FON KRİZİNDE 5 KURUM, 1 BAKANLIK: NEDEN ENGELLEMEDİLER? | Deniz Zeyrek
Deniz Zeyrek · 2026-10-19
💡 Hızlı Bilgi
1. Batan fonlarda 40,8 milyar liralık tasfiye bitti; 45 bin kişiye ödeme yapıldı ancak 400 bin mağdur bekliyor.
2. SPK, Borsa İstanbul, Takasbank, BDDK, MASAK ve Maliye Bakanlığı fon risklerini aylarca bildikleri halde müdahale etmedi.
3. Meclise gelen yasa teklifiyle fon yatırımcılarına azami 1 milyon lira ara ödeme ve TMSF'ye satış yetkisi veriliyor.
4. İddialara göre Cumhurbaşkanlığına sunulan özel bir ankette iktidar partisinin fon krizi yüzünden yüzde 6 oy kaybettiği saptandı.
5. İstanbul Fatih'te cemaate ait kaçak işletilen otoparktaki elektrik kaçağı yüzünden 14 yaşındaki bir çocuk hayatını kaybetti.
📊 Detaylı Açıklama
Fon krizinde tasfiye edilen tutar 40,8 milyar liraya ulaştı. Kapatılan 66 fondan yaklaşık 45 bin yatırımcıya kısmi ödeme yapıldı. Geriye tasfiye edilmeyi bekleyen 65 fon daha duruyor. Deniz Zeyrek, sistemde 400 binden fazla mağdur bulunduğunu vurguluyor. Dağıtılan para ve ulaşılan kişi sayısı şimdilik toplam zararın yalnızca onda birine denk geliyor.
Skandalın merkezindeki isimlerden eski BDDK ve Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Taha Çakmak hakkında yeni bilgiler çıktı. Genel müdürlük yaptığı Türkiye Sigorta'nın 100 milyon lirasını fonlarda batıran Çakmak'ın kendi parasını katladığı anlaşıldı. Yurt dışı çıkış yasağı konan Çakmak, yüksek kazanç elde ettiği gerekçesiyle TMSF'ye gönüllü iade yaptı.
Krizin arkasında beş denetleyici kurum ve bir bakanlığın ağır ihmali yatıyor. SPK, hisselerdeki yapay fiyat hareketlerini 2025 yılının son çeyreğinde gördüğünü resmi yazıyla kabul etti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de tehlikeye dikkat çekti. Ancak riskleri önleyecek rehber tam dokuz ay gecikmeyle, Ağustos 2026'da yayımlandı.
Borsa İstanbul yönetimi, şüpheli işlemleri SPK'ya 130 kez raporladığını savundu. Fakat hangi hissenin hangi gün ve saatte bildirildiğine dair somut bir liste sunamadı. Borsa ve Takasbank para piyasaları, manipülatif işlemler yapan aracı kurumları son güne kadar fonlamayı sürdürdü.
Takasbank tarafında ise Tera Y fonunun alım satıma açılmasında 11 günlük onaysız işlem şüphesi belirsizliğini koruyor. BDDK, aracı kurumların ve faktoring şirketlerinin kendi fonlarına fahiş kredi kullandırmasını zamanında denetlemedi. En büyük zaaf ise MASAK cephesinde yaşandı. MASAK Başkanı Hasan Kaymak, Tera ve Pusula fonlarından çıkan 401 milyar 266 milyon liralık para hareketini göremediklerini itiraf etti.
İYİ Partili Erhan Usta, Takasbank sisteminin çökertildiğini Meclis kürsüsünden duyurdu. Temerrüt tarihi olan 17 Eylül'den önce satış talimatı veren binlerce yatırımcının alacağı yok sayıldı. Takas güvencesinin çiğnenmesi piyasaya derin bir darbe vurdu. Bu hafta Mecliste görüşülecek torba yasayla mağdurlara en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılması ve TMSF'ye doğrudan mal varlığı satma yetkisi verilmesi hedefleniyor.
