İlk Söz - Enflasyonun Ana Eğiliminde Yavaşlama | 9 Ekim 2026
BloombergHT · 2026-10-09
💡 Hızlı Bilgi
1. Gümüşte pozisyonu koru ve taşımaya devam et; 92 doların üzerine çıkış potansiyeli masada.
2. Altında geri çekilmeleri panik satışı yapma; paranın reel alım gücü erirken altın ve emtiayı elde tut.
3. Petrol 105 dolar altına inse de hemen kalıcı düşüş bekleme; jeopolitik riskler ve taşımacılık maliyetleri yüksek kalacak.
4. TCMB'den beklenen faiz indirimine güvenip banka hisselerinde hemen agresif alıma geçme; kredi sınırlamaları kârı baskılıyor.
5. BIST 100 hisselerinin yarısı defter değerinin altına inse de acele etme; fon tasfiyeleri ve likidite sıkışıklığı nedeniyle seçici ol.
📊 Detaylı Açıklama
Makro piyasalarda emtia tarafı, özellikle kıymetli madenler Berk Dinçtürk'ün analizinde en güçlü varlık grubu olarak öne çıkıyor. Gümüşün 50 dolardan bu yana taşındığı ve 92 doların üzerine gitme potansiyelinin halen korunduğu vurgulanıyor. ABD'nin 40 trilyon dolarlık borç yükünü eritmek için reel olarak negatif faiz politikasını ve yüksek nominal büyümeyi sürdüreceği, bu ortamda dolar faizinin yatırımcıyı gerçek enflasyondan koruyamayacağı belirtiliyor. Dolayısıyla altın ve gümüş gibi gerçek varlıklarda satış yerine elde tutma ve biriktirme stratejisi öneriliyor.
Petrol piyasasında Donald Trump'ın 3 Kasım ara seçimlerine kadar İran'a yönelik geniş çaplı askeri saldırı planlamadıklarını duyurmasıyla Brent petrolde 105 dolar seviyelerinden 102,82 dolara, ABD tipi ham petrolde ise 90 dolara doğru bir geri çekilme yaşandı. Ancak Tufan Cömert ve Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, barış sağlansa dahi enerji fiyatlarının kriz öncesi seviyelere inmeyeceğini belirtiyor. Bölgedeki güvenlik riskleri, gemi kaptanlarının artan tehlike primleri ve tedarik zinciri aksamaları nedeniyle enerji maliyetlerinin uzun süre yüksek kalacağı ifade ediliyor; bu nedenle petrolde kalıcı bir düşüşe oynanmaması gerektiği vurgulanıyor.
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi 12.213 seviyesine toparlanmış olsa da Tamer Arıcan'ın haberinde dikkat çekildiği üzere endeks hisselerinin neredeyse yarısı defter değerinin altında işlem görüyor. Bu durum ucuzluk sinyali gibi görünse de fon tasfiyeleri ve şirketlerin fonlara bağlı nakit akışlarının kilitlenmesi ciddi bir likidite sınavı yaratıyor. Piyasa genelinde toparlanma çabası olsa da factoring gibi sektörlerdeki sert satışlar ve genel güvensizlik ortamı nedeniyle hisse seçiminde acele edilmemesi, şirket bilançolarındaki likidite yapısının dikkatle izlenmesi gerektiği belirtiliyor.
Bankacılık sektörü ve TCMB para politikası ilişkisinde Tufan Cömert önemli uyarılarda bulunuyor. Piyasada Ekim ayı için 100 baz puanlık faiz indirimi "cepte" olarak görülse bile, bunun doğrudan banka kârlarına ve hisse performansına uçan kaçan bir ralli getirmeyeceği ifade ediliyor. Aylık kredi büyüme sınırları kalkmadıkça ve parasal genişleme adımları atılmadıkça marj iyileşmesinin bilançoların dibine yansımayacağı, üstelik sorunlu alacakların sermaye ihtiyacını artırdığı kaydediliyor. Bu nedenle faiz indirimi beklentisiyle bankalarda aşırı alım iştahına kapılmamak gerektiği savunuluyor.
