Yemen’in en güçlü adamı: Husilerin lideri Abdülmelik el-Husi kimdir?
GZT · 2026-10-01
💡 Hızlı Bilgi
1. Abdülmelik el-Husi, abisi Hüseyin el-Husi'nin 2004'te öldürülmesinin ardından aşiret tabanlı dağınık yapıyı tek bir merkezi emir-komuta zincirinde toplayarak Ensarullah'ın mutlak lideri oldu.
2. Husi güçleri 2014'te eski cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih ile ittifak kurup Sana'yı ele geçirdi, 2017'de ise Riyad ile uzlaşmaya çalışan Salih'i öldürerek Yemen'in kuzeyindeki hakimiyetini pekiştirdi.
3. İran'dan sağlanan teknik destekle yerel atölyelerde İHA ve balistik füze kapasitesi inşa eden örgüt, Suudi Arabistan ve BAE'deki stratejik altyapıları vurarak 2022'de Riyad yönetimini doğrudan müzakereye zorladı.
4. Gazze'deki çatışmalar sonrası Kızıldeniz ve Babülmendeb hattında ticari gemileri hedef alan Husiler, uluslararası deniz taşımacılığı rotalarını Afrika'ya kaydırarak küresel tedarik zincirini sarstı.
5. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın ardından Abdülmelik el-Husi, Türkiye ve Pakistan'ı savaşa dahil olmamaları yönünde doğrudan uyardı.
📊 Detaylı Açıklama
Abdülmelik el-Husi, Yemen'in kuzeyinde yer alan ve asırlardır Zeydiliğin merkezi sayılan Saada bölgesinde köklü bir seyit ailesinin mensubu olarak dünyaya geldi. Doğum yılına dair kesin bir kayıt bulunmamakla birlikte 1979 ile 1982 yılları arasında doğduğu kabul ediliyor. Resmi bir okula gitmeyen el-Husi, eğitimini Yemen'in tanınmış Zeydi fıkıh alimlerinden biri olan babası Bedreddin el-Husi'nin ders halkalarında tamamladı; fıkıh ve mantık öğrenerek genç yaşta dini ders verme yetkinliğine ulaştı. Ailenin benimsediği Zeydiliğin Cerudilik kolu, Hazreti Ali'nin hilafetine dair katı yaklaşımıyla hareketi geleneksel Sünnilikten uzaklaştırıp İran'daki On İki İmam Şiiliğine ideolojik olarak yakınlaştırdı.
1990'lı yılların ortasında Saada'daki köyünden ayrılan Abdülmelik, dönemin Yemen parlamentosunda milletvekili olan ağabeyi Hüseyin el-Husi'nin kurduğu "Mümin Gençler" hareketine katıldı. Başlangıçta kültürel ve dini bir gençlik derneği kimliğinde olan bu grup, 11 Eylül saldırıları sonrasında Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih'in ABD politikalarına destek vermesi üzerine sert bir muhalefet çizgisine evrildi. 2002 yılında camilerde atılmaya başlanan "Allah en büyüktür, Amerika'ya ölüm, İsrail'e ölüm, Yahudilere lanet, İslam'a zafer" sloganı grubu siyasi bir başkaldırıya dönüştürdü. Yemen ordusunun Saada dağlarına başlattığı askeri harekat sonucunda Eylül 2004'te Hüseyin el-Husi öldürüldü.
Ağabeyinin öldürülmesiyle dağılma tehlikesi yaşayan harekette, baba Bedreddin el-Husi örgütün kıdemli isimleri yerine o güne kadar yalnızca bir koruma ve arka plandaki bir isim olarak bilinen en küçük oğlu Abdülmelik'i liderliğe getirdi. Abdülmelik el-Husi, 2004-2010 yılları arasında Yemen hükümetinin düzenlediği altı kapsamlı operasyon boyunca telsizler, kuryeler ve gizli güvenlik halkaları üzerinden yönettiği birliklerini sıkı bir askeri disipline kavuşturdu. 2009'da hava saldırısında öldüğü iddia edilse de yayımlanan görüntüleriyle hayatta olduğunu kanıtlayıp yalnızca savunmada kalmayarak siyasi boşlukları değerlendirme stratejisini benimsedi.
