İsrail'de Seçim Neleri Değiştirecek?
49W · 2026-10-23
💡 Hızlı Bilgi
1. İsrail, Gazze işgali ve 7 Ekim saldırılarının ardından 27 Ekim'de 120 sandalyeli parlamento için erken seçime gidiyor.
2. Anketlerde ne Başbakan Binyamin Netanyahu ne de muhalefet lideri Gadi Eisenkot tek başına 61 sandalyeli çoğunluğa ulaşamıyor.
3. Savaş yorgunu toplumda Haredi (ultra-Ortodoks) nüfusun zorunlu askerlik muafiyeti en sert siyasi krize dönüştü.
4. Muhalefet Netanyahu'yu yolsuzluk ve istihbarat zaafıyla suçlasa da Gazze ve Lübnan'daki işgal politikalarını tamamen destekliyor.
5. Nüfusun yüzde 20'sini oluşturan Arap seçmenlerin partileri ile aşırı sağcı partiler olası koalisyonlarda kilit rol oynuyor.
📊 Detaylı Açıklama
Vahit ve Yaşar, İsrail'in üç yıllık kesintisiz savaş döneminin ardından sandık başına gittiğini hatırlatıyor. Binyamin Netanyahu, kendisini ülkenin güvenliğini sağlayabilecek tek lider olarak pazarlıyor. Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet ise mevcut hükümetin İsrail'i daha kırılgan ve güvensiz kıldığını savunuyor.
İsrail'in seçim sistemi tek bir bölgeden oluşuyor ve yüzde 3,25 gibi düşük bir baraj barındırıyor. Konuşmacılara göre bu yapı hiçbir partinin tek başına iktidar olmasına izin vermiyor. Son anketlerde Netanyahu bloku da Eisenkot bloku da 50 ila 55 vekil bandında kalıyor. Hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeyi iki taraf da henüz yakalayamıyor.
Vahit'e göre seçimde üç senaryo öne çıkıyor. İlkinde Netanyahu, sağ ortaklarını toplayıp 60 vekili aşarak hükümeti yeniden kurabilir. İkincisinde hiçbir blok çoğunluğu sağlayamaz; bu durumda yeni koalisyon kurulana kadar Netanyahu başbakanlık koltuğunda oturmayı sürdürür. En zayıf üçüncü senaryoda ise muhalefet, Arap partileriyle anlaşarak pamuk ipliğine bağlı kısa ömürlü bir koalisyon dener.
Seçim yarışının kalbinde "Gius" krizi, yani Haredi erkeklerin askerlik muafiyeti yatıyor. Ülkede 70 binden fazla Haredi erkek sadece dini Tevrat eğitimi aldığı için cepheye gitmiyor. Üç yıllık savaşın ardından yedek askerler tükenirken, halkın yüzde 84,5'i bu muafiyetin kaldırılmasını istiyor. Ancak mecliste 18 vekile sahip Haredi partileri, Netanyahu'nun hükümette kalması için hayati önem taşıyor.
Yaşar, İsrail toplumundaki cemaatçi yapıyı ve demografik bölünmeleri detaylandırıyor. Nüfusun yüzde 40'ını oluşturan seküler Yahudiler çok parçalı oy kullanıyor. Buna karşın geleneksel muhafazakar Mizrahi Yahudileri Likud'un ana gövdesini koruyor. Yüksek doğum hızına sahip dindar gruplar ise siyaset üzerindeki vesayetini her seçimde biraz daha artırıyor.
Arap partileri bu seçimde Filistin meselesinden ziyade kendi iç sorunlarına odaklanıyor. Mansur Abbas liderliğindeki Ra'am ve Müşterek Liste; organize suçla mücadele, barınma ve eşit bütçe talepleriyle kampanya yürütüyor. Vahit, Arap seçmenin sandığa gitme oranının yüzde 52'den yüzde 60'a çıkması halinde meclisteki dengelerin tamamen değişebileceğini aktarıyor.
Netanyahu hakkındaki yolsuzluk ve rüşvet davaları da seçmenin önündeki bir diğer başlık. Netanyahu Cumhurbaşkanı Herzog'dan af talep etti fakat yargı süreci henüz bitmediği için bu talep karşılanmadı. Muhalefet ayrıca Netanyahu'nun danışmanlarının para karşılığı lobi yaptığı iddia edilen Katar Gate skandalını meydanlarda sürekli gündeme getiriyor.
Vahit, hükümet ile muhalefetin dış politika ve askeri hedeflerde tamamen aynı fikirde olduğunu vurguluyor. Muhalefet adayı Eisenkot, sivil yerleşimleri yerle bir etmeyi meşru gören meşhur Dahiye doktrininin kurucusu. Eisenkot'un Netanyahu'ya muhalefeti askeri sertlikten değil; ordunun dinlendirilmemesinden ve rehinelerin kurtarılmasına öncelik verilmemesinden kaynaklanıyor.
Programda İsrail'in bölgesel çevreleme stratejisi de masaya yatırılıyor. Tel Aviv yönetimi Yunanistan, Güney Kıbrıs, BAE ve Hindistan ile ortaklıklar kurarak Türkiye'yi Doğu Akdeniz ve Suriye hava sahasında baskılamaya çalışıyor. Konuşmacılar, başbakan değişse bile İsrail devlet aklının bu bölgesel yayılmacı stratejiden vazgeçmeyeceğini belirtiyor.
🎯 Haber Analisti Yorumu
Konuşmacıların "Netanyahu gitse bile İsrail'in güvenlik ve işgal politikaları değişmez" tespiti son derece yerinde bir teşhistir. Muhalefetin liderliğini yapan eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot, sivil katliamlarını doktrinleştiren bir isimdir. İsrail ana akım siyasetinde barış veya iki devletli çözüm artık tamamen masadan kalkmıştır. Seçim yarışı stratejilerin değil, yalnızca taktiklerin ve kişisel ikbal kavgalarının rekabetidir.
Olası bir iktidar değişimi sadece iç dengeleri, özellikle de askerlik yapmayan Haredi cemaatinin imtiyazlarını sarsabilir. Ancak bu durum Filistin halkı veya Lübnan için bir rahatlama getirmeyecektir. Aksine, orduyu dinlendirmek isteyen yeni bir seküler-askeri yönetim, sahadaki operasyonel zafiyetleri kapatıp saldırılarını çok daha planlı ve kurumsal bir şiddetle sürdürebilir.
Muhalefet bloku için en büyük tuzak aritmetik açmazdır. Arap partilerinin dışarıdan desteği olmadan 61 vekile ulaşamayan bir hükümet, aşırı sağın "vatan hainliği" propagandası altında birkaç ayda çöker. Netanyahu tam da bu meclis kilitlenmesine güveniyor. Sandıktan zaferle çıkamasa bile kaos ortamında koltuğunu koruyarak yargılanmaktan kaçmayı hedefliyor.
Bundan sonra dikkatle takip edilecek tek somut gelişme, İsrail sandığından ziyade ABD'deki başkanlık yönetiminin Tel Aviv'e vereceği askeri ve mali sınır olacaktır. İsrail'deki hiçbir lider, Washington'ın doğrudan vetosu veya zorlaması olmadan bölgesel yayılmacılığından geri adım atmaz.
Kanal: 49W