İlk Söz - "Fed Faizlerin Bir Süre Daha Yukarıda Kalmasını Bekliyor" | 17 Eylül 2026
BloombergHT · 2026-09-18
💡 Hızlı Bilgi
1. Kaldıraçlı ve Borçlu Pozisyonlar: Kesinlikle borçla ve krediyle hisse senedi veya fon alma; aracı kurum kredi limitleri daralırken borçtan tamamen uzak durun.
2. Borsa İstanbul (13.122 Puan): Fon kaynaklı panik satışları ve taban serileri durulana kadar acele alım yapma, piyasanın sakinleşmesini bekle.
3. Likit Olmayan Yan Tahtalar ve Spekülatif Hisseler: Temelsiz değerlemelere ulaşmış faktoring ve küçük şirket hisselerini bu seviyelerden kesinlikle alma.
4. BIST 30 / Sağlam Blue Chip Hisseler: Fonların nakit yaratmak için mecburiyetten sattığı iskontolu büyük hisselerde panikle satış yapma; fiyat anomalileri düzelene kadar bekle, orta-uzun vade için kademeli biriktir.
5. Serbest ve Para Piyasası Fonları: Temerrüt ve T+10 ödeme erteleme kararları likiditeyi kilitlediği için fon tarafında yeni risk alma, düzenleyici kurum adımlarını bekle.
6. Altın (Ons 4.294 Dolar / Gram 6.720 TL): Fed baskısıyla yaşanan geri çekilmeye rağmen küresel merkez bankası talebi güçlü kalmaya devam ediyor; panikle satma, düşüşleri izleyerek bekle ve pozisyon koru.
7. Gümüş (63,69 Dolar): 6 haftanın dip seviyesine inen gümüşte yüksek volatilite sürdüğü için yeni agresif pozisyon açma, taban oluşumunu bekle.
8. Kripto Varlıklar (Bitcoin 76.238 Dolar / Ethereum 4.028 Dolar): Clarity Yasası'nın Senato'dan geçmemesi ve 80.000 dolar altı baskı nedeniyle acele alım yapma, tepki hareketlerini bekle.
9. Ham Petrol (Brent 105,76 Dolar / WTI 102,38 Dolar): Suudi Arabistan tedarik güzergahı haberleriyle kâr satışı gelse de jeopolitik riskler nedeniyle düşüş yönlü pozisyon açma, beklemede kal.
10. ABD Tahvilleri ve Dolar Endeksi (DXY 100 Üstü): 10 yıllık faizin %5 sınırında olması ve Fed'in 2027'ye kadar faiz indirmeyeceği sinyali karşısında küresel hisselerde temkinli kal.
11. Japon Yeni (156,5 Seviyesi): BOJ'un faiz artırımı öncesinde 160 riskine karşı döviz piyasasında yeni yönlü işlem açma, toplantı sonucunu bekle.
📊 Detaylı Açıklama
Amerikan Merkez Bankası Fed, piyasa beklentileri doğrultusunda politika faizini 25 baz puan artırarak %3,75 ila %4,00 bandına yükseltti. Kararın oy birliğiyle alındığı vurgulanırken yayımlanan noktasal grafiklerde 18 üyeden 16'sının bu yıl bitmeden bir faiz artırımı daha beklediği görüldü. Fed Başkanı Kevin Warsh, ekonomik faaliyetlerin ve verimlilik büyümesinin güçlü seyrettiğini, sermaye yatırımlarının canlı olduğunu ve iş gücü piyasasının direncini koruduğunu belirtti. Ancak enflasyon risklerinin yukarı yönlü kalmaya devam ettiğini savunan Warsh, 2027 yılı projeksiyonlarında faiz indirimine yer vermeyerek oranların uzun süre yüksek tutulacağı mesajını verdi.
Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Burak Arzova, Fed'in bağımsız karar almaktan ziyade tahvil bekçilerinin piyasa baskısına boyun eğdiğini dile getirdi. ABD 10 yıllık tahvil faizlerinin 2007'den bu yana en yüksek seviyelere çıkarak %5 sınırına dayanmasının Fed'i köşeye sıkıştırdığını ifade eden Arzova, Fed metninin oldukça kısa tutularak sözlü yönlendirmeden (forward guidance) bilinçli şekilde kaçınıldığına dikkat çekti. Fed'in hem büyümeyi yukarı revize edip hem de faizleri artırmadan enflasyonu hızla %2,3 seviyesine çekeceği yönündeki tahminlerinin birbiriyle çeliştiğini ve piyasa gerçekleriyle tam örtüşmediğini vurguladı.
ABD tahvil faizlerinin %5 seviyesine ulaşması ve mortgage faizlerinin %7,20'ye tırmanması, Amerikan hanehalkı ve reel sektörü üzerinde ciddi bir servet etkisi ve refinansman riski doğuruyor. Prof. Dr. Burak Arzova, ABD'de bireysel emeklilik planları (IRA), borsa yatırım fonları ve tasarruf sahiplerinin doğrudan borsa ile tahvil piyasasına bağlı olduğunu belirtti. Yüksek faizlerin ticari gayrimenkul, inşaat ve kamu hizmetleri gibi sermaye yoğun sektörlerde borçlanma maliyetlerini uçurduğunu, konut ve otomotiv piyasasında yeniden finansman (refinance) mekanizmasını tıkayarak görünmeyen büyük bir ekonomik tehlike oluşturduğunu kaydetti.
Yurt içi piyasalarda Borsa İstanbul, son dönemin en ağır çöküşlerinden birine sahne oldu. BIST 100 endeksi gün içinde %7'ye varan düşüş kaydederek devre kesici çalıştırdı ve günü %5,54 kayıpla 13.122 puandan tamamladı. 262,4 milyar TL hacimle gerçekleşen satış dalgasında bankacılık sektörü %6,38, holdingler %6,48 gerilerken en sert darbeyi %9,74 kayıpla finansal kiralama ve faktoring sektörü aldı. Borsada işlem gören 608 hissenin 586'sının kırmızıya boyandığı, 60'tan fazla hissenin taban yaptığı ve kapanış seansında dahi alıcı bulunamadığı bildirildi.
Borsadaki bu sert satış dalgasının ana kaynağı, portföy yönetim şirketlerinde başlayan likidite ve temerrüt krizi oldu. Tera Portföy'ün para piyasası ve hisse yoğun fonlarda temerrüde düştüğünü açıklaması, ardından serbest fonlarda pay değeri hesaplamasını ayda bire (her ayın 15'ine) düşürüp iade ödemelerini T+10 iş gününe uzatması piyasada panik yarattı. Benzer şekilde Pusula Portföy ve Atlas Portföy özelinde likit olmayan hisselerde yaşanan işlemler nedeniyle SPK'nın getirdiği işlem yasakları ve suç duyuruları, fon yatırımcılarının kitleler halinde nakde dönme talebini (bank run benzeri fon kaçışını) tetikledi.
Portföy yöneticileri ve analistler, likit olmayan yan tahtalarda sıkışan fonların acil nakit yaratabilmek için portföylerindeki BIST 30 ve blue chip hisselerini piyasa fiyatına bakılmaksızın satmak zorunda kaldıklarını ifade etti. Destek Finans Faktoring ve Katılımevim gibi hisselerde geçmişte yaşanan anormal fiyat artışlarının temel analizle açıklanamayacak boyuta ulaştığı, yeni fon rehberi düzenlemeleriyle fonların bu hisselerden çıkmaya zorlanması sonucunda piyasada alıcı kalmadığı vurgulandı. Likit hisselerdeki sert düşüşlerin, temel değerlemelerden ziyade bu teknik likidite transferinden kaynaklandığı aktarıldı.
Rasyonel Portföy Genel Müdürü Mete Yüksel ve Logos Portföy Yönetici Ortağı Berrin Önder, yatırımcıları borçlu ve kaldıraçlı pozisyonlardan kesinlikle uzak durmaları konusunda uyardı. Para piyasası fonlarının BIST 50 hisselerini teminat alarak aracı kurumlara sağladığı pay repo mekanizmasının durma noktasına geldiğini belirten uzmanlar, aracı kurumların yatırımcılara sağladığı hisse alım kredilerinin geri çağrıldığını ifade etti. Kredi musluklarının kapanmasıyla kaldıraçlı pozisyonların zorunlu olarak tasfiye edildiği, tetiklenen stop-loss emirlerinin düşüş döngüsünü daha da derinleştirdiği ve yatırımcıların borçlanarak varlık almaması gerektiği kaydedildi.