2011 Arap Baharı sürecinde Yemen genelinde başlayan protestolar ve başkent Sana'da ordunun bölünmesi, el-Husi'ye kontrol sahasını Saada dışına genişletme fırsatı sundu. 2014 yılında, ağabeyinin ölümünden sorumlu tuttuğu eski cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih ile taktiksel bir ittifak kuran Abdülmelik el-Husi, güçlerini Eylül 2014'te Sana'ya soktu. Devlet televizyonu, bakanlıklar ve askeri noktalar kısa sürede Husi denetimine geçti; böylece yerel bir silahlı grup Yemen devlet mekanizmasının fiili yöneticisi haline geldi.
Husi ilerleyişini ulusal güvenliğine doğrudan tehdit olarak gören Suudi Arabistan, Mart 2015'te geniş çaplı bir uluslararası koalisyonla hava harekatı başlattı. Abdülmelik el-Husi bu harekat karşısında birliklerini açık araziden çekerek yeraltı sığınakları ve tünellere konuşlandırdı. Koalisyonun baskısı artarken 2017'de Ali Abdullah Salih'in Riyad yönetimiyle anlaşma zeminine yönelmesi üzerine Husi güçleri eski müttefiklerine operasyon düzenledi ve Salih öldürüldü. Bu tasfiyeyle birlikte Abdülmelik el-Husi kuzey Yemen'deki tüm siyasi ve askeri gücü tek bir merkezde topladı.
Salih sonrasında örgütün askeri altyapısı köklü bir değişim geçirdi; hafif silahlı gerilla taktiklerinden İran ve bölgesel müttefiklerin teknik danışmanlığıyla monte edilen İHA ve balistik füze sistemlerine geçiş yapıldı. Husiler bu mühimmatlarla Suudi Arabistan'ın kritik petrol tesislerine, askeri üslerine ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin stratejik hedeflerine yönelik derinlikli saldırılar gerçekleştirdi. Yıllar süren çatışmaların ardından sahada üstünlük kurulamayacağını gören Suudi Arabistan, 2022'de Husilerle doğrudan diplomatik temas kurarak fiili bir ateşkes sürecine girdi.
7 Ekim 2023'te Gazze'de başlayan çatışmaların ardından Abdülmelik el-Husi, küresel etki alanı en yüksek askeri hamlesini duyurdu. İsrail'e ait veya İsrail limanlarına giden ticari gemilerin Babülmendeb Boğazı ve Kızıldeniz hattından geçişini engelleyeceklerini açıkladı. İHA'lar, insansız deniz araçları ve füzelerle düzenlenen saldırılar, küresel gemicilik devlerini rotalarını Ümit Burnu etrafına çevirmeye mecbur bıraktı; navlun ve sigorta maliyetleri katlandı. ABD ve İngiliz savaş gemileri hedef alınırken, İsrail'e fırlatılan uzun menzilli füzelere karşılık İsrail ordusu Yemen'in hayati ikmal noktası olan Hüdeyde Limanı'nı vurdu.
Ateşkes döneminin ardından Yemen ve çevresindeki güvenlik dengeleri yeniden bozuldu. Sana Havalimanı'na düzenlenen hava saldırısının faturasını Riyad'a kesen Husi yönetimi, Suudi gemilerine karşı deniz ablukası başlattı ve Suudi Arabistan'ın güneyindeki enerji tesislerine yönelik füze ve İHA akınlarını tazeledi. Çatışmalar tırmanırken Suudi Arabistan hava savunması Mekke yakınlarında bir Husi İHA'sını düşürdüğünü bildirdi; Husiler ise kutsal alanları değil askeri ve enerji altyapılarını hedeflediklerini ileri sürdü.
