Mahfi Eğilmez: Uçan Arabalar Çıksa En Çok İstanbullular Alır!
CNBC-e · 2026-10-21
💡 Hızlı Bilgi
1. İmalat sanayi ve tekstil hisselerini bu seviyeden alma; maliyet baskısı ve kur makası kârları eritiyor.
2. Politika faizinde indirim alanı var ama Mahfi Eğilmez'e göre acele edilmemeli; petrol ve enflasyon riskleri nedeniyle bekle.
3. TL mevduatta getiriyi biriktir; Mahmut Akten kur artışının faizin çok gerisinde kaldığını ve TL'nin cazip olduğunu vurguluyor.
4. Dövizde hızlı sıçrama bekleme; aylık kur artışı yüzde iki bandında kalarak mevduat getirisinin gerisinde seyrediyor.
5. Reel sektörde yeni kapasite yatırımı için bekle; şirketler kredi kısıtları yüzünden savunmada kalmayı seçiyor.
📊 Detaylı Açıklama
Şirketler kapı kapı nakit arıyor ama bankalarda kredi muslukları sonuna kadar kısık. Mahfi Eğilmez piyasadaki sorunun para azlığı olmadığını söylüyor. En geniş para arzı gayet normal büyüyor. Asıl dert, Merkez Bankası'nın enflasyonu frenlemek için getirdiği kredi kısıtlamaları. Bankalar istese bile şirketlere kredi veremiyor. Bilançosu bozulan şirket teminat da gösteremiyor. Bu kilitlenme yüzünden fabrikalarda çarklar yavaşlıyor.
Merkez Bankası toplantısı öncesinde faiz indirimi konuşuluyor. Resmi enflasyon yüzde 29.73 seviyesinde, faiz ise yüzde 37'de duruyor. Yani kağıt üstünde 7.3 puanlık net bir indirim alanı var. Mahfi Hoca ise çok temkinli. "Faiz indirilebilir ama indirmeli miyiz, kafam çok karışık" diyor. Önümüzdeki aylarda enflasyonun yeniden tırmanmayacağından kimse emin değil. Üstelik petrol fiyatları hala oynak. Hoca, erken bir faiz indiriminin bütün dezenflasyon sürecini riske atacağını açıkça söylüyor.
Dış ticaret cephesinde Ağustos ayında 4.1 milyar dolar cari fazla verdik. Turizm sezonu sayesinde her yaz bu rahatlamayı yaşıyoruz. Yıllık cari açık ise 42.1 milyar dolara dayandı. Mahfi Eğilmez enerji hariç cari denge hesaplarına sert çıkıyor. "Biz enerjiyi dışarıdan alan bir ülkeyiz, bunu yok sayarak hesap yapmak kendimizi kandırmaktır" diyor. Türkiye'nin ne petrolü var ne de doğalgazı. Dolayısıyla enerji faturası bu ekonominin en çıplak gerçeği olmaya devam ediyor.
Asıl alarm veren veri doğrudan yatırımlarda ortaya çıkıyor. Yurt içi yerleşikler son bir yılda dışarıya 10.1 milyar dolar doğrudan yatırım götürdü. Yabancıların Türkiye'ye getirdiği doğrudan yatırım ise 9.2 milyar dolarda kaldı. Tarihimizde ilk kez giden para gelen parayı aştı. Mahfi Hoca bu durumu sürekli risk üreten bir ülke olmamıza bağlıyor. Yabancı sadece faize geliyor, yani sıcak para bırakıp kaçıyor. Kalıcı fabrika kuran veya istihdam yaratan doğrudan sermaye ise Türkiye'den uzak duruyor.
Sanayi üretimi son dört aydır aralıksız küçülüyor; Ağustostaki daralma yüzde 1.9 oldu. Sanayinin milli gelirdeki payı yüzde 23'lerden yüzde 17'nin altına indi. Büyümeyi artık kuryeler, temizlik ve kafe harcamaları gibi hizmet sektörü sırtlıyor. Eğilmez bu tablonun zenginlik yaratmadığını söylüyor. Savunma sanayiinde çok ciddi başarılar var, Altınay gibi şirketler iyi işler yapıyor. Ancak sadece birkaç savunma şirketine yaslanarak koca bir sanayi ayakta kalamaz. Tekstil gibi dev sektörler sessiz sedasız eriyor.
