Haydar Acun: Likidite Krizi ile İlgisi Yok, Ortada Bir Piyasa Dolandırıcılığı Var!
CNBC-e · 2026-09-21
💡 Hızlı Bilgi
1. Likidite krizi yok; ortada fonların ters repo teminatı olarak kullandığı, değerleri suni şekilde katlanmış manipülatif hisseler yüzünden patlayan bir piyasa dolandırıcılığı var.
2. Para piyasası fonları diğer hisse fonlarına kıyasla çok daha avantajlı ve likit varlıklara sahip; bu fonlarda kayıpsız ana para geri ödemesi beklenmeli.
3. SPK'nın tasfiye kapsamındaki fonlar için süreyi 3 aydan 6 aya çıkarması doğru bir adımdır çünkü bu şirketlerin piyasada makul seviyelere gelmeden alıcı bulması çok zordur.
4. Oluşan zararlar kamu tarafından karşılanmayacak; bu yönde bir beklentiye girmek yanlış olur, maliyet vergi mükelleflerine ve tüm topluma yüklenmemelidir.
5. Mağduriyetin giderilmesi için olağanüstü bir düzenleme yapılmalı; bu organizasyondan ve suç gelirlerinden haksız kazanç sağlayanların tespit edilerek elde edilen varlıkların ayrı bir fonda toplanıp yatırımcılara dağıtılması denenmelidir.
6. Borsada oluşabilecek panik ve likidite sıkışıklığına karşı Merkez Bankası bankaların kredi limitlerini artırarak ve Varlık Fonu destek alımlarıyla sistemi korumak için zamanında müdahale etmiştir.
7. Fed'in enflasyon riskine ve arz/maliyet şoklarına karşı faiz artırımına gitmesi, Amerikan ekonomisinin potansiyelinin üzerinde büyümeye devam ettiğini ve yapay zeka yatırımları ile bütçe açığının fon talebi yarattığını göstermektedir.
8. ABD ile Çin arasındaki devasa global dengesizlikler ve 1.2 trilyon dolara yaklaşan ticaret açıkları devam ederken, liderler zirvesinden kalıcı bir çözüm çıkması beklenmemelidir.
📊 Detaylı Açıklama
Konuşmacı Haydar Acun, fon piyasalarında yaşanan çalkantının bir likidite krizi olmadığını, aksine organize bir piyasa dolandırıcılığı olduğunu net bir şekilde vurgulamaktadır. Durup dururken fonlardan büyük bir çıkış talebi gelmediğini, sorunun bazı fon yöneticilerinin ters repo teminatı olarak değerleri yüzlerce katına çıkarılmış içi boş şirket hisselerini almasından kaynaklandığını belirtmektedir. Bu durum finansal tarihimizde eşine az rastlanır büyüklükte bir manipülasyon vakasıdır.
Para piyasası fonlarının durumu, diğer hisse fonlarına göre oldukça farklıdır. Ege Yazgan ve Haydar Acun, para piyasası fonlarının varlıklarının büyük kısmının likit olduğunu ve küçük yatırımcıların yanı sıra tüm yatırımcıların ana paralarını kayıpsız geri alabilmesi için otoritelerin gerekli tedbirleri aldığını ifade etmektedir. Serbest fonlarda belli ölçüde kayıplar yaşanma riski bulunsa da, küçük yatırımcının korunması öncelikli hedef olarak öne çıkmaktadır.
Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) tasfiye süresini 3 aydan 6 aya çıkarması kararı, piyasa gerçekleriyle uyumlu zorunlu bir hamle olarak değerlendirilmektedir. Bu manipülatif hisselerin mevcut astronomik fiyatlardan kısa sürede alıcı bulması imkansız olduğundan, tasfiye sürecinin zamana yayılması ve fiyatların makul seviyelere oturmasının beklenmesi gerekmektedir. Sürenin yetersiz kalması durumunda ek sürelerin tanınması muhtemeldir.
Yaşanan krizin sistemik bir risk yaratmasını ve bulaşma etkisini önlemek amacıyla Merkez Bankası ve ilgili kurumlar hızlı bir koordinasyon sergilemiştir. Bankaların kredi limitlerinin artırılması, likidite destek mekanizmalarının devreye sokulması ve Varlık Fonu'nun destek alımları yapması, olası bir panik havasını ve bankacılık sektörüne sıçrama riskini başarıyla engellemiştir.