TCMB rezervleri ve döviz piyasası tarafında yerlilerin döviz tevdiat hesaplarında sınırlı artış görülürken, swap hariç net rezervlerin 37,9 milyar dolara gerilediği ve haftalık 1,6 milyar dolarlık döviz satışı gerçekleştiği aktarılıyor. Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, yabancıların fonlardan ve tahvilden 6,1 milyar dolarlık çıkış yapmasının döviz talebi yarattığını, kur politikasının içerideki döviz talebini kontrol altında tutmak için hayati önem taşıdığını söylüyor. Bu dengeler ışığında Aslanoğlu, ekim ayındaki bir faiz indiriminin kesin olmadığını ve dış faiz baskıları sürerken aceleci davranılmaması gerektiğini savunuyor.
Özel sektör tahvilleri (ÖST) piyasasında Saruhan Doğan ve Alara Akgün'ün dikkat çektiği likidite riskleri öne çıkıyor. Tasfiye edilen fonların portföylerinde yoğun olarak ÖST bulunması, ikincil piyasası sığ olan bu tahvillerin elden çıkarılmasını zorlaştırıyor. Sanayi ve KOBİ'lerin işletme sermayesi temininde ve yeni borçlanma senedi ihracında tıkanma yaşanabileceği, bunun da şirketler arası tahsilat zincirini bozabileceği uyarısı yapılıyor. Bu piyasada yeni risk almaktan kaçınılması ve beklemede kalınması öneriliyor.
ABD tahvil piyasasında 10 yıllık tahvil faizlerinin 5,22'ye, 30 yıllıkların ise 5,60 seviyesine yükselerek 24 yılın zirvelerini test ettiği görülüyor. Hazine'nin 30 yıllık tahvil ihalesinde 5,61 bileşik faiz oluşması borçlanma maliyetlerinin kalıcı biçimde yükseldiğini belgeliyor. Piyasanın bu ihaleyi atlatmış olması kısa vadeli nefes aldırsa da, Wells Fargo'nun belirttiği gibi getiri eğrisinin dikleşmesi ve Fed yetkililerinin (Christopher Waller ve Musalem) faiz artırımlarının devam edebileceği yönündeki sinyalleri tahvilde temkinli olmayı gerektiriyor.
ABD teknoloji sektöründe ve Nasdaq endeksinde yapay zeka balonu sorgulamaları satış getirdi. Open AI'ın yıllıklandırılmış gelirinin hedeflenen 70 milyar dolar yerine 50 milyar dolar seviyesinde kalması, teknoloji hisselerinde (Nvidia, Super Micro Computer, Intel, Oracle) geri çekilmeye yol açtı. Avustralyalı çip şirketi Firmus'un 5 milyar dolarlık halka arzını ertelemesi risk iştahını baltaladı. Her ne kadar TSMC güçlü gelir açıklasa da çip sektöründe kâr realizasyonları sürdüğünden teknoloji hisselerine giriş için oynaklığın durulmasını beklemek gerektiği anlaşılıyor.
Çin ve Asya piyasalarında sert ayrışmalar devam ediyor. Pekin temsilcisi Sadi Kaymaz, Çin'in büyüme ve teknoloji odaklı endeksleri Chinext'in tepeden %30, Star 50 endeksinin ise %40 değer kaybettiğini, ana karada risk iştahının son derece zayıf kaldığını aktarıyor. Buna karşılık Hong Kong tarafında aşırı satış bölgesinden Xiaomi öncülüğünde (%10 yükseliş) otomotiv hisselerine gelen tepki alımları sınırlı bir iyimserlik sağlasa da, konut satışlarındaki zayıflık nedeniyle Çin varlıklarında genel duruşun temkinli ve "bekle" yönünde kalması gerektiği belirtiliyor.
Avrupa piyasalarında bütçe açıkları ve borç krizi kaynaklı satışlar dikkat çekiyor. Stoxx 600 endeksi 4 ayın, FTSE ise haziran ayından bu yana en düşük seviyelerini gördü. Özellikle Fransa'da 10 yıllık tahvillerin tarihi zayıflık göstermesi, şirket tahvillerinin %38'inin devlet tahvilinden daha güvenli fiyatlanması yapısal bir bozulmaya işaret ediyor. İngiltere 10 yıllık tahvilinin %5,51 ile 2007 zirvesine çıkması ve ECB tutanaklarında faiz patikasına dair yönlendirme verilememesi, Avrupa varlıklarında kısa vadede toparlanma beklemenin riskli olduğunu ortaya koyuyor.