TİM Başkanı Mustafa Gültepe'nin paylaştığı rakamlar sanayicinin can çekiştiğini kanıtlıyor. 2019'dan bu yana asgari ücret yüzde 1290, enerji maliyeti yüzde 1490 arttı. Dolar kuru ise sadece yüzde 860 yükseldi. Kur maliyetlerin çok gerisinde kaldığı için Türk malları pahalandı. Küresel ihracattaki payımız yüzde 1.08'den yüzde 0.98'e geriledi. Polonya bile 9 ana sektörün 7'sinde Türkiye'yi geride bırakmaya başladı. Son dört yılda imalat sanayiinde 480 bin kayıtlı işçi işini kaybetti.
New York hattında Betül seçim ve teknoloji gündemini özetliyor. Trump'ın onay oranı yüzde 31'e geriledi, seçmen yüksek petrol fiyatları yüzünden öfkeli. Piyasalar ise teknoloji bilançolarıyla ayakta duruyor. SpaceX gelirini yüzde 161 artırarak 14 milyar doların üzerine çıkardı. Tesla ile SpaceX'in birleşme iddiaları Nasdaq tarafını coşturuyor. Elon Musk'ın uçan araba tanıtımı sorulduğunda Mahfi Hoca gülerek yanıt veriyor: "Uçan araba çıksa trafiği yüzünden en çok İstanbullular kapışır ama şimdilik bu sadece bir fizik gösterisi."
Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten ise piyasadaki likidite söylentilerine açıklık getiriyor. Son fon dalgalanmasının bankalara veya TL mevduata olumsuz bir etkisi olmadı. Yatırımcı dövize koşmuyor. Dolar kuru aylık yüzde 1.8 civarında çok yavaş yükseliyor. Bu tempo mevduat faizinin oldukça altında kalıyor. Akten, Merkez Bankası'ndan bu toplantıda 100 baz puan, yıl sonunda da bir 50-100 baz puan daha indirim beklediklerini ifade ediyor.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Programın ortaya koyduğu en somut gerçek, Türkiye'nin sanayiyi feda ederek enflasyon düşürmeye çalışmasıdır. Faizleri yüksek tutup kuru baskılamak kısa vadede dezenflasyon için tercih edilebilir. Ne var ki 3.5 yıla yayılan bu süreç reel sektörü tüketme noktasına getirdi. İmalatta maliyetler yüzde 1400 artarken kurun geride kalması ihracatçının rekabet gücünü sıfırladı. Krediye erişim kapalıyken sanayiciden verimlilik beklemek hayalden ibarettir.
Mahfi Eğilmez'in faiz indirimi konusundaki tereddütlü duruşuna katılıyorum. Matematiksel olarak 7 puanlık bir indirim marjı bulunuyor. Buna rağmen petrol fiyatlarındaki jeopolitik riskler ve katı hizmet enflasyonu ortadayken erken bir indirim döviz talebini tetikleyebilir. Politika faizinde 100 baz puanlık sembolik bir indirim gelse bile makro ihtiyati tedbirler kalkmadıkça bu hamle reel sektöre nefes aldırmaz. Şirketler için kredi kanalı kapalı kalmaya devam eder.
Doğrudan yabancı yatırımların net çıkış vermesi geleceğimiz adına en tehlikeli sinyaldir. Yerli sermayenin 10 milyar doları dışarıya kaçırması, içerideki kural ve güven ortamının bozulduğunu gösterir. Sıcak para girişleri TL'yi geçici olarak güçlü tutabilir. Ne var ki faiz cazibesi bittiği gün bu sermaye arkasına bakmadan çıkar. Hizmet sektörüyle şişirilen büyüme rakamları, sanayisizleşen bir ekonomide kalıcı refah yaratamaz.
Yatırımcı açısından net bir pozisyon çizmek gerekiyor: İhracata dayalı geleneksel sanayi hisselerinden ve aşırı borçlu şirketlerden uzak durulmalı. Mahmut Akten'in de belirttiği gibi TL mevduat, mevcut kur temposu karşısında en güçlü sığınak olmayı sürdürüyor. Küresel tarafta ise yapay zeka odaklı teknoloji hisselerinde kalmak mantıklı bir seçenek. Özetle; imalat hisselerinde bekle ve alma, nakitte yüksek faiz getirisini biriktir, reel yatırımlarda ise acele etmeden savunmada kal.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: CNBC-e