Haydar Acun, zararların kamu bütçesinden karşılanacağı yönündeki beklentilerin yanlış olduğunu savunurken, maliyetin tüm topluma ve vergi mükelleflerine yıkılmaması gerektiğini belirtmektedir. Bunun yerine, Amerika'daki 2008 Madoff skandalına benzer şekilde özel bir yasal düzenleme yapılarak, bu dolandırıcılık organizasyonundan haksız kazanç sağlayanların ve vurgun yapanların tespit edilmesi, elde edilen suç gelirlerinin ayrı bir havuzda toplanarak mağdur yatırımcılara payları oranında dağıtılması önerilmektedir.
Küresel piyasalar cephesinde ise Fed'in 25 baz puanlık faiz artışı ve %3.75-%4 aralığına çekilmesi dikkat çekmektedir. Ege Yazgan, bu hamlenin büyüme veya borçluluk krizine işaret etmediğini, aksine petrol fiyatları kaynaklı enflasyonist arz şoklarına ve Amerikan ekonomisinin potansiyelinin üzerinde büyümesine bağlamaktadır. Yapay zeka yatırımları ve devasa bütçe açıkları, uzun vadeli fon talebini ve faizleri yukarı çeken ana etkenler arasındadır.
ABD ile Çin arasındaki küresel dengesizlikler ve ticaret savaşları tüm hızıyla sürmektedir. Çin'in imalat sanayindeki küresel payının yüzde 36'ları aşması ve 1.2 trilyon dolara yakın dış ticaret fazlası vermesi, ABD'nin 1 trilyon doları aşan dış ticaret açığıyla tezat oluşturmaktadır. Çarşamba günü gerçekleşecek Trump ve Xi Jinping görüşmesinde İran konusu ve tarifeler masada olsa da, iki süper güç arasındaki yapısal rekabetin ve dengesizliklerin kalıcı olarak çözülmesi beklenmemektedir.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Haydar Acun ve Ege Yazgan'ın aktardığı veriler ışığında, Türkiye'deki fon krizinin sıradan bir makroekonomik likidite daralmasından ziyade, regülasyon açıkları ve denetim eksiklikleri üzerinden yürütülen organize bir dolandırıcılık vakası olduğu netlik kazanmaktadır. Konuşmacının pozisyonu kesinlikle "bekle ve tasfiye sürecini izle" yönündedir; piyasada panik satışı yapılması veya sistemin bütünüyle çökeceği varsayımı doğru değildir. Ancak küçük yatırımcıların bu aşamada aceleci hareketlerden kaçınması, para piyasası fonlarındaki varlıkların likidasyonunu sükûnetle beklemesi hayati önem taşımaktadır.
Otoritelerin tasfiye süresini 6 aya çıkarması ve Merkez Bankası'nın likidite önlemleri, krizin bankacılık sektörüne ve genel ekonomiye sistemik bir bulaşma yaratmasını engellemiştir. Bununla birlikte, maliyetin kamu tarafından karşılanmayacağı gerçeği, yatırımcıların zararlarının bir kısmının süregelen hukuki süreçler, rücu mekanizmaları ve haksız kazançların geri alınmasıyla telafi edilebileceğini göstermektedir. Bu bağlamda, fon yatırımcıları için pozisyon "bekle ve hukuki süreci takip et" şeklinde özetlenebilir; yeni riskli fonlara giriş için ise kesinlikle "alma ve uzak dur" sinyali geçerlidir.
Küresel cephede Fed'in faiz artırma hamlesi, piyasaların genelinde algılandığı gibi basit bir parasal sıkılaşma değil, yapay zeka balonunun ve devasa kamu borçlanmalarının yarattığı enflasyonist baskılara karşı zorunlu bir reaksiyondur. Ege Yazgan'ın vurguladığı gibi, ABD ekonomisindeki potansiyel üstü büyüme ve kalıcı dış ticaret açıkları, küresel piyasalarda oynaklığın devam edeceğini göstermektedir. Bu durum risk iştahını baskıladığından, yatırımcıların hisse senedi ve riskli varlıklarda agresif alımlardan kaçınması, temkinli bir duruş sergilemesi gerekermektedir.
Sonuç olarak, hem yerel fon krizinde hem de küresel makro dinamiklerde "al" veya "agresif büyüme" odaklı bir iyimserlikten söz etmek imkansızdır. Konuşmacıların temel duruşu, yerelde tasfiye sürecinin sükûnetle tamamlanmasını beklemek, küreselde ise jeopolitik riskler ve enflasyon baskıları nedeniyle riskli pozisyonları azaltmaktır. Yatırımcılar için en doğru strateji, mevcut varlıklarını korumak, spekülatif enstrümanlardan uzak durmak ve belirsizlikler netleşene kadar likit ve güvenli limanlarda beklemede kalmaktır.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: CNBC-e