İstanbul'u Vuran Sağanak Hayatı Felç Etti - Akşam Ajansı | A Haber
A Haber · 2026-10-14
💡 Hızlı Bilgi
1. İstanbul genelinde etkili olan tarihi sağanak ve fırtına nedeniyle il genelindeki resmi ve özel tüm eğitim kurumlarında eğitime bir gün ara verildi, motosikletlerin saat 21.00 itibarıyla trafiğe çıkışı yasaklandı.
2. İstanbul Valiliği, saat 20.00 itibarıyla AFAD ve 112 merkezlerine 1.277 su baskını, 15 heyelan, 47 mahsur kalma, 808 konut ve 280 iş yeri baskını ihbarı ulaştığını, sahada 8.000 personel ve 2.000 iş makinesinin görev yaptığını açıkladı.
3. Meteorolojik ölçümlere göre metrekareye düşen yağış miktarı Beykoz Ömerli'de yaklaşık 212 kilograma, Eyüpsultan'da 173 kilograma, Sarıyer ve Maslak çevresinde ise 166 kilograma kadar çıkarak rekor kırdı.
4. Sarıyer Ayazağa'da bir İETT otobüsünün cam hizasına kadar suyla dolması üzerine yolcular tavan havalandırmasından tahliye edildi; sokaklardaki onlarca araç akıntıya kapılarak sürüklendi.
5. Bahçelievler'de alt geçitte mahsur kalan vatandaşlar iş makineleriyle kurtarılırken, Ortaköy Portakal Yokuşu'nda istinat duvarı çöktü ve Eyüpsultan'da aşırı su baskısı sonucu yol yarıldı.
📊 Detaylı Açıklama
İstanbul'da öğle saatlerinden itibaren şiddetini artıran gök gürültülü sağanak yağış ve saatteki hızı zaman zaman fırtına seviyesine ulaşan rüzgar, megakent genelinde yaşamı felç etti. Gün boyunca aralıksız süren yağış nedeniyle ana arterlerde trafik yoğunluğu yüzde 90 sınırına kadar tırmandı; köprü geçişleri, D-100 kara yolu, TEM ve Kuzey Marmara Otoyolu bağlantı noktaları kilitlendi.
İstanbul Valiliği kriz masası oluşturarak acil tedbir paketini devreye soktu. Alınan kararla il genelindeki tüm okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde perşembe günü yüz yüze eğitime ara verilirken; kamu kurumlarında çalışan malul, engelli, gazi, hamile ve 8 yaş altı çocuğu bulunan kadın personelin (güvenlik, sağlık ve afet mücadele personeli hariç) idari izinli sayılacağı duyuruldu. Ayrıca kuryeler ve iki tekerlekli motorlu taşıtların saat 21.00'den itibaren trafiğe çıkışı durduruldu.
Valilik koordinasyonunda açıklanan resmi bilançoda, saat 20.00 itibarıyla 112 Acil Çağrı Merkezi'ne toplam 2.518 ihbarın ulaştığı kaydedildi. Bu bildirimler arasında 1.277 su baskını, 15 heyelan, 47 mahsur kalma vakası, 13 devrilen ağaç, 2 uçan çatı ile su altında kalan 808 konut, 280 iş yeri ve 76 araç yer aldı. İçişleri Bakanlığı ise 8.000 personel ve 2.000 araç/iş makinesiyle arama-kurtarma ve tahliye çalışmalarının aralıksız sürdüğünü bildirdi.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve istasyon verilerine göre kentin kuzey kuşağı tarihi bir yağış yüküyle karşılaştı. Beykoz Ömerli havzasında metrekareye düşen yağış 194 ila 212 kilogram aralığında ölçülerek kent kayıtlarındaki rekor seviyelere ulaştı. Sarıyer Maslak hattında 124-166 kg, Eyüpsultan'da 173 kg, Arnavutköy'de 125 kg ve Büyükçekmece'de 114 kg yağış kaydedildi.