Krizin siyasi faturası da netleşmeye başladı. Şamil Tayyar, Cumhurbaşkanlığına iletilen gizli bir ankette iktidar partisinin 6 puan oy kaybettiğini açıkladı. Zeyrek, Ankara kulislerinde tasfiye süreci tamamlandıktan sonra SPK, Borsa İstanbul, BDDK ve MASAK yönetimlerinde kapsamlı bir bürokratik tasfiye yapılacağının konuşulduğunu aktardı.
Tarım cephesinde ise çiftçiler benzeri görülmemiş bir maliyet kriziyle boğuşuyor. Manisa'da üzüm, Elazığ'da şeker pancarı, Isparta'da kiraz ve elma üreticileri borç batağına sürüklendi. Dalında kilosu 1 lirayı dahi bulmayan limon, büyükşehir marketlerinde 60 liraya satılıyor. Üretici sahipsiz kalırken kazancı aracı tüccarlar topluyor.
İstanbul'daki sel felaketinde can kaybı 7'ye yükselirken büyük bir denetim skandalı ortaya çıktı. Fatih'te İsmailağa cemaatine ait olduğu belirtilen kaçak bir otoparktaki açık elektrik kablosu, 14 yaşındaki hafızlık öğrencisi Mahmut'un canına mal oldu. Sayıştay raporlarına rağmen belediyenin işlem yapmadığı tesis için hiçbir kamu görevlisine hesap sorulmadı.
Ekonomik çöküş yaşlı nüfusu da doğrudan vuruyor. Pazar artıklarını toplayarak 85 yaşında tezgâh açan yaşlı kadının feryadı sefaletin boyutunu belgeledi. Ankara'da ortalama konut kirası 34 bin liraya fırladı. Emekli bir öğretmenin 40 bin lira maaş aldığı ortamda geçim mücadelesi giderek imkânsız hale geliyor.
🎯 Siyaset Analisti Yorumu
Fon skandalı, piyasa denetiminden sorumlu SPK, BDDK ve Takasbank gibi çatı kurumların idari kapasitesini kaybettiğini gösteriyor. Devlet kurumlarının 400 milyar liralık riskli para hareketini aylar öncesinden tespit edip harekete geçememesi, bürokrasideki vesayet ve karar alma felcini somutlaştırıyor. Takasbank güvencesinin fiilen çiğnenmesi, yabancı sermaye arayan ekonomi yönetiminin kurumsal güvenilirlik zeminini derinden sarsıyor.
İktidar cephesindeki oy erimesi iddiaları, krizin artık tabana yayıldığını gösteriyor. Genar'ın yüzde 3, Şamil Tayyar'ın ise yüzde 6 olarak işaret ettiği seçmen kaybı, mağduriyetin yalnızca zengin yatırımcılarla sınırlı kalmadığını kanıtlıyor. Enflasyona karşı parasını korumaya çalışan orta sınıf tasarruf sahiplerinin sisteme kurban edilmesi, iktidarın çekirdek seçmeninde dahi derin bir güvensizlik dalgası yaratıyor.
Ankara koridorlarında beklenen bürokratik görevden almalar, siyasi sorumluluğu perdeleme riskini barındırıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile denetim kurulları arasındaki koordinasyonsuzluğun faturası birkaç üst düzey bürokrata kesilirse yapısal çürüme devam eder. Hukuki ve cezai hesap verebilirlik üst düzey siyasi karar vericileri kapsamadığı müddetçe piyasalara kalıcı bir istikrar gelmesi mümkün görünmüyor.
Fatih'teki kaçak cemaat otoparkında yaşanan ölüm ile İzmir'deki elektrik faciasına verilen tepkiler arasındaki uçurum, yargıdaki çifte standardı açıkça ortaya koyuyor. Çiftçinin tarlada batması, çocuk işçi ölümleri ve 85 yaşındaki emeklinin pazar kuyruklarındaki çaresizliği iktidarın sosyal adalet söylemini tamamen tüketiyor. Muhalefet partileri Meclisteki fon yasa teklifini ve denetimsizlik zincirini etkili bir baskı aracına dönüştürebilirse siyasi dengeleri kökten değiştirebilir.
Kanal: Deniz Zeyrek