Piyasadaki bu tehlikeli çözülmenin ardından Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında Finansal İstikrar Komitesi saat 08:30'da acil gündemle toplandı. Finans masası şefi Bekir Gürdamar, komite toplantısından piyasadaki panik havasını yatıştıracak regülasyon adımlarının çıkabileceğini belirtti. Beklentiler arasında Borsa İstanbul'da açığa satış yasağı, aracı kurumlar için öz kaynak zorunluluklarında esneme veya fon rehberine uyum sürelerinin uzatılması gibi likidite rahatlatıcı kararların yer aldığı dile getirildi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in Bloomberg ortak yayınındaki açıklamalarında, 2028 seçimleri sürecinde de dezenflasyon programından asla geri adım atılmayacağı vurgulandı. Şimşek, hayat pahalılığıyla mücadelenin birinci öncelik olduğunu ve OVP'de en bağlayıcı hedefin kamunun kontrolündeki bütçe olduğunu ifade etti. Kur rejimine ilişkin değerlendirmesinde ise ideal olanın dalgalı kur rejimi olduğunu ancak enflasyon tek haneye inene ve ihracatçının zorunlu döviz satışı kaldırılana kadar yönetilen kur rejiminin devam etmek zorunda olduğunu belirtti.
Prof. Dr. Burak Arzova, Bakan Şimşek'in seçim döneminde dezenflasyonun süreceği yönündeki iddialarını Türkiye'nin geçmiş ekonomi-politik pratikleriyle bağdaşmadığı gerekçesiyle gerçekçi bulmadığını belirtti. 2027 yılı OVP bütçe projeksiyonlarında harcamaların %38, faiz harcamalarının ise %40 artış göstermesinin genişlemeci ve harcamacı bir maliye politikasına işaret ettiğini savunan Arzova, bütçe içindeki faiz yükünün %16,5 seviyesine ulaşmasının mali disiplin hedeflerini zorlayacağını ve ihracatın net büyümeye katkı vermesinin mevcut kur ve parite koşullarında güç olduğunu söyledi.
Emtia piyasalarında Fed kararı sonrası değer kayıpları öne çıktı. Dolar endeksinin (DXY) 100 seviyesinin üzerine çıkarak 7 haftanın zirvesine yerleşmesiyle ons altın %1,2 değer kaybederek 4.294 dolara çekildi, gümüş 6 haftanın en düşüğü olan 63,69 dolara geriledi. Gram altın ise 6.720 TL seviyesinde dengelenmeye çalıştı. TCMB Başkanı Fatih Karahan'ın Budapeşte'deki açıklamalarında küresel merkez bankalarının rezerv çeşitlendirme amacıyla altına olan talebinin çok güçlü kaldığını ve şoklara karşı stratejik bir kaldıraç olarak görüldüğünü belirtmesi, altın tarafında yapısal destek sağlayan ana unsur oldu.
