Enflasyon 57 ay sonra yüzde 30’un altında! Faiz indiriminin önü açıldı mı?| Ekonomi Masası | 06 Ekim
Nasıl Bir Ekonomi TV · 2026-10-06
💡 Hızlı Bilgi
1. TCMB faiz indirimi beklentisinde 22 Ekim yerine Aralık toplantısını bekle; Binhan Elif Yılmaz temkinli duruşun korunacağını ve indirimin ötelenebileceğini belirtiyor.
2. Borsa İstanbul'da enflasyon sonrası gelen tepki yükselişine aldanıp acele alım yapma; endeksin kamu destekleriyle tutunmaya çalıştığı ortamda temkinli bekle.
3. Fon krizi kaynaklı sosyal medya söylentilerine ve 1 milyon TL ödeme dedikodularına kesinlikle inanma; resmi ve yasal düzenleme takvimini bekle.
4. Halka arz furyasından uzak dur; 3. çeyrekte işlem gören 19 halka arzdan sadece 4'ünün pozitif kalabilmesi zayıf tabloyu gösteriyor.
5. Fonlardan çıkacak veya serbest kalacak nakit için dövize hücum etme; güvenli liman arayışında altını biriktir.
📊 Detaylı Açıklama
Eylül ayı enflasyon verisi aylık bazda yüzde 1,84 artış göstererek piyasa beklentilerinin belirgin şekilde altında kaldı. Böylece yıllık tüketici enflasyonu Kasım 2021'den bu yana geçen 57 ayın ardından ilk kez yüzde 30 seviyesinin altına inerek manşette bir rahatlama yarattı. Bu düşüşte özellikle taze meyve ve sebze fiyatlarındaki geri çekilmenin gıda enflasyonunu aşağı çekmesi ana etken oldu. Ancak uzmanlar ve ekonomistler, ulaştırma, konut, giyim ve özellikle eğitim kalemlerindeki yüksek artışların manşet enflasyonun üzerinde seyretmeye devam ettiğini, çekirdek göstergelerin henüz kalıcı bir zafer ilan etmek için erken olduğunu vurguluyor.
Enflasyondaki bu geri çekilmenin ardından 22 Ekim Para Politikası Kurulu toplantısına yönelik faiz indirimi beklentileri hızla güçlendi. Piyasa kurumlarının ve ekonomistlerin büyük çoğunluğu 100 ila 150 baz puanlık bir indirim ihtimalini masaya koyarken, yıl sonu politika faizi beklentileri ağırlıklı olarak yüzde 35 seviyesinde yoğunlaştı. Yayın anketinde katılımcıların yüzde 56'sı faiz indirimi beklerken, faizin sabit tutulmasını bekleyenlerin oranı yüzde 41 seviyesinde gerçekleşti. Hakan Güldağ, Merkez Bankası'nın elinin bu veriyle rahatladığını ancak reel sektörün 12 ay sonrası enflasyon beklentilerinin halen yüzde 33 seviyelerinde direnç gösterdiğini aktardı.
Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz ise faiz indirimine ilişkin piyasa coşkusuna karşı temkinli duruş sergiledi. Enflasyon ile politika faizi arasındaki 7 puanı aşan reel faiz tamponunun TL varlıkları korumak ve dolarizasyonun önüne geçmek için kritik olduğunu belirten Yılmaz, Merkez Bankası'nın 22 Ekim toplantısında anlamlı bir faiz indirimine gitmeyip bu adımı Kasım-Aralık dönemine öteleyebileceğini savundu. Geçmiş dönem tecrübelerine dikkat çeken Yılmaz, baz etkisiyle düşen ayların ardından Ocak ve Şubat aylarında yüklü enflasyon artışları yaşandığını, Merkez Bankası'nın rezerv kaybı ve kur baskısı varken erken gevşemekten kaçınması gerektiğini ifade etti.
Borsa İstanbul'da 3. çeyrek bilançosu yatırımcı açısından oldukça zayıf bir tablo ortaya koydu. Neslihan Köroğlu'nun paylaştığı verilere göre endeks, yılın ilk yarısındaki yüzde 25'lik kazancının büyük kısmını vererek 3. çeyrekte yüzde 15'i aşan bir kayıp yaşadı; 65 işlem gününün 36'sı düşüşle sonuçlandı. Sektörel bazda 24 sektör endeksinden sadece 2'si çeyreği artıda kapatabilirken, aracı kurumlar yüzde 46 değer kaybetti. Halka arz piyasasında da sert bir çöküş izlendi; 3. çeyrekte borsaya gelen 19 şirketten yalnızca 4'ü arz fiyatının üzerinde kalabildi. Enflasyon verisi sonrası endekste yüzde 1,5 civarında yaşanan toparlanmaya rağmen, Binhan Elif Yılmaz borsadaki tabanın kamu kurumlarının toplu alımlarıyla desteklenmeye çalışıldığını ve risklerin sürdüğünü kaydetti.
Küresel varlıklar ve alternatif yatırım araçları tarafında ise üçüncü çeyrekte çok net bir ayrışma görüldü. Borsa İstanbul çift haneli kayıplar verirken, aynı dönemde Bitcoin yüzde 43, Brent petrol yüzde 34 yükseliş kaydetti. Güvenli liman arayışındaki yatırımcıların yöneldiği gram altın yüzde 9, gümüş ise yüzde 8 getiri sağladı. Mehmet Ali Yıldırımürk'ün piyasa gözlemlerine atıfta bulunan Hakan Güldağ, likiditeye erişen yerli yatırımcının mevcut ortamda dövizden ziyade altına yönelme ihtimalinin çok daha yüksek olduğunu belirtti.
