Nuri Sevgen: Piyasada İnanılmaz Ucuz Hisseler Var Bir Süre Sonra "Ah Be Oradan Alsaydık!" Diyeceğiz!
CNBC-e · 2026-10-07
💡 Hızlı Bilgi
1. BIST 100 için acele etme, bekle: 11.900–12.000 dip seviyesinin tutunup tutunmadığını izle; kırılamazsa 11.500 ve 11.000 seviyelerine çekilme riski var.
2. BIST Tüm ve Halka Arz hisselerini taban serileri bitmeden bu seviyeden alma; fon tasfiyeleri netleşene kadar düşüş baskısı sürebilir.
3. TL mevduatta bekle ve güvenli limanda kal; piyasadaki toz duman dağılmadan ve güven tazelenmeden borsaya erken dönüş yapma.
4. Yeni halka arz beklentilerine girme, bekle; likidite daralması ve 120'den fazla şirketin sırada beklemesi nedeniyle arz piyasası uzun süre donuk kalacak.
5. Altın ve gümüşte kaldıraçlı pozisyon açma; merkez bankası alımlarına rağmen küresel faiz şoku nedeniyle sert satış dalgalarına karşı temkinli kal.
📊 Detaylı Açıklama
Piyasanın ana gündem maddesi olan fon tasfiye sürecinde Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın açıklamaları mercek altına alınıyor. Tasfiye sürecinde hazine kaynağının kullanılmayacak olması ve zararların fonların kendi varlıkları ile haksız kazanç sağlayanlardan tahsil edilecek kaynaklarla karşılanacak olması piyasa disiplini açısından doğru bulunuyor. 1 milyon liraya kadar olan payların ön ödeme mekanizmasıyla karşılanacak olması küçük hesap sahiplerini rahatlatacak olsa da, 455 bin hesabı ve yaklaşık 10 milyar dolarlık hisse/tahvil hacmini ilgilendiren bu tablonun yarattığı belirsizlik henüz dağılmış değil.
Fon krizinin makroekonomik boyutta bir sistemik krize dönüşmesi beklenmese de sektörel düzeyde çok ciddi bir daralmayı beraberinde getirdiği belirtiliyor. Aracı kurumlar ve portföy yönetim şirketlerinin bilançoları analiz edildiğinde, sektörde çalışan maliyetlerinin %40'ı aştığı ve Tera benzeri aracı kurumların faaliyetlerinin durmasıyla işten çıkarmaların başladığı aktarılıyor. Günlük borsa işlem hacminin 500 milyar liralardan 300 milyar liralara gerilemesi, adı geçen aracı kurumların toplam pazar payının %11'den %4'e düşmesi piyasadaki likiditenin ne kadar kuruduğunu açıkça ortaya koyuyor.
Krizin reel sektör ve borçlanma araçları piyasasına sıçrama riskine dikkat çekiliyor. Türkiye'de 1 trilyon lirayı aşan özel sektör tahvil piyasasının en büyük alıcısının portföy yönetim şirketleri olduğuna işaret edilerek, bu şirketlerin küçülmesiyle şirketlerin borçlanma maliyetlerinin (TLREF üzeri marjların) sert yükselebileceği uyarısı yapılıyor. Tahvil ihracında alıcı bulamayan şirketlerin faktoring sektörünü zorlayabileceği, aynı zamanda sırada bekleyen 120'nin üzerindeki halka arzın da bu likidite krizinde uzun bir süre rafta kalacağı vurgulanıyor.
Yatırımcıların kaçış adresi olarak TL mevduatı tercih ettiği, Merkez Bankası verilerine göre mevduatta 800 milyar lirayı aşan artış yaşandığı ve TL mevduat payının %61,4'e ulaştığı ifade ediliyor. Yatırımcıların panik halinde TMSF'nin 2 milyon liralık garanti limitini aşmamak için paralarını farklı bankalara böldüğü görülüyor. Merkez Bankası'nın gecelik likidite fazlasını %35,5'lik alt bant yerine %37 repo faiziyle çekerek dövize yönelimi engellemeye çalışması olumlu bir sterilizasyon adımı olarak değerlendiriliyor; ancak mevduata park eden paranın güven ortamı oluşmadan borsaya dönmeyeceği belirtiliyor.
Borsa İstanbul tarafında BIST 100 endeksi ile yan hisseler (BIST Tüm ve Halka Arz Endeksi) arasındaki makasın açıldığına dikkat çekiliyor. BIST 100 endeksinde F/K oranının 10'a, piyasa değeri/defter değeri oranının 1 seviyelerine inmesiyle birçok hissenin tasfiye değerine yakın inanılmaz ucuz seviyelere gerilediği teslim ediliyor. Ancak teknik tarafta 11.900–12.000 aralığındaki ikili dip seviyesinin kırılması halinde 11.500 ve 11.000 seviyelerine doğru yeni bir düşüş dalgasının gelebileceği uyarısı yapılıyor. Fonların elindeki payların tasfiye satışları durulmadan ve taban serileri bitmeden bu hisselere erken atlanmaması gerektiği ifade ediliyor.