Enerji ve kripto cephesinde de hareketli bir seans geride kaldı. Suudi Arabistan'ın boru hatlarını kısmen devreye alması ve Umman üzerinden sevkiyatı hızlandırma haberleriyle Brent petrol 105,76 dolara, ham petrol 102,38 dolara gevşedi. Kripto varlıklarda ise regülasyon netliği beklenen Clarity Yasası'nın ABD Senatosu'ndan geçmemesi ve Fed faiz artırımı baskı yarattı; Bitcoin iki haftadır 80.000 dolar eşiğinin altında kalarak 76.238 dolara, Ethereum ise 4.028 dolara tutunmaya çalıştı. Asya tarafında ise gözler yarınki Japonya Merkez Bankası (BOJ) toplantısına çevrilirken, politika faizinin %1,25'e yükseltilmesi ve 156,5 seviyesindeki yenin seyrini Başkan Ueda'nın mesajlarının belirlemesi bekleniyor.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Borsa İstanbul'da yaşanan sert çöküş, makroekonomik bir bozulmadan ziyade fon piyasasındaki mikro-yapısal regülasyonların ve likidite darboğazının yol açtığı teknik bir tasfiyedir. Para piyasası fonları ile aracı kurumlar arasındaki pay repo hattının kırılması, piyasadaki kaldıraçlı pozisyonları domino etkisiyle zorunlu satışa sürüklemiştir. Birkaç serbest fonda temelsiz yükselen yan tahtalardaki kilitlenme, kurumların nakit açığını kapatmak adına sağlam BIST 30 şirketlerini piyasaya boca etmesine yol açmıştır. Uzmanların altını çizdiği üzere geneli saran bir bankacılık batığı yoktur; ancak biriken temerrüt ve panik havası dağılana kadar piyasada dengelenme görülmesi zaman alacaktır.
Küresel tarafta ise Fed'in 2023 sonrası ilk kez faiz artırması ve Kevin Warsh'ın şahin duruşu, finansal koşulların uzun süre kısıtlayıcı kalacağını kesinleştirmiştir. ABD 10 yıllık tahvil faizlerinin %5 seviyesine demir atması, küresel risk iştahını baskılayan ve gelişmekte olan piyasalardan likidite çeken en büyük tehdittir. Fed'in 2027'ye kadar faiz indirimi öngörmemesi ve sadece verimlilik artışına bel bağlaması, piyasa gerçekleriyle çelişen bir iyimserlik barındırmaktadır. Bu tablo, gelişmekte olan ülke tahvilleri ve hisse senetleri üzerindeki dış finansman maliyetini yukarıda tutmaya devam edecektir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın dezenflasyon kararlılığı piyasa disiplini açısından olumlu bir mesaj olsa da, Prof. Dr. Burak Arzova'nın bütçe analizinde ortaya koyduğu 2027 harcama artışları göz ardı edilmemelidir. Bütçedeki faiz harcamalarının payının %16,5'e tırmanması, maliye politikasının para politikasıyla ne derece uyumlu gidebileceği konusunda soru işaretleri yaratmaktadır. Seçim takvimine yaklaşıldıkça kamu harcamalarının kısılmasının zorluğu, enflasyonun tek haneye iniş sürecini uzatacak ve yönetilen dalgalı kur rejiminin bir süre daha piyasa üzerinde baskı kurmasına yol açacaktır.
Varlık sınıfları bazında emtia ve kripto piyasaları sert bir ayrışma sürecindedir. Dolar endeksinin 100 bandını aşmasıyla ons altının 4.294 dolara çekilmesi geçici bir kâr realizasyonudur; nitekim küresel merkez bankalarının kesintisiz altın talebi bu varlığı güvenli liman tutmaya devam etmektedir. Gümüşteki aşırı volatilite ve kripto paralarda Clarity Yasası'nın yarattığı regülasyon engeli ise bu enstrümanlarda yeni risk almayı şu aşamada mantıksız kılmaktadır. Petrol fiyatlarının 100 dolar üzerinde kalıcılık sağlaması ise küresel enflasyon ataletini besleyen ana risk unsuru olmaya devam edecektir.
Mevcut piyasa konjonktüründe yatırımcı için en net stratejik konumlanma: Borçla, krediyle veya kaldıraçla kesinlikle hisse/fon ALMAMAKTIR. Fiyat anomalisi yaşayan, temeli olmayan spekülatif yan tahtalardan ve faktoring hisselerinden tamamen uzak durulmalıdır. Fon temerrütlerinin ve stop-loss satışlarının devam etme riski nedeniyle BIST genelinde yeni alım için ACELE EDİLMEMELİ, taban oluşumu beklenmelidir. Elinde BIST 30 gibi temel rasyoları güçlü blue chip hisse taşıyan yatırımcılar için panikle zararına satış yapmak yerine sakin kalıp BEKLEMEK ve piyasa anormallikleri düzeldiğinde seçici biriktirme fırsatlarını kollamak en rasyonel yaklaşımdır.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: BloombergHT