Piyasaları kilitleyen serbest fon krizi gündemin en üst maddesi olmaya devam ediyor. 15 Eylül'den bu yana tasfiye kararı alınan fonların büyüklüğü yüzde 34,3 azalarak 652,3 milyar liraya gerilerken, işleme kapalı fonlarla birlikte toplam tutar 756 milyar lira seviyesine indi; bu rakam Ağustos sonunda 1,47 trilyon lira düzeyindeydi. Ankara kulislerinde yasal düzenleme taslağının Külliye'ye sunulacağı belirtilirken, Hakan Güldağ piyasada dolaşan '1 milyon TL ödenecek' şeklindeki söylentilere karşı uyardı. Net yatırım tutarının nasıl hesaplanacağına dair resmi bir takvim ve formül olmadan yayılan iddiaların dezenformasyon içerdiğini ve itibar edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Döviz cephesinde ise Merkez Bankası rezervlerindeki 6 haftalık erime dikkat çekti. Resmi bilançolar üzerinden yapılan hesaplamalara göre son 6 haftada net rezervlerde yaklaşık 21,2 milyar dolarlık kayıp yaşandı. Kapalıçarşı veya bireysel tarafta çılgınca bir döviz talebi gözlenmese de şirketlerin riskten korunma amaçlı taleplerinin rezerv satışlarıyla dengelendiği belirtiliyor. Aynı zamanda küresel tarafta DXY dolar endeksinin 102 seviyesine tırmanması ve euro/dolar paritesinin Fransa maliyesi ile Avrupa ekonomik çalkantıları nedeniyle 17 ayın dip seviyelerine gerilemesi kuru yönetmeyi zorlaştıran dış etkenler arasında sayıldı.
Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz'ın dikkat çektiği bir diğer hayati başlık ise Hazine'nin karşı karşıya kaldığı 'mali yorgunluk' oldu. Yüksek politika faizi ve CDS primlerinin Hazine borçlanma maliyetlerini yukarı taşıdığını belirten Yılmaz, borç servisini çevirmek için sürekli borçlanmak zorunda kalınmasının bütçe üzerinde tortu bıraktığına işaret etti. Nitekim 30 Eylül'de kasaya giren Hazine yeşil tahvil ihracında getirinin yüzde 7,6 gibi oldukça yüksek bir seviyeden gerçekleşmesi, kamu finansmanının faiz indirimine duyduğu ihtiyacı gösterse de CDS ve güven ortamı tesis edilmeden bu maliyetlerin kalıcı düşemeyeceği ifade edildi.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Manşet enflasyonun 57 ay sonra yüzde 30 sınırının altına sarkması psikolojik açıdan değerli bir eşik olsa da dezenflasyonun tabana yayıldığını iddia etmek için oldukça erkendir. Eylül verisindeki gerilemenin temel motorunun gıda ve baz etkisi kaynaklı olduğu çok açıktır; ulaştırma, konut ve hizmet grubundaki katılık devam etmektedir. Üstelik piyasada talep daralmasının fon krizi kaynaklı bir 'likidite donması' ile tetiklendiği göz ardı edilmemelidir. Dolayısıyla yaşanan düşüş organik bir satın alma gücü artışından değil, ekonominin işlem hacminin ve harcama iştahının zorunlu olarak duraksamasından beslenmektedir.
Konuşmacıların faiz patikasına dair duruşları, piyasanın aceleci beklentileri ile makroekonomik gerçekler arasındaki makası net biçimde ortaya koymaktadır. Piyasa aktörleri ve anket çoğunluğu 22 Ekim'de 100-150 baz puanlık bir indirimi peşinen fiyatlamaya çalışsa da Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz'ın işaret ettiği temkinli duruş çok daha gerçekçidir. Merkez Bankası son 6 haftada 21 milyar doları aşkın rezerv eritmişken ve küresel dolar endeksi 102 seviyesine tırmanmışken, mevcut 7 puanlık reel getiri marjını erken eritmek döviz talebini yeniden tetikleyebilir. Bu nedenle faiz indiriminde acele edilmemesi, sürecin Aralık ayına ötelenerek izlenmesi en rasyonel politika adımıdır.
Borsa İstanbul cephesinde 3. çeyrekte yaşanan yüzde 15'i aşkın düşüş ve halka arzların neredeyse tamamının eksiye geçmesi, yatırımcı için 'coşkuyla al' döneminin bittiğini kanıtlamaktadır. Enflasyon verisi sonrası endekste görülen yüzde 1,5'lik toparlanma yapısal bir trend dönüşünden ziyade aşırı satım bölgesinden gelen bir tepki hareketidir. Piyasayı kamu kurumlarının alımlarıyla tutma çabası ve serbest fonlarda kilitli kalan yaklaşık 756 milyar liralık servetin akıbeti çözülmeden borsada genele yayılan bir boğa piyasası beklemek büyük bir yanılgı olur.
Sonuç olarak mevcut piyasa konjonktüründe yatırımcı için en doğru stratejik pozisyon 'temkinli bekle ve varlık koru' duruşudur. BIST'te agresif alımlardan ve spekülatif halka arzlardan kesinlikle uzak durulmalı, fon krizine dair resmi açıklamalar gelene kadar sosyal medya söylentileriyle pozisyon alınmamalıdır. Portföylerde TL mevduatın sunduğu pozitif reel faiz kalkanı korunmalı, riskten kaçınan sermaye için ise döviz sepeti yerine ons/gram altın biriktirme tercihi ön planda tutulmalıdır.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: Nasıl Bir Ekonomi TV