsa performanssızlığı nedeniyle TL varlıklardan sınırlı çıkış yaptığı, yerleşiklerin ise dövize yönelmekle birlikte asıl ağırlığı TL vadeli mevduat ve tahvillere vererek sistemi desteklediği bir tablonun var olduğu aktarılıyor. İç talepteki soğumanın, para politikasının enflasyonu düşürme hedefiyle uyumlu biçimde çalıştığını ve ekonomide aşırı ısınmanın kontrol altına alındığını gösteren verilerle analiz tamamlanıyor.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Dağlar Özkan’ın sunduğu veriler, Türkiye ekonomisinde para politikasının sıkılık düzeyinin iç talebi soğutma ve enflasyonu düşürme konusunda yavaş yavaş sonuç verdiğini, ancak bu süreçte varlık sınıfları arasında belirgin bir ayrışma yaşandığını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Konuşmacının çizdiği çerçeve, ne aşırı iyimser ne de panik havası yaratan rasyonel bir orta yol izlemektedir.
Yabancı yatırımcının TL cinsi hisse senedi ve devlet tahvillerinden çıkış yapması, küresel faiz şokları ve yerel borsanın zayıf performansıyla doğrudan ilişkilendirilmiştir. Bu durum, piyasa için kısa vadeli bir "bekle ve gör" sinyali üretmekte; yabancı iştahının zayıf olduğu bu dönemde aceleci alımlardan kaçınılması gerektiğini doğrulamaktadır.
Yerleşiklerin döviz tevdiat hesaplarındaki 2 milyar dolarlık artış, hane halkının bir kısmı için geleneksel bir güvenlik refleksi olsa da, bu yönelimin kalıcı bir dolarizasyon dalgasına dönüşmediği görülmektedir. Fonlardan çıkan likiditenin TL vadeli mevduata ve hane halkı eliyle tahvillere yönelmesi, yüksek faiz ortamında TL cazibesinin korunduğunu ve politika setinin işlevselliğini yitirmediğini kanıtlamaktadır.
Kartlı harcamalardaki soğuma emareleri ve enflasyon göstergelerinin %20-%25 bandında kümelenmesi, makro ihtiyati tedbirlerin ve parasal sıkılaşmanın talep yönlü baskıyı başarıyla hafiflettiğini göstermektedir. Ancak dış ticaret açığı, enerji maliyetleri ve olası küresel emtia şokları gibi risk unsurları, rezerv birikimini ve dezenflasyon patikasını tehdit etmeye devam etmektedir. Bu nedenle yatırımcıların yüksek faizli TL enstrümanlarda kalması, riskli varlıklarda ise seçici ve temkinli bir duruş sergilemesi en rasyonel strateji olarak öne çıkmaktadır.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: İş Yatırım