Bu gergin tablonun ortasında Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında taraflardan birine yönelik saldırıyı diğerlerine de yapılmış sayan Mekke Ortak Savunma Anlaşması imzalandı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Türkiye'nin taahhütlerine sadık kalacağını ve Suudi Arabistan'a teknik askeri destek sağlanabileceğini duyurdu. Bazı Husi yetkililerin Türkiye'yi doğrudan hasım ilan eden açıklamalarına karşın, Abdülmelik el-Husi 21 Eylül'deki konuşmasında Riyad'ın diğer ülkeleri savaşa çekmeye çalıştığını savunarak Türkiye ve Pakistan'a çatışmalara taraf olmamaları tavsiyesinde bulunup olası bir müdahalenin sonuçları olacağını ifade etti.
🎯 Haber Analisti Yorumu
Abdülmelik el-Husi'nin Saada dağlarında geri planda kalmış bir aşiret korumasından bölgesel deniz ticaretini durdurabilen bir karar vericiye dönüşmesi, modern asimetrik harp literatürünün en çarpıcı örneklerinden biridir. Dağınık dini ders halkalarını merkezi bir komuta konseyine bağlayıp geleneksel aşiret dinamiklerini ideolojik bir doktrinle harmanlaması, devlet dışı bir aktörün düzenli ordular karşısında nasıl alan hakimiyeti kurabileceğinin somut kanıtıdır.
Husilerin Kızıldeniz ve Babülmendeb Boğazı üzerindeki coğrafi kontrolü bir dış politika manivelasına dönüştürmesi, küresel tedarik zincirlerinin ne denli kırılgan olduğunu göstermiştir. Yerel ölçekli atölyelerde birleştirilen düşük maliyetli dron ve füze teknolojisi, milyarlarca dolarlık uluslararası deniz ticaretini Afrika rotasına sapmaya zorlayarak hem enerji koridorlarının güvenliğini zedelemiş hem de küresel enflasyonist baskıları tetiklemiştir. Bu durum, Husilerin bölgesel bir gerilla gücünden küresel dengeleri manipüle eden stratejik bir odağa evrildiğini doğrulamaktadır.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması sonrası Abdülmelik el-Husi'nin Türkiye ve Pakistan'ı doğrudan hedef alan uyarıları, örgütün sahadaki izolasyon korkusunu ve karşı bloktaki genişlemeye duyduğu tepkiyi yansıtmaktadır. Husilerin alt kademe sözcülerine kıyasla el-Husi'nin daha diplomatik fakat örtülü tehdit içeren dili, Ankara ile doğrudan ve geri dönülemez bir askeri gerilime girmekten kaçındıklarını, ancak caydırıcılık görüntüsünü de korumak istediklerini ortaya koymaktadır. Türkiye'nin mevcut dengede savunma iş birliğini sürdürürken doğrudan bir askeri operasyona girişmeme çizgisi, bölgedeki karmaşık vekalet hatlarına çekilmeme açısından stratejik bir zorunluluktur.
Sonuç olarak, Yemen meselesi yalnızca yerel bir iç savaş ya da Suudi-İran vekalet çatışması olmaktan tamamen çıkmış; Doğu Akdeniz, Basra ve Kızıldeniz hattını kapsayan geniş bir güvenlik mimarisinin merkezine yerleşmiştir. Abdülmelik el-Husi'nin askeri olarak sahadan tamamen sökülüp atılamayacağı gerçeği karşısında, salt hava operasyonlarına dayalı askeri stratejilerin sonuç vermediği anlaşılmıştır. Bölgesel istikrarın yeniden tesisi, Husilerin askeri kapasitesinin sınırlandırılması ile Yemen'in fiili bölünmüşlüğünü adresleyen kapsamlı bir siyasi diyalog sürecinin eşzamanlı yürütülmesine bağlıdır.
Kanal: GZT