İnsansız Tüm Sistemler Bir Arada Çalıştı! TURNAs 2026 Tatbikatı 2T Teknoloji & Savunma #18
ShiftDelete.Net · 2026-10-31
💡 Hızlı Bilgi
1. Aksungur ve Bayraktar TB3, denize sonoboy (su altı dinleme cihazı) atarak denizaltıları havadan tespit etme kabiliyeti kazandı.
2. MKE üretimi Tolga yakın hava savunma sistemi, ucuz kamikaze dronelara karşı TCG Beykoz savaş gemisinde başarıyla denendi.
3. Datum'un geliştirdiği Lüfer mini denizaltı, 15 kilometrelik fiber optik kablosuyla sinyal kesicilerden etkilenmeden su altı keşfi yapıyor.
4. Saatte 300 kilometre hıza çıkan STM Tunga X, kamikaze droneları havada çarparak imha eden avcı drone olarak tatbikatta yer aldı.
5. Havelsan Advent sistemi; hava, su üstü ve su altındaki tüm insansız araçları tek bir komuta yazılımında buluşturdu.
📊 Detaylı Açıklama
Antalya Körfezi'nde yapılan tatbikatta TCG Anadolu dahil 18 gemi, 11 hava aracı ve 17 şirketin geliştirdiği 41 farklı sistem denendi. Konuşmacılar, sahada yalnızca tekil araçların değil, hepsini konuşturan ortak komuta ağının test edildiğini vurguluyor. Yabancı askeri ateşelerin izlediği bu tatbikat, atışların canlı yapıldığı bir vitrine dönüştü. Ukrayna Savaşı'nda ucuz kamikaze botların koca savaş gemilerini batırması, Türk donanmasının bu tatbikatlara hız vermesindeki ana gerekçe olarak öne çıkıyor.
Denizaltıları havadan gözle tespit etmek imkansız olduğu için suya dinleme mikrofonları bırakmak gerekiyor. Tatbikatta Aksungur İHA, yaklaşık 330 metre irtifadan Aselboy sistemini denize bıraktı ve 2.000 metreye yükselip su altındaki sesleri dinledi. Konuşmacıya göre pahalı deniz karakol uçakları yerine İHA kullanmak maliyeti çok düşürüyor. Aynı dinleme görevini TCG Anadolu'dan kalkan Bayraktar TB3 de icra ederek açık denizdeki görev grubunu koruma yeteneği sergiledi.
Değeri 500 milyon doları bulan bir fırkateyn, 10 bin dolarlık basit bir kamikaze drone yüzünden görev dışı kalabiliyor. MKE, bu asimetrik tehdide karşı geliştirdiği 20 milimetrelik çift namlulu Tolga sistemini ilk kez TCG Beykoz gemisinde denedi. Parçacıklı mühimmat atan Tolga, gemiye yaklaşan hava ve deniz hedeflerini vuruyor. STM ise havadan gelen dronelara karşı saatte 300 kilometre hızla uçan Tunga X kamikaze avcısını sahaya sürdü. Tunga X, düşman drone'una çarparak onu havada patlatıyor.
SAT komandolarının gizli sızma görevleri için tasarlanan Datum Lüfer, 13 kiloluk hafif gövdesiyle dikkat çekiyor. Araç, arkasından bıraktığı 15 kilometrelik fiber optik kablo sayesinde telsiz karıştırmalarından etkilenmeden su altından limanlara yaklaşabiliyor. Deniz üstünde ise Bayraktar TB2, MKE Pirana kamikaze deniz araçlarına gökyüzünden röle (sinyal aktarıcı) görevi gördü. Böylece normalde 5-10 mil olan kumanda menzili yüzlerce kilometreye çıktı. Havelsan üretimi Bulut altı İHA'lar ise er seviyesinde kolay kullanımla keşif imkanı sundu.
Farklı firmaların ürettiği araçlar çoğaldıkça donanmada uzman operatör ihtiyacı katlanıyor. Konuşmacı, bu sorunu çözmek için Harp Okullarında şimdiden insansız sistemler dersi verildiğini belirtiyor. Yazılımların ortak mantıkla üretilmesi operatörlerin araçlar arasında hızlı geçiş yapmasını sağlıyor. Ancak konuşmacılar otonomi sınırına kesin bir şerh koyuyor. Yapay zeka hedefi bulsa dahi, uluslararası hukuk ve savaş suçları riski nedeniyle tetiği çeken parmağın her zaman yetkili bir asker olması gerektiğini savunuyorlar.
🎯 Teknoloji Uzmanı Yorumu
Tatbikat, Türk savunma sanayisinin münferit araç üretme aşamasını geçtiğini ve çok katmanlı bir sürü mimarisi kurduğunu kanıtlıyor. Devasa fırkateynlerin ucuz dronelarla saf dışı kaldığı günümüz deniz savaşlarında maliyet dengesi hayati önem taşıyor. Milyon dolarlık hava savunma füzelerini küçük hedeflere harcamak yerine Tolga ve Tunga X gibi düşük maliyetli imha çözümlerine yönelmek çok akılcı bir hamle olarak görünüyor.
Lüfer gibi kablolu mini denizaltılar elektronik harp baskısını kırsa da, yüzlerce kilometre uzaktaki deniz araçlarını TB2 veya uyduyla yönetmek ciddi bir sinyal güvenliği yükü getiriyor. Gerçek bir çatışma senaryosunda uydu ve veri bağları koparıldığında sistemlerin ne kadar otonom karar verebileceği henüz belirsiz. Konuşmacıların yapay zekaya tetik yetkisi vermeme ısrarı etik ve hukuki açıdan doğru; ancak sinyali kesilen bir kamikaze aracının hedefini teyit edemeden etkisiz kalma riski sahada ciddi bir taktik ikilem yaratacaktır.
Bu konsept, pahalı deniz karakol filolarına bütçesi yetmeyen ancak geniş kıyı şeridini korumak zorunda olan donanmalar için mantıklı bir alternatif sunuyor. Aksungur ve TB3'ün sonoboy atma kabiliyeti, denizaltı savunmasını büyük bütçeli devletlerin tekelinden çıkarıyor. Donanmaların bu araçları doğrudan envantere yığmak yerine, önce farklı üreticilerin arayüzlerini tek tip kontrol istasyonlarında birleştirmesi ve operatör yükünü hafifletmesi daha sağlıklı bir geçiş süreci sağlayacaktır.
Kanal: ShiftDelete.Net