Devalüasyon Riski! Finansal İstikrar Risk Altında Mı? Fon Krizi Servetin %10'unu Yuttu | Hakan Kara
Mesele Ekonomi · 2026-10-27
💡 Hızlı Bilgi
1. Dolar/TL tarafında aylık artış yüzde 2 eşiğini aşamaz; Merkez Bankası kuru enflasyona yakın ama kontrollü tutacak, panik alımı yapma.
2. Borsa İstanbul'da son iki aydaki yüzde 25'lik sert düşüşe rağmen hemen agresif alım yapma; fon krizinin tahribatını izle ve bekle.
3. Altında son geri çekilmeyle hanehalkı serveti ciddi yara aldı; yeni tepe beklemek yerine temkinli kal ve bekle.
4. Küresel hisse senedi piyasalarında son bir ayda yaşanan yüzde 9'luk düşüş sürüyor; küresel borsalardan pay alma, riskten kaçın.
5. Ham petrol 110-115 dolar bandında seyrediyor ve ABD operasyon riskiyle yüksek kalacak; enerji ağırlıklı pozisyonlarda kâr görüyorsan tut, yeni risk alma.
📊 Detaylı Açıklama
Hakan Kara, enflasyonun yüzde 30 seviyesine inmesinin tek başına bir başarı sayılamayacağını vurguluyor. Yıllar önce konulan tek haneli enflasyon hedefinden çok uzaklaşıldı. Süreç boyunca jeopolitik şoklar, küresel ticaret savaşları ve fon krizleri enflasyonla mücadeleyi her defasında en az 6-8 ay öteledi. Özellikle enerji maliyetlerindeki artışlar enflasyona tek başına 5-6 puan ekledi. İçeride talep zayıflasa da dışarıdaki petrol ve enerji fiyatları yüksek kaldığı sürece büyüme ile enflasyon arasındaki ödünleşim çok daha sert hissedilecek.
Ekonomideki soğuma firmaların fiyatlama davranışlarını doğrudan değiştiriyor. Konuşmacı, büyüme yüzde 3-4 bandındayken fiyatlama gücünün kolay kırılmadığını, ancak büyüme oranı yüzde 2 eşiğinin altına indiğinde şirketlerin zam yapma gücünü kaybettiğini söylüyor. Türkiye şu an tam olarak bu kırılma evresinde bulunuyor. Kredi politikalarındaki sıkılık ve varlık fiyatlarındaki düşüş iç talebi belirgin şekilde baskılıyor. Bu eğilim çekirdek göstergelerde kendini gösterse de enerji fiyatlarının gecikmeli yansıması manşet enflasyondaki düşüşü geciktiriyor.
Fon krizi ve varlık fiyatlarındaki çöküş, hanehalkı servetinde doğrudan yüzde 10'luk reel bir erimeye yol açtı. Kara, borsa endeksinin son iki ayda yüzde 25 gerilediğini, bunun sadece fon krizinden değil küresel borsalardaki yüzde 9'luk düşüşten ve altın fiyatlarındaki geri çekilmeden de beslendiğini aktarıyor. Servetteki her yüzde 10'luk düşüş büyümeden yaklaşık 0,5 puan çalıyor. Dolayısıyla büyüme tahminlerinin yüzde 3'ten yüzde 2,5 seviyelerine çekilmesinin arkasında doğrudan bu eriyen servet etkisi yatıyor.
Finansal istikrar tarafında bankacılık sektörünü zorlu bir süreç bekliyor. Fon krizinin getirdiği likidite sıkışıklığı ve güven kaybı, henüz resmi verilere tam yansımasa da tüketici ve KOBİ kredilerinde tahsili geçmiş alacakları (batık kredileri) tırmandıracak. Özel bankalar frene bastıkça ekonomi daha da yavaşlayacak. Merkez Bankası bu riskleri gördüğü için faiz indirimlerine alan açmak istiyor; ancak faizi gereğinden hızlı indirmesi durumunda döviz talebinin patlama riski bulunuyor.
Döviz kuru politikasında Türk lirasının aşırı reel değerlenmesi dönemi fiilen kapandı. Kara, Merkez Bankası Başkanı'nın devalüasyon riskine dair basına yansıyan ifadelerini bir iletişim kazası olarak yorumluyor. Ancak arka planda TL'nin aşırı değerlenmesinin ihracatçıyı ve dengeleri bozduğu gerçeği kabul görüyor. Merkez Bankası kuru enflasyonun çok altında tutmak istemiyor; aylık kur artışının yüzde 1,5 ile yüzde 1,7 arasında kontrollü gitmesini hedefliyor. Yine de kur artışının aylık yüzde 2'nin üzerine çıkarılması dolarizasyonu tetikleyeceği için mümkün görünmüyor.