Kripto para piyasasında Bitcoin 82.386 dolar, Ethereum ise 2.491 dolar seviyelerinde işlem görüyor. Jeoekonomi stratejisti Berk Dinçtürk, ABD'nin borç dinamikleri ve enflasyonla gerçek anlamda mücadele edemeyip nominal büyümeyi körüklemesi nedeniyle fiat paraların alım gücünü kaybetmeye devam edeceğini, bu süreçte emtialarla birlikte kripto paraların da yeni teknoloji döneminin değer saklama araçları olarak prim yapmayı sürdüreceğini savunuyor.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Yayın boyunca sunulan temel dinamikler, küresel ölçekte "enflasyon düşüyor, faizler hızla inecek" yanılgısının finansal piyasalar tarafından ağır bir bedelle düzeltildiğini gösteriyor. Gerek Tufan Cömert'in enerji maliyetleri ve baz etkisi kaynaklı enflasyon direnci vurgusu gerekse Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu'nun Fed'in faiz artırım döngüsünü tamamlamadığına yönelik analizi, piyasaların erken bir parasal gevşeme rüyasına daldığını kanıtlıyor. Bu tabloda likiditeye erişimin zorlaştığı, reel faiz vermeyen kağıt paraların aşındığı bir konjonktürde olduğumuz açıkça görülmektedir.
Yurt içi piyasalar açısından konuşmacıların çizdiği çerçeve kesinlikle coşkulu bir "al" sinyali içermemektedir. TCMB'nin olası 100 baz puanlık faiz indirimi piyasada satın alınmış olsa dahi, Tufan Cömert'in belirttiği gibi kredi büyüme sınırlamaları kalkmadığı sürece bu durum bankacılık sektörü için kâr patlaması yaratmayacaktır. Ayrıca Borsa İstanbul'da hisselerin yarısının defter değerinin altına sarkması cazip bir çarpan fırsatı gibi sunulsa da, derginin kapak konusundaki likidite ve tahsilat tıkanıklığı şirket bilançolarında nakit krizine işaret etmektedir. Dolayısıyla BIST tarafında geniş tabanlı bir alım yerine bilançosunda net nakit taşıyan ve finansman yükü olmayan şirketleri seçerek "biriktir" modunda kalmak en rasyonel yaklaşımdır.
Yurt dışı tahvil ve hisse dinamiklerine bakıldığında ABD 10 yıllıklarının 5,20 üzerine yerleşmesi ve Avrupa'da tahvil piyasalarının bütçe açıklarıyla çöküşe geçmesi küresel sermaye maliyetini yukarı çekmektedir. Waller'ın faiz artırım kapısını açık tutması, Atlanta Fed'in %3,6'lık güçlü büyüme tahmini ve enerji şokları, ABD piyasalarında değerlemeleri şişmiş yapay zeka şirketlerinde (Open AI gelir hayal kırıklığı ve Firmus'un iptal edilen halka arzında görüldüğü üzere) düzeltme sürecinin derinleşebileceğini gösteriyor. Bu sebeple teknoloji hisselerinde agresif alımdan kaçınılmalı, piyasanın dengelenmesi beklenmelidir.
Berk Dinçtürk'ün altını çizdiği tez ise yayın içerisindeki en net ve uygulanabilir pozisyonu oluşturmaktadır: Doların faizi gerçek enflasyonu yenemeyecek ve borçlu devletler nominal büyüme ile enflasyonu beslemeye devam edecektir. Bu makro arka plan, altın ve gümüş gibi kıymetli madenler ile Bitcoin gibi arzı kısıtlı dijital varlıkların portföylerde ana omurga olarak korunması gerektiğini doğrulamaktadır. Gümüşün 92 dolar üstü hedeflere açık olması ve altındaki çekilmelerin yapısal değil dönemsel rezerv/likidite kaynaklı kalması, emtia pozisyonlarında "satma, taşı ve biriktir" stratejisinin sürdürülmesini gerektirir.
Sonuç olarak piyasalar yüksek enerji maliyetleri, jeopolitik kırılganlıklar ve fon kaynaklı likidite darboğazı ile yüzleşmektedir. Genel portföy duruşu açısından riskli hisse senetlerinde ve sığ özel sektör borçlanma araçlarında "bekle ve seçici ol", nakit akışı zayıf şirketlerden "uzak dur", altın, gümüş ve majör kripto varlıklarda ise "pozisyonu koru ve biriktir" duruşu mevcut makroekonomik verilerle tam uyumlu tek stratejidir.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: BloombergHT