Fon Piyasasının Güvenirliği İçin Hangi Adımlar Atılmalı? | Akşam Masası
EKOTÜRK TV · 2026-10-22
💡 Hızlı Bilgi
1. Tasfiye edilen fonlardaki PBLK (pay blokajı) alacakları için sonucu bekleme; hemen ihtiyati haciz ve dava yoluna git.
2. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi 14.000 seviyesinden 11.000 seviyesine indi; MSI kararı Haziran'a ötelendiği için temkinli kal ve izle.
3. Piyasa faizinin belirgin üzerinde getiri vaat eden para piyasası (likit) fonlarını alma; yüksek getirili likit enstrümanlardan uzak dur.
4. Araştırma raporu ve temel analizi bulunmayan mikro ölçekli şirketlerin hisselerini alma; spekülatif tahtalardan kaçın.
5. SPK suç duyurusuna konu olan manipülatif hisseleri (Altınkılıç Gıda, Anel Elektrik vb.) kesinlikle alma ve elden çıkar.
📊 Detaylı Açıklama
Mustafa Avcı ve Faruk Aktay, Türk fon piyasasında yaşanan büyük sarsıntıyı ele alıyor. Fon piyasasındaki manipülasyon ve usulsüzlüklerin borsa genelinde yarattığı piyasa değeri kaybı yaklaşık 65 ila 70 milyar doları buluyor. Tasfiye sürecine giren fon kaynaklı kayıplar da eklendiğinde toplam zayiat 100 milyar dolar civarında hesaplanıyor. Bu durum genel borsa ahengini temelden bozmuş durumda.
Avukat Faruk Aktay yeni kanuni düzenlemeyi açıklıyor. Satış emri verilip pay blokajına (PBLK) alınan ama nakdi hesaba geçmeyen yatırımcılara öncelik hakkı tanınmadı. Tasfiye kapsamındaki yatırımcılara ilk etapta TMSF kaynakları ve el konulan varlıklar üzerinden 1 milyon liralık bir ara ödeme yapılması öngörülüyor. Kalan kısımlar ise varlıklar nakde çevrildikçe kapatılmaya çalışılacak.
Mustafa Avcı, BIST 100 endeksinin kriz patlak verdiğinde 14.000 seviyelerinde olduğunu, manipülatif hisselerin endeksten çıkarılması ve satış baskısıyla 11.000 seviyelerine kadar gerilediğini belirtiyor. Borsa İstanbul bu süreçte yüzde 10'un üzerinde net değer kaybetti. MSI endeksinin Türkiye kararını Kasım ayından Haziran'a ertelemesi ve turuncu kart göstermesi yabancı fon girişlerini dondurmuş durumda.
Mustafa Avcı'ya göre krizin ana omurgasını para piyasası (likit) fonları oluşturdu. Normal şartlarda mevduat faizinin civarında aylık yüzde 3 getirmesi gereken likit fonlar, aylık yüzde 4,5 ila 5 getiri sunarak piyasadan mıknatıs gibi 200-300 milyar lira topladı. Bu fonların parası usulsüz biçimde ters repo (pay repo) yoluyla manipüle edilen hisse senedi fonlarına aktarıldı. Uzmanlar piyasa gerçeğiyle uyuşmayan bu tip fonların asla alınmaması gerektiğini vurguluyor.
Mustafa Avcı, 2020 yılından bu yana yapılan küçük ölçekli halka arzların kitle fonlaması mantığıyla yürütüldüğünü söylüyor. 50-100 milyon dolarlık küçük şirketlerin ana pazarlarda işlem görmesi, krediye ve teminata konu edilmesi manipülatörlere zemin hazırladı. Araştırma raporu olmayan, temel analiz desteği bulunmayan mikro hisselerin portföylere sokulmaması gerektiğini net biçimde aktarıyor.
Faruk Aktay, 2017 yılında piyasa dolandırıcılığı ve bilgi suistimali tebliğinde yapılan esnetmelerin bu operasyonlara yol açtığını belirtiyor. Şirket yöneticileri ve birinci derece yakınlarının işlem yasaklarının fiilen delinmesi içeriden öğrenenlerin ticaretini kolaylaştırdı. Aktay, haksız menfaat sağlayanların sadece kârı değil, yasa gereği elde ettikleri kârın en az iki katını geri ödemesi gerektiğini ifade ediyor.
SPK'nın 22 Ekim 2026 tarihli bülteniyle Altınkılıç Gıda ve Anel Elektrik hisselerindeki manipülatif işlemler hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulduğu açıklanıyor. Bu hisselerde organize işlemler yapan şahıslara hapis cezası ve mal varlığına tedbir süreçleri geliyor. Uzmanlar, hakkında usulsüzlük şüphesi ve soruşturma olan hisselerden tamamen uzak durulması gerektiğinin altını çiziyor.