Yatırımcı psikolojisi nörobilimsel bir çerçeveyle açıklanarak karar alma mekanizmalarındaki hatalar ortaya konuyor. Mantıklı kararların alındığı prefrontal korteks ile panik ve korkuyu yöneten temporal lob/amigdala arasındaki çatışmanın bireyleri zirveden alıp dipten satmaya ittiği belirtiliyor. Yatırımcıların "fırsatı kaçırıyorum" hissiyle tepe fiyattan maliyetlendiği, düşüş sürecinde ise kortizol ve stres baskısıyla tam dip noktada varlıklarını sattığı aktarılıyor. Bu döngüden korunmak için yatırımcılara sermayelerinin tamamıyla değil, en fazla %20'siyle riskli varlıklara girmeleri ve matematiksel portföy dağılımı uygulamaları tavsiye ediliyor.
Küresel piyasalarda ise ABD 10 yıllık tahvil faizlerinin %5,35'e çıkarak 2002'den bu yana en yüksek düzeye ulaşması ve 30 yıllık faizlerin %5,72'ye tırmanması küresel varlıklar üzerinde ağır bir baskı yaratıyor. Tahvil faizlerindeki sıçrama ve petrol fiyatlarındaki jeopolitik yükseliş Wall Street'te rekorlar sonrası satış getirirken, küresel altın ve gümüş fiyatlarında da sert dalgalanmalara yol açıyor. Çin'in aralıksız altın toplamasına rağmen emtiada görülen düşüşlerin ana sebebi olarak türev piyasalardaki aşırı kaldıraç gösteriliyor ve küresel finansal sistemin 2008 krizindekine benzer bir kaldıraç kırılması eşiğinde olduğu uyarısında bulunuluyor.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Piyasadaki değerleme rasyolarının tarihsel olarak çok cazip çarpanlara gerilediği tespiti doğru olmakla birlikte, ucuzluğun tek başına bir alım gerekçesi olamayacağı aşikardır. Sermaye piyasalarında fiyatı belirleyen temel unsur bilançolardan ziyade likidite ve güvendir. Nuri Sevgen'in de ısrarla altını çizdiği üzere, tasfiye sürecinin regülasyon ve takvim boyutundaki belirsizliği sürdükçe kurumsal ve bireysel fon akışının tersine dönmesi beklenemez. Bu nedenle hisse senetleri ne kadar iskontolu görünürse görünsün, sistemik güven zemini inşa edilmeden açılacak agresif pozisyonlar ciddi sermaye erozyonu riski taşır.
Yatırımcı davranışları açısından bakıldığında, mevduat faizlerinin sunduğu risksiz getiri alternatifi hisse senedi piyasasını cezalandırmaya devam etmektedir. 800 milyar liralık mevduat artışı ve fonlardan kaçış, sermayenin getiri arayışından ziyade anapara koruma güdüsüyle hareket ettiğini gösteriyor. BIST Tüm ve halka arz endekslerinin geçen yılın seviyelerine gerilemesi, panik satışlarının geniş tabana yayıldığının göstergesidir; taban kilitlerinin tamamen çözülmediği ve hacimlerin 300 milyar lira civarında sıkıştığı bir yapıda dipten dönüş teyidi alınmış değildir.
Küresel konjonktür de yerel piyasaların toparlanmasını destekleyecek bir zemin sunmuyor. ABD 10 yıllık tahvil faizlerinin %5,35 gibi çok kritik bir eşiğe dayanması, gelişmekte olan piyasalara yönelik yabancı fon girişini sınırlandıran en büyük engellerden biridir. Kaldıraçlı fonların (leveraged ETF) ve türev enstrümanların küresel boyutta yarattığı kırılganlık, altın gibi en güvenli kabul edilen limanlarda dahi likidite amaçlı satışlara yol açarken, Borsa İstanbul'un dış kaynaklı bir yabancı rallisiyle ayağa kalkması kısa vadede gerçekçi bir beklenti değildir.
Mevcut piyasa koşullarında rasyonel duruş; coşkuya kapılmadan, taban serilerinin ve fon tasfiyelerinin tamamen sonuçlanmasını kenarda izlemektir. Yatırımcıların prefrontal kontrolü elden bırakmayarak portföylerindeki riskli varlık payını sınırlı tutmaları, endekste 11.900–12.000 seviyelerinin tepkisini teyit etmeden maliyet düşürme telaşına girmemeleri ve nakit/mevduat ağırlıklı temkinli bekleme pozisyonunu korumaları en sağlıklı stratejidir.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: CNBC-e