Sarıyer Ayazağa'da çekilen görüntüler afetin boyutunu gözler önüne serdi. Yolcularla dolu bir İETT otobüsünün cam seviyesine kadar suyla dolması sonucu vatandaşlar koltukların üzerine sığındı ve tavan havalandırma kapağını kırarak tahliye olmaya çalıştı. Aynı bölgede dere yatağının taşmasıyla caddeler nehre döndü; sokakta park halindeki onlarca araç üst üste binip sürüklenirken bölge sakinleri insan zincirleri ve halatlarla sel sularını aşmaya çalıştı.
Arnavutköy Boğazköy İlkokulu sel sularına gömüldü; okul binasının giriş katı, bahçesi ve çevresindeki sokaklar tamamen sular altında kaldı. Drone ile kaydedilen görüntülerde binaların ilk katlarının tahliyesinin imkansız hale geldiği ve okul çevresindeki servis ile sivil araçların boyu aşan suların içinde mahsur kaldığı görüldü.
Ulaşım altyapısında da geniş çaplı aksamalar yaşandı. Zincirlikuyu metrobüs-metro aktarma koridorları, Topkapı tramvay hattı rayları ve Esenler metro durağının alt geçitleri su baskınları nedeniyle şelaleye dönüştü. Bazı alışveriş merkezlerinin kapalı otoparkları tamamen suyla dolarken, E-5 Haramidere mevkiinde kayganlaşan yolda bir kamyonet metrobüs bariyerlerine çarparak yolu trafiğe kapattı.
Bahçelievler'de sular altında kalan bir alt geçitte otomobiliyle mahsur kalarak boğulma tehlikesi geçiren bir kadın sürücü, bölgeye intikal eden kepçe operatörünün iş makinesiyle aracın camına yanaşması sonucu son anda kurtarıldı. Benzer şekilde Eyüpsultan'da zemin altındaki su basıncı nedeniyle asfalt yarılarak çöktü ve belediye binası civarındaki yollar ulaşıma kapandı.
Ortaköy'den Ulus istikametine uzanan Portakal Yokuşu'nda aşırı yağışın yarattığı zemin yumuşaması sebebiyle yüksek bir istinat duvarı çöktü. Olay anında güzergahta yaya veya araç bulunmaması olası bir can kaybını önlerken, yol moloz ve toprak yığınıyla tamamen kapandı.
Üsküdar Vaniköy sahil yolunda kaldırım ile yol seviyesi eşitlendi, rögarların geri tepmesiyle sahil boyundaki kafeler ve restoranlar su altında kaldı. Kadıköy Suadiye ve Erenköy arasındaki Minibüs Caddesi'nde ise kot farkı altında kalan dükkanları su basarken, esnaf kendi çabalarıyla rögar kapaklarını açmaya ve suyu tahliye etmeye çalıştı.
Şile Otoyolu'nun Ömerli Baraj havzasına yakın kesimleri ve Çekmeköy-Sultanbeyli güzergahı göle dönerken, Çatalca açıklarında fırtına nedeniyle kıyıya sürüklenen yük gemileri karaya oturdu. Beykoz sahil kesiminde ise deniz seviyesi kabararak kara yoluyla birleşti, araçlar deniz suyunun içinde ilerlemek zorunda kaldı.
Marmara, İstanbul, İTÜ, Sağlık Bilimleri, Türk-Alman, Medipol, Üsküdar ve Fatih Sultan Mehmet üniversitelerinin aralarında bulunduğu en az 10 üniversite yönetimi aldıkları kararlarla yüz yüze dersleri iptal ederek eğitime bir gün ara verdiklerini veya çevrim içi sisteme geçtiklerini duyurdu.
Canlı yayına katılan Meteoroloji Mühendisi Adil Tek, sistemin mekanizmasını açıkladı. Karadeniz'deki 21-22 derecelik yüksek deniz suyu sıcaklığının kuzeyden inen 13-14 derecelik kutup kökenli soğuk havayla karşılaşmasının aşırı nem yüklenmesine yol açtığını belirten Tek, Avrupa ve Sibirya yüksek basınçları arasındaki "sinoptik forsik" (baskı) nedeniyle sistemin İstanbul üzerinde kilitlendiğini ve kentin topoğrafik yapısı sebebiyle rekor yağışın kuzey kuşağında toplandığını ifade etti.