Faruk Aktay, mağdur yatırımcıların kesin zararın netleşmesini beklemeden harekete geçmesi gerektiğini savunuyor. Portföy yönetim şirketlerine (PYŞ), bağlı oldukları holdinglere, aracı kurumlara ve usulsüz bilançolara imza atan denetçilere karşı ihtiyati haciz ve tazminat davaları açılması tavsiye ediliyor. Hak arayışını geciktiren yatırımcıların tahsilat sırasında geride kalabileceği uyarısı yapılıyor.
Mustafa Avcı, Özata Denizcilik örneği üzerinden hisse fiyat hareketlerindeki garipliklere değiniyor. Şirket değeri 100 milyon dolardan 1 milyar dolara, hatta 5 milyar dolara kadar fırlarken şirket yönetiminin piyasaya tek bir hisse satmamasının piyasa mantığına aykırı olduğunu belirtiyor. Fiyatı şişirilen bu tip tahtalarda fon yöneticileriyle gizli anlaşmalar yapıldığına işaret ediliyor.
Mustafa Avcı, Türkiye'nin MSI endeksinden çıkarılması veya notunun düşürülmesi durumunda piyasadan 10 ila 15 milyar dolarlık yabancı sermaye çıkışı olacağını aktarıyor. Böyle bir senaryoda Hazine ve özel sektörün Londra ve New York piyasalarında borçlanma maliyetleri tırmanır. Bu nedenle önümüzdeki dönemin radikal bir temizlik süreci olarak kullanılması şart görülüyor.
Doktor Tolga Dağlaroğlu, ABD tarafındaki gelişmeleri değerlendiriyor. Yapay zekâ sektöründe 14 büyük çip ve altyapı firmasının kendi aralarında döngüsel yatırımlarla 1.4 trilyon dolarlık devasa bir gelir beklentisi yarattığını, bunun gerçekleşmemesi durumunda teknoloji hisselerinde sert bir balon patlaması yaşanabileceğini ifade ediyor.
Dağlaroğlu, ABD tahvil getirilerinde 10 yıllıkların yüzde 4.97 seviyesine, 30 yıllıkların 5.29'a, 2 yıllıkların 4.60'a gerilediğini paylaşıyor. Tahvildeki bu gevşeme olumlu karşılansa da Brent petrolün 100 dolar civarında seyretmesi ve rafineri aksaklıkları nedeniyle dizel fiyatlarının yüksek kalması küresel enflasyon riskinin sürdüğünü kanıtlıyor.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Fon piyasasında patlak veren bu kriz, Türkiye sermaye piyasalarının regülasyon ve denetim mimarisindeki yapısal açıkları acı biçimde ortaya koydu. Konuşmacıların "bahçeyi yabani otlar sardı" benzetmesi son derece yerindedir. Likit fon gibi en düşük risk profiline sahip enstrümanların dahi manipülatif hisseleri finanse etmek için bir kaldıraç olarak kullanılması, sistemik bir güven bunalımına yol açtı. BIST 100 endeksindeki sert çekilme bu hasarın doğrudan yansımasıdır.
Piyasa pozisyonu açısından net bir "bekle ve uzak dur" dönemindeyiz. BIST 100 endeksi 14.000 seviyelerinden 11.000 seviyelerine gerilemiş olsa da temizlik tamamlanmadan ve MSI kararı netleşmeden agresif alım yapmak büyük risk taşır. Özellikle araştırma kapsamına girmeyen, sığ, temelsiz ve piyasa değerinin onlarca katına fırlatılmış hisselerde kesin bir "kesinlikle alma" duruşu sergilenmelidir.
Yatırım fonları tarafında portföy tercihlerinin baştan aşağı gözden geçirilmesi gerekiyor. Gösterge mevduat faizinin 10-15 puan üzerinde sabit getiri vaat eden para piyasası fonlarından kesinlikle uzak durulmalıdır. Finans matematiğinde risksiz yüksek getiri diye bir kavram yoktur. Likit fon seçerken portföy dağılımında pay senedi ve ters repo oranı titizlikle kontrol edilmeli, yalnızca şeffaf kurumsal yapıya sahip fonlar tercih edilmelidir.
Hukuki açıdan mağdurların pasif biçimde devletin ara ödemesini beklemesi doğru bir strateji değildir. Faruk Aktay'ın önerdiği gibi, temerrüde düşmüş ve PBLK koduyla kilitlenmiş bakiyeler için vakit kaybetmeden ihtiyati haciz ve özel hukuk sorumluluk davaları açılmalıdır. Suç duyurusu yapılan aracı kurum ve portföy yönetim şirketlerinin mal varlıkları erimeden hak takibi başlatmak tek rasyonel yoldur.
Küresel tarafta ise ABD tahvil faizlerindeki geri çekilme kısa vadeli bir rahatlama sağlasa da teknoloji hisselerindeki döngüsel yapay zekâ finansmanı ciddi bir kırılganlık yaratıyor. 1.4 trilyon dolarlık gelir beklentisinin karşılanamaması küresel çapta bir satış dalgasını tetikleyebilir. Hem yurt içinde fon tasfiyeleri hem küresel piyasalarda değerleme balonu varken yatırımcılar nakit ağırlıklı, defansif ve düşük riskli pozisyonlarda beklemelidir.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: EKOTÜRK TV