TÜSİAT rekabet gücü göstergelerine göre Türkiye'nin fiyat rekabeti son 11 yılın en düşük düzeyine gerilemiş durumda. Gıda, tekstil ve mobilya gibi geleneksel sektörler aşırı değerli TL yüzünden ciddi baskı altında. Konuşmacı, ihracatın sadece nominal rakamına bakmanın yanıltıcı olduğunu belirtiyor. Asıl kriter Türkiye'nin küresel ihracattan aldığı pay ve Dünya Ticaret Örgütü verileri bu payın 2024'ten beri düzenli biçimde düştüğünü ortaya koyuyor. Şirketler ara malını içeriden almak yerine ithal etmeye yöneliyor.
Seçim sürecine yaklaşırken döviz talebinin yönetilmesi en kritik başlık olacak. Şirketlerin açık pozisyon kapatma isteği ve faiz indirimleriyle daralan getiri makası dövize yönelimi artırabilir. Kara, stopaj oranlarının geçici olarak düşürülmesinin ve TL uzlaşmalı vadeli döviz işlemlerinin (NDF) devreye sokulabileceğini söylüyor. Kamu bankalarının ticari kredilerde gaza basması kısa vadeli rahatlama sağlasa da asıl çözüm faizlerin tatminkar bir reel getiri sunmaya devam etmesinden geçiyor.
Küresel piyasalar cephesinde ABD ara seçimleri ve Orta Doğu'daki operasyon ihtimali petrolü 110-115 dolar seviyelerinde tutuyor. Fed'in ara seçim öncesinde faiz kararı alması beklenmiyor; ancak enerji fiyatları gevşemezse aralık ayında faiz artırma ihtimali masada kalmaya devam ediyor. Yüksek küresel borçluluk ve Fed'in sıkılığı, yapay zeka balonu tartışmalarını patlatabilecek bir risk barındırıyor. Konuşmacı, mevcut fon krizini piyasada gerekli temizliğin yapılması ve kurumların kurallara bağlanması için acı da olsa bir fırsat olarak görüyor.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Piyasanın genelinde hakim olan "en kötüsü geride kaldı, faiz iniyor, borsada ralli başlar" algısı fazlasıyla erken ve temelsiz bir iyimserlik taşıyor. Hakan Kara'nın analizleri, makro dengelerin ne kadar bıçak sırtı olduğunu net biçimde ortaya koyuyor. Büyümenin yüzde 2 eşiğinin altına inmesi şirketlerin fiyatlama gücünü kırarken, kârlılıkları da ciddi biçimde eritiyor. Dolayısıyla enflasyon düşse bile bu durum şirket bilançolarında bir rahatlama değil, derinleşen bir kâr sıkışması yaratacak.
Yatırımcı açısından konuşmacının duruşu kesinlikle agresif bir alımı desteklemiyor; tam tersine mevcut riskler karşısında temkinli ve savunmacı bir bekleme pozisyonunu işaret ediyor. Borsa endeksindeki yüzde 25'lik erime ve fon krizi likiditeyi kurutmuş durumda. Bankaların takibe düşen alacaklarının artacak olması, finansal kesim üzerinde henüz fiyatlanmamış bir baskı oluşturuyor. Bu ortamda hisse senedi tarafında dipten dönüş beklentisiyle yüklü pozisyon açmak yerine süreci kenardan izlemek en rasyonel tavır.
Döviz cephesinde aylık yüzde 1,5 ile yüzde 1,7 aralığındaki kontrollü artış beklentisi, TL'nin reel getirisini kritik bir eşiğe yaklaştırıyor. Yüzde 17,5 stopaj kesintisi hesaba katıldığında net mevduat getirisi ile döviz artışı arasındaki marj hızla kapanıyor. Eğer petrol fiyatları ABD operasyonu ve jeopolitik gerilimle 110 dolar üzerinde kalmayı sürdürürse, cari açık üzerinden kura binen baskı kaçınılmaz olarak artacak. Bu denklemin bozulmaması tamamen Merkez Bankası'nın faiz indirirken stopaj veya NDF gibi yan araçları ne kadar ustalıkla devreye sokacağına bağlı.
Mevcut konjonktür, sermayeyi koruma ve risksiz getiriyi maksimize etme dönemidir. Tahsili geçmiş alacakların patlama riski taşıdığı, ihracatçının dünya pazarından pay kaybettiği ve küresel ölçekte Fed baskısının sürdüğü bir ortamda riskli varlıklardan uzak durmak şart. Portföylerde tatminkar reel faiz sunan TL mevduat ağırlığını korumak, dövizde spekülatif harekete girişmemek ve hisse senetlerinde fon krizinin artçıları tamamen sönümlenene kadar alım için acele etmeyip beklemek en doğru stratejidir.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: Mesele Ekonomi