🎯 Haber Analisti Yorumu
İstanbul'un yaşadığı bu son afet tablosu, kentsel altyapının olağanüstü hava hadiselerine karşı ne derece kırılgan olduğunu bir kez daha tartışmasız biçimde ortaya koymuştur. Metrekareye 200 kilogramı aşan bir yağış meteorolojik olarak ekstrem bir durum teşkil etse de, kentin en merkezi ulaşım arterlerinin, metro girişlerinin ve dere havzalarının bu denli kısa sürede rehin kalması, sorunun yalnızca yağış miktarıyla açıklanamayacağını göstermektedir. Şehirleşme politikalarının doğal su drenaj hatlarını yok sayması, bedelini her şiddetli yağışta doğrudan sahada ödetmektedir.
Afetin sosyoekonomik ve operasyonel etkileri değerlendirildiğinde, alt kotlarda ve bodrum katlarda yaşayan alt-orta gelir grubundaki haneler ile esnafın açık ara en ağır faturayı ödediği görülmektedir. Sarıyer ve Ayazağa örneklerinde izlendiği üzere, sel sularının dere yatağı fonksiyonunu geri kazanmaya çalışması esnasında oluşan araç ve mülk hasarları ciddi bir ekonomik kayba işaret etmektedir. Valiliğin aldığı okul tatili ve motosiklet yasağı gibi önleyici kararlar kriz anında doğru bir refleks olsa da, toplu taşıma omurgasının (otobüs ve raylı sistemler) çökmesi kriz yönetiminin sahadaki lojistik sınırlarını göstermiştir.
Yayın boyunca sunulan teknik analizlerin de işaret ettiği en temel risk, iklim krizinin getirdiği yeni ekstrem hava rejimlerine karşı kentsel adaptasyonun yetersizliğidir. Karadeniz su sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesiyle beslenen bu tip ani konvektif ve sinoptik baskılı sistemler artık bir istisna değil, yeni normaldir. Buna karşın İstanbul'un altyapısı, suyun doğal akışla denize ulaşmasına izin vermeyen betonlaşma ve menfez darlıkları yüzünden kapalı bir havuz gibi davranmakta, bu durum istinat duvarı çökmeleri ve zemin kaymaları gibi ikincil jeolojik tehlikeleri tetiklemektedir.
Sürecin yönetsel boyutunda kurumlar arası eşgüdümün aciliyeti öne çıkmaktadır. AFAD, ilçe belediyeleri ve İBB'nin 8.000 personelle sahada yer alması arama-kurtarma aşamasında kritik bir tampon vazifesi görse de, afet sonrası koordinasyonun dere ıslah projeleri ve imar planlamaları düzeyinde kalıcı bir mutabakata evrilmesi şarttır. Ayazağa Cendere aksı ve Kağıthane Deresi gibi tescilli risk koridorlarında yapılaşma baskısı azaltılmadığı sürece, sadece kriz anında müdahale etmek kısır bir döngüden öteye geçemeyecektir.
Sonuç olarak İstanbulluların ve şehir yöneticilerinin benimsemesi gereken net tavır "uygula ve bekle" disiplinidir: Kısa vadede meteorolojik uyarılar tamamen sonlanana kadar bodrum katlar acilen boşaltılmalı, dere yatağına komşu güzergahlardan ve alt geçitlerden mutlak surette uzak durulmalıdır. Orta-uzun vadede ise yerel ve merkezi otoritelerin iklim adaptasyonunu birincil güvenlik meselesi olarak kabul edip kentsel drenaj, sünger şehir altyapıları ve dere yatağı rehabilitasyon projelerini bürokratik tartışmalardan bağımsız olarak hayata geçirmesi zorunludur.
Kanal: A Haber