Ekonomide En İyisi Geride Mi Kaldı? & TCMB 10 Eylül'de Ne Yapacak? | Erdal Sağlam & Semih Sakallı
Mesele Ekonomi · 2026-08-26
💡 Hızlı Bilgi
1. TCMB faiz kararı için 10 Eylül'de acele etme; enflasyon öncü verileri %2'nin altına işaret etmedikçe faiz indirimini bekleme.
2. Politika faizinde bu dönemde ve önümüzdeki süreçte 35 seviyesini dip sınır olarak gör, 30 altı faiz beklentisine girme.
3. Mevduat faizlerinde 37 altına sert bir geri çekilme bekleme; bankaların TL rasyo zorunlulukları faizi dengede tutacaktır.
4. Kredi genişlemesine ve ucuz finansmana bel bağlama; bankalarda batık ve risk primi yüksek olduğu için musluklar açılmayacak.
5. Döviz kurunda ani bir serbestleşme bekleme; cari açığın arttığı sonbahar döneminde kur baskısına karşı rezerv satışı ihtimali masada.
6. Fon yatırımlarında kurumsallara gelmesi beklenen %10 stopaj düzenlemesine karşı pozisyonunu gözden geçir, maliyet hesabını yap.
7. Yabancı sıcak para girişlerinde Eylül sonuna kadar kalıcılık bekle, ancak Ekim sonrası küresel bilanço realizasyonlarına karşı tetikte ol.
8. Yılbaşında asgari ücret ve emekli maaşlarında %30 civarını aşan agresif bir seçim zammı bekleme; bütçe disiplini nedeniyle genişleme sınırlı kalacak.
📊 Detaylı Açıklama
Merkez Bankası'nın gecelik borç verme faizini yüzde 40'tan politika faizi olan yüzde 37'ye çekmesi piyasalarda fiili bir 3 puanlık indirim etkisi yarattı. Sakin bir haftada gerçekleştirilen bu teknik adım, bankacılık tarafında büyük bir dalgalanma yaratmasa da 10 Eylül Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısına yönelik beklentileri şekillendirdi. Piyasadaki genel eğilim Eylül ayının pas geçilmesi ve olası bir indirimin Ekim ayına ötelenmesi yönünde olsa da, cari açığın artacağı sonbahar öncesi TCMB'nin fırsat penceresini kaçırmamak adına 1 puanlık sembolik bir indirim yapabileceği senaryosu da tartışılıyor. Ancak bunun gerçekleşmesi, Ağustos ayı öncü enflasyon verilerinin mevsimsellikten arındırılmış bazda yüzde 2'nin altına inip inmeyeceğine doğrudan bağlı.
Faiz indirim takvimine yönelik küresel ve yerel kurumlar arasında belirgin görüş ayrılıkları bulunuyor. Goldman Sachs gibi yabancı kuruluşlar, artan cari açık ve döviz riski nedeniyle TCMB'nin yıl sonuna kadar politika faizini yüzde 37'de sabit tutması gerektiğini savunuyor. Buna karşın reel sektörden ve siyaset kanadından gelen faiz indirimi baskılarının arttığı belirtiliyor. Enflasyon görünümünde belirgin bir kalıcı iyileşme olmadan yapılacak erken bir faiz indiriminin, önümüzdeki yıl Merkez Bankası'nı yeniden faiz artırmak zorunda bırakabileceği riski masadaki en büyük açmaz olarak öne çıkıyor.
Politika faizinin orta vadeli patikasında yüzde 35 seviyesi kritik bir taban olarak nitelendiriliyor. İktidar kanadı dahil olmak üzere faizlerin yüzde 30'un altına kalıcı olarak inebileceğine dair bir beklenti bulunmuyor. Küresel piyasalarda petrol fiyatlarının sert gerilemesi ve içeride olağanüstü olumlu bir gıda enflasyonu tablosu oluşmadığı müddetçe yüzde 35'in altı ciddi bir makroekonomik risk olarak değerlendiriliyor. Piyasa ve reel sektörün enflasyon beklentilerinin yeniden yükselişe geçmesi de bu taban seviyeyi güçlendiriyor.
Bankacılık sektörü tarafında 3 puanlık faiz ayarlamasının mevduat ve kredi faizlerine yansıması oldukça sınırlı kaldı. Ağustos başından itibaren kamu bankaları öncülüğünde mevduat faizlerinde 1-2 puanlık bir gevşeme zaten yaşanmıştı. Ancak bankaların TL mevduat tutma zorunlulukları katı bir şekilde devam ettiği için mevduat faizlerinin yüzde 37'nin altına hızlıca inmesi beklenmiyor. Kredi tarafında ise artan takipteki alacaklar ve batık riskleri sebebiyle bankalar, 2-3 puanlık faiz düşüşlerini gerekçe göstererek kredi musluklarını açma eğiliminde değil.
Döviz kuru ve rezerv dinamikleri açısından sonbahar ayları kritik bir sınav alanı oluşturuyor. CDS primlerinin 217 baz puana kadar gerilemesine rağmen, mevcut rezerv biriktirme stratejisinin ciddi bir maliyeti bulunuyor. Ağustos ayında döviz sepetindeki yukarı yönlü kıpırdