FED YÜZÜNDEN ÇOK CİDDİ BİR PARA ÇIKIŞI OLABİLİR
Can ATAKLI · 2026-11-21
💡 Hızlı Bilgi
1. BDDK Başkanı Şahap Kavcıoğlu görevden alındı; hakkında soruşturma izni verildi ve yurt dışı yasağı kondu.
2. Fon krizine ve Tera Bank iznine dair rüşvet iddiaları iktidara yakın Yeni Şafak gazetesi tarafından sızdırıldı.
3. İktidar içinde Mehmet Şimşek ekolü ile Berat Albayrak çevresindeki yerli-milli kanat arasındaki çatışma bürokrasiye sıçradı.
4. Fed tutanakları yüksek faiz politikasının süreceğini gösterdi; Türkiye gibi borçlu ülkelerden büyük para çıkışı riski doğdu.
5. Avrupa Birliği'nin "Made in Europe" planı ve karbon vergisi hazırlığı Türkiye'nin ana ihracat pazarını riske attı.
📊 Detaylı Açıklama
Can Ataklı ve Cüneyt Akman, Şahap Kavcıoğlu'nun BDDK başkanlığından alınmasıyla başlayan süreci ele alıyor. Kavcıoğlu hakkında henüz kesinleşmiş bir mahkeme kararı yok. Ancak Maliye Bakanlığı soruşturma izni verdi ve kendisine yurt dışına çıkış yasağı kondu. Akman'a göre krizin merkezinde, fon soruşturmasında adı geçen Tera Bank'a verilen izin ve ortaya saçılan rüşvet iddiaları bulunuyor.
Cüneyt Akman, belgelerin sızdırılma biçimine dikkat çekiyor. İddiaları ve ifade tutanaklarını doğrudan iktidara yakın Yeni Şafak gazetesi yayımladı. Akman bunu geçmişteki manşet kavgalarına benzetiyor. İktidar yanlısı medyanın kendi içindeki bu sert kapışması, fırtınanın sadece adli bir olay olmadığını gösteriyor.
Programda bu kriz, AK Parti içindeki güç savaşıyla açıklanıyor. Bir tarafta Mehmet Şimşek'in temsil ettiği, Londra ve New York piyasalarından para çekmeye odaklı rasyonel ekip var. Diğer tarafta ise Berat Albayrak çizgisine yakın duran yerli ve milli kanat yer alıyor. Akman'a göre fon tartışması, aslında Cumhurbaşkanı Erdoğan sonrasına hazırlanan grupların açık bir meydan savaşına dönüştü.
Akman, Borsa İstanbul ve Türkiye Varlık Fonu yönetimindeki isimlerin durumuna işaret ediyor. BDDK hamlesiyle bir kale düşmüş görünüyor. Ancak Erişah Arıcan gibi kilit bürokratlar henüz korunuyor. Eski Borsa İstanbul yöneticilerinin tutuklu olması, soruşturmanın Varlık Fonu'na uzanıp uzanmayacağı sorusunu doğuruyor. TMSF bürokrasisinin de bu listelere girip girmeyeceği Ankara kulislerinde tartışılıyor.
Ekonominin geçmiş dönemine değinen Akman, 2015 sonrasını sürdürülemez bir yapı olarak niteliyor. Faiz yerine makro ihtiyati tedbir denen yöntemlerle bankalara telefonla talimat verildi. Bu durum BDDK'yı bir tür paralel Merkez Bankası yaptı. Ancak dış kaynak bulma imkanları tükenince sistem tıkandı. Hükümet mecbur kalıp Şimşek ekibini geri çağırdı.
İçerideki bu gerilime bir de dış dalga ekleniyor. ABD Merkez Bankası Fed, faizleri uzun süre yüksek tutacağının sinyalini verdi. Akman, 10 ve 30 yıllık Amerikan tahvillerinin yüzde 5 bandına yerleştiğini vurguluyor. Küresel sermaye güvenli liman arıyor. Türkiye gibi siyasi riskleri yüksek ve dövize muhtaç ülkelerden hızla para kaçabilir. Akman bu tabloyu 2013 yılındaki parasal sıkılaşma sürecine benzetiyor.
Dış ticaretteki diğer büyük tehdit ise Avrupa Birliği cephesinden geliyor. Brüksel yönetimi "Made in Europe" projesi ve karbon vergisi hazırlığı yürütüyor. Ataklı, Avrupa Komisyonu Başkanı Von der Leyen'in Türkiye'ye yönelik sert tavrını hatırlatıyor. Kıbrıs ve Ege anlaşmazlıkları yüzünden Gümrük Birliği güncellenemiyor. Akman, Türkiye'nin Avrupa pazarını kaybetme riskiyle yüzleştiğini ve bunun faturasının çok ağır olacağını belirtiyor.
İktidarın önünde erken seçim ihtimali beliriyor. Cüneyt Akman, 2027 sonbaharında bir sandık kurulabileceğini öne sürüyor. Ancak seçim ekonomisine geçmek kolay değil. Para musluklarını açsanız bile etkisi en erken altı ay ile bir yıl arasında piyasaya yansıyor. Mehmet Şimşek'in sıkı para politikası ile partinin oy kaygısı arasındaki makas her geçen gün daha fazla açılıyor.
🎯 Siyaset Analisti Yorumu
Programda aktarılan bürokratik tasfiyeler, iktidar bloku içindeki denge arayışının tıkandığını açıkça ortaya koyuyor. Şahap Kavcıoğlu'nun görevden alınması ve hedef yapılması, salt bir yolsuzluk soruşturması olarak görülemez. Ortodoks para politikası yürüten Hazine yönetimi, geçmiş dönemin bürokratik kalıntılarını temizleyerek tam yetki talep ediyor. Fakat yerli ve milli kanadın medya gücüyle karşı saldırıya geçmesi, parti içi çatlağın kontrol altına alınamadığını kanıtlıyor.
Küresel piyasa koşulları Ankara'nın manevra alanını giderek daraltıyor. Fed'in yüksek faiz ısrarı, gelişmekte olan piyasalara yönelik ucuz sermaye akışını tamamen kesiyor. Mehmet Şimşek programının başarıya ulaşması için gereken doğrudan yabancı yatırım ve sıcak para girişi, küresel konjonktür nedeniyle gecikiyor. İçerideki yargı müdahaleleri ve hukuki belirsizlikler de risk primini canlı tutarak bu kaçışı hızlandırıyor.
Avrupa Birliği ile yaşanan kopuş, Türkiye ekonomisi için ciddi bir yapısal açmaz doğuruyor. Gümrük Birliği'nin modernize edilememesi ve yaklaşan karbon vergisi, Türk sanayicisini doğrudan hedef alacak. Ankara'nın dış politikadaki kozları, ekonomik gerçeklerin önünde her zaman yeterli koruma sağlayamıyor. En büyük ihracat pazarını kaybetme tehlikesi, döviz krizini körükleyerek hükümetin elini zayıflatabilir.
Seçim takvimi yaklaştıkça iktidar partisi çok çetin bir ikilemin içine sürüklenecek. Bir yanda enflasyonu dizginlemek için uygulanan sert fren politikası, diğer yanda seçmeni ikna etmek için gereken harcama talebi var. Sıkı para politikasının yarattığı toplumsal maliyet tabanda öfke biriktiriyor. Hükümetin bu baskıya ne kadar dayanabileceği ve Şimşek programından vazgeçip geçmeyeceği, Türkiye'nin siyasi geleceğini belirleyecek temel parametre olacak.
Kanal: Can ATAKLI