Fon Tasfiyesi için Kanun Teklifi Meclis'te!
CNBC-e · 2026-10-09
💡 Hızlı Bilgi
1. Tasfiyeye giren 131 fona yönelik panik satış yapma; varlıklar değer kaybını önleyecek özel mekanizmalarla elden çıkarılacak.
2. Mağduriyetleri azaltmak için fon varlıkları tamamen nakde dönmeden kişi başı azami 1 milyon TL ara ödeme imkanını bekle.
3. Tasfiye sürecinde kesinlikle kamu veya Hazine kaynağı kullanılmayacak; ödemeler yalnızca fonların kendi varlıklarından karşılanacak.
4. Suni fiyat ve olağan dışı kazançla fonlardan çıkanlar için emsal getiriyi aşan tutarları gönüllü iade etme mekanizması devreye giriyor.
5. Bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığına karışan şüpheliler kanunun sunduğu hiçbir ara ödeme ve koruma kapsamından yararlanamayacak.
📊 Detaylı Açıklama
Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 17 Eylül tarihinde tasfiyesine karar verdiği yatırım fonlarına ilişkin 9 maddelik özel kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na sunuldu. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki Fon İzleme ve Koordinasyon Kurulu koordinasyonunda hazırlanan düzenleme, fon tasfiye sürecinin hukuki çerçevesini, usul ve esaslarını belirlemeyi amaçlıyor. Tasarı önümüzdeki günlerde Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşüldükten sonra Meclis Genel Kurulu'na taşınacak.
Söz konusu tasfiyelerin genel piyasa dinamiklerini temsil etmediği, hanehalkı finansal varlıklarının yalnızca yüzde 2,4'üne ve toplam fon sayısının yüzde 4,6'sına tekabül eden 131 fon ile sınırlı kaldığı belirtiliyor. Piyasada sistemik bir çöküş veya genel bir risk bulunmadığı, meselenin lokal ve hastalıklı bir alanı temizlemeye yönelik olduğu ifade edilerek sermaye piyasalarının güvenilirliğinin korunduğu vurgulanıyor.
Kanun teklifinin en kritik maddelerinden biri, tasfiye sürecinde hiçbir şekilde bütçeden veya kamu kaynaklarından pay ayrılmayacak olmasıdır. Hazine'den herhangi bir kaynak transferi yapılmayacak; hak sahiplerine yapılacak tüm geri ödemeler fonların bünyesindeki menkul, gayrimenkul, hisse senedi ve tahvil gibi mevcut teminatların nakde dönüştürülmesiyle finanse edilecektir.
Varlıkların alelacele satılarak piyasada derinleşen değer kayıplarına yol açmasını engellemek adına özel bir likidasyon modeli benimseniyor. MKK ve Takasbank kayıtları mutabık kılınarak gerçek hak sahipleri tek tek tespit edilecek; hâkim ortağa satma hakkı, toptan satış, özel emir, geçici farklı fiyat marjı ve borsa dışı satış gibi esnek yöntemlerle en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi sağlanacak.
Yatırımcıların uzun tasfiye sürecinde mağdur olmaması adına, varlıkların tamamı nakde dönüşmeden önce net yatırım tutarı üzerinden kişi başına en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılması öngörülüyor. Bu ödeme peşin bir tazminat taahhüdü niteliği taşımayıp, mevcut nakdin imkan verdiği ölçüde en fazla sayıda hak sahibine adil biçimde paylaştırılması prensibine dayanıyor.
Gerçeğe aykırı fiyatlamalar üzerinden haksız getiri elde edenlerin ve fon varlıklarını hukuka aykırı şekilde tahliye edenlerin takibi için TMSF devreye sokuluyor. Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun (6183) hükümleri uygulanarak portföy yönetim şirketlerinin ve sorumluluğu bulunan şahısların mal varlıklarına cebri icra uygulanabilecek; ayrıca fahiş kazanç sağlayanlara emsal getiriyi aşan kısmı gönüllü iade etme hakkı tanınacak.
Ceza soruşturmaları ve kovuşturmalar kapsamında el konulan veya müsadere edilen tüm mal varlıkları doğrudan TMSF nezdinde fonlara açılacak özel hesaplara devredilecek. Bu tutarlar münhasıran fon pay sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılacak; ancak 6362 sayılı Kanun kapsamında piyasa dolandırıcılığı veya bilgi suistimali suçlarına karışanlar bu mekanizmanın tamamen dışında bırakılarak yargılanacak.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Meclis'e sunulan kanun teklifi, fon piyasasında yaşanan itibar kaybını sınırlandırmak ve domino etkisini engellemek adına atılmış yerinde ve cerrahi bir hukuki müdahaledir. Düzenlemenin genel bir rejim yerine yalnızca 17 Eylül tasfiyeleriyle sınırlı geçici bir hüviyette tutulması, sermaye piyasasının genel işleyişine olan güveni tazelemek açısından stratejik bir tercihtir.
Kamu kaynağının kullanılmayacağı taahhüdü, ahlaki çöküntü (moral hazard) riskini ortadan kaldıran en kritik çıpadır. Devletin zararı üstlenmek yerine TMSF'nin 6183 sayılı kanundan doğan cebri icra gücünü kurucuların ve sorumluların üzerine yöneltmesi, piyasa disiplininin korunması bakımından oldukça sağlıklı bir mesajdır.
Kişi başına 1 milyon TL'lik ara ödeme tavanı, küçük yatırımcının likidite krizini çözmeye odaklanırken büyük spekülatif sermayenin sürecin arkasına saklanmasını engelliyor. Öte yandan toptan satış ve özel emir gibi esnek elden çıkarma enstrümanları, hisse senedi piyasalarında ani taban serilerinin ve derinlik kaybının önüne geçilmesi için teknik bir gerekliliktir.
Yatırımcı açısından pozisyon net bir şekilde temkinli bekleme sürecidir; tasfiye sürecindeki fonlarda yer alan hak sahipleri panikle hareket etmek yerine MKK mutabakatlarını ve ara ödeme takvimini beklemelidir. Suça karışanların mekanizma dışı tutulması adli süreçlerin ciddiyetini koruduğunu gösterdiğinden, piyasadaki diğer regüle fon enstrümanlarında gereksiz bir panik çıkışı yapılmasına gerek yoktur.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: CNBC-e