Murat Aysan: Benim Fonla Beraber Gördüğüm En Önemli Şey Herkesin Çok Kısa Vadeye Dönmüş Olması!
CNBC-e · 2026-11-12
💡 Hızlı Bilgi
1. Özel sektör tahvillerini bu seviyeden alma: Şirketlerde kupon ertelemeleri ve temerrütler başladı, risk hızla büyüyor.
2. Borsada alım için en az Şubat-Mart dönemini bekle: İncelemedeki 50 şirket ve fon skandalı netleşmeden hisse seçmek piyango oynamaktır.
3. Kısa vadeli devlet tahvili al ve biriktir: Yüzde 39-40 bileşik faiz, vergi avantajıyla brüt yüzde 41 mevduata denk geliyor.
4. Klasik TL mevduatta bekle, alternatif ara: Bankalar mevduat faizini yüzde 37,5 seviyesine çekti; getirisi tahvilin gerisinde kaldı.
5. Özel sektör Eurobondlarında yeni alım yapma: Şirketlerin borç yapılandırmaları moralleri bozdu, alım-satım makasları açıldı ve likidite kurudu.
📊 Detaylı Açıklama
Küresel piyasalarda tahvil faizleri yeniden tırmanışa geçti. Amerika'da 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5 sınırına dayandı. 30 yıllıklar ise yüzde 5,40 seviyesinde geziyor. Murat Aysan, Fed'in Aralık ayında 25 baz puanlık bir faiz artışı daha yapmasını bekliyor. Yapay zeka ve veri merkezi yatırımları nedeniyle dev teknoloji şirketleri trilyon dolarlık borçlanmaya gidiyor. Bu devasa borçlanma faizleri yukarı itiyor. En tehlikeli gelişme ise riskli şirket tahvilleri ile devlet tahvilleri arasındaki faiz makasının açılması olarak öne çıkıyor.
Türkiye'nin Eurobond (yabancı para cinsinden tahvil) büyüklüğü 180 milyar doları aşıyor. Bu pazarın 100 milyar doları hazineye, 83 milyar doları ise özel sektöre ait. Murat Aysan, yabancı yatırımcının bu piyasada 75-76 milyar dolar büyüklüğe ulaştığını belirtiyor. Ancak özel sektör tarafında tehlike çanları çalıyor. Vestel 500 milyon dolarlık borcunu yeniden yapılandırdı. Zorlu Enerji ise kupon ödemesini erteledi. Özel sektör Eurobondlarında faizler fırladı ve alım satım farkları açıldı. Buna karşın hazinenin 5 yıllık CDS (kredi risk primi) 250 seviyesinde sabit kalarak güven veriyor.
Merkez Bankası döviz kurunun yükseliş hızını bilerek artırıyor. Yılın başında aylık artış yüzde 1,1 seviyesindeydi. Ortadoğu'daki savaşla bu tempo yüzde 1,5 düzeyine çıktı. Murat Aysan, güncel hızın yüzde 2 bandına doğru yaklaştığını vurguluyor. Ancak piyasada konuşulan ani bir devalüasyon ya da kur şoku senaryosu gerçeği yansıtmıyor. Kur ile enflasyon arasındaki fark zamanla kapanacak. 2027 yılına doğru kur, enflasyon ve faiz üçlüsü birbirine çok daha paralel bir patikaya oturacak.
Yurt içi piyasalarda yaşanan fon skandalı yatırımcı psikolojisini kökten sarstı. Yatırımcıların güveni derinden zedelendi. Murat Aysan'a göre bu durumun en somut sonucu, herkesin mevduat ve para piyasası fonu gibi çok kısa vadeli araçlara sığınması oldu. Güven kaybolunca kimse parasını uzun vadeye bağlamak istemiyor. Piyasa oyuncuları nakitte kalarak önünü görmeye çalışıyor. Bu çekingen tavır finansal sistemin dengesini doğrudan etkiliyor.
Borsa tarafında yabancı kurumların endeks değişiklikleri ve hisse incelemeleri gündemi meşgul ediyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 20 hissenin incelendiğini ve radarda toplam 50 hisse olduğunu duyurmuştu. Murat Aysan, bu 50 şirketle ilgili soruşturmalar bitmeden borsada net bir yön çizmenin imkansız olduğunu söylüyor. Konunun aydınlanması en erken gelecek yılın Şubat veya Mart ayını bulacak. Bu tarihten önce borsada büyük iddialara girmek tamamen şansa bel bağlamak anlamına geliyor.
İç borçlanma pazarında yabancı yatırımcılar hızla satış yapıyor. Yabancıların elindeki TL tahvil stoku 20 milyar doların altına geriledi. Vadesi dolan özel sektör tahvillerini yenilemeyen yabancılar piyasadan çekiliyor. Bu boşluğu Merkez Bankası dolduruyor. Banka, fon krizinin patladığı Eylül ortasından bu yana 110 milyar lirayı aşkın tahvil satın aldı. Merkez Bankası özellikle iki yılın üzerindeki uzun vadeli tahvilleri toplayarak piyasadaki tıkanıklığı açmaya çalışıyor.
Bireysel yatırımcı için devlet tahvilleri cazip bir mevduat alternatifine dönüştü. Bankalar 32 günlük brüt mevduat faizlerini yüzde 37,5 seviyesine kadar indirdi. Buna karşılık iki yıllık devlet tahvillerinin bileşik faizi yüzde 39,5 seviyesinde bulunuyor. Devlet tahvillerinde stopaj (gelir vergisi kesintisi) olmadığı için bu oran brüt yüzde 41 mevduat getirisine denk geliyor. Murat Aysan, mevduat yerine kısa vadeli hazine bonosu almanın çok daha karlı olduğunu rakamlarla ortaya koyuyor.
Özel sektör tahvillerinde (ÖST) kriz belirtileri giderek derinleşiyor. Murat Aysan, daha önce ayda bir incelediği bu piyasayı artık haftalık takip ettiğini söylüyor. Sadece dünkü seansta dört farklı özel sektör tahvilinin kupon ödemesi yapılamadı. Şirketlerin borç çevirme kabiliyeti ciddi biçimde bozuldu. Ekonomi yönetiminin bu alanda çok radikal kararlar alması gerekecek. Piyasanın üzerindeki gri bulutların dağılması için zamana ve kapsamlı önlemlere ihtiyaç var.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Murat Aysan'ın çizdiği genel çerçeve, piyasanın derin bir savunma refleksine geçtiğini net biçimde kanıtlıyor. Yatırımcıların aniden aşırı kısa vadeye çekilmesi basit bir tercih değildir; bu doğrudan güven erozyonunun sonucudur. Fon skandalının yarattığı dalgalanma sadece birkaç fonu değil, özel sektörün borçlanma kanallarını da kilitledi. Tahvil faizlerindeki tırmanış ve şirketlerin kupon ödeyememesi, reel sektörün finansman kalitesinde ciddi çatlaklar oluştuğunu gösteriyor.
Konuşmacının pozisyonu kesinlikle iyimser ya da körü körüne alım yönünde değil. Tam aksine son derece temkinli, seçici ve beklemeyi öğütleyen bir duruş sergiliyor. Hisse senetleri için en erken ilk çeyrek sonunu işaret etmesi, piyasadaki risklerin henüz fiyatlanmadığını düşündürtüyor. Şirket tahvillerinden uzak durulmasını salık verirken, getiri farkı nedeniyle yalnızca devlet tahvili tarafında biriktirme öneriyor. Bu yaklaşım, gereksiz risk almaktan kaçınan klasik bir varlık koruma stratejisidir.
En büyük risk faktörü şirket tahvillerinde başlayan zincirleme ödeme krizidir. Birbiri ardına gelen temerrüt haberleri, bankaların risk iştahını daha da kısabilir. Diğer yandan yabancının TL tahvillerde son yedi ayın en sert satışını yapması ve payını 20 milyar doların altına indirmesi kırılganlığı artırıyor. Kurun aylık artış hızının yüzde 2 seviyesine çekilmesi kontrollü bir adım olsa da, şirketlerin döviz borcu çevriminde ek maliyet yaratacaktır.
Bireysel yatırımcı açısından yol haritası oldukça berraktır: Banka mevduatlarının net getirisi aşınırken stopajsız hazine bonoları öne çıkıyor. Yüzde 39-40 bileşik getiri sunan kısa vadeli devlet kağıtları rasyonel bir liman işlevi görüyor. Özel sektör borçlanma araçlarından kesinlikle uzak durulmalıdır. Borsada yeni pozisyon açmak yerine Şubat-Mart dönemine kadar likit fonlarda beklemek ve nakit gücünü korumak şu aşamada en mantıklı hamledir.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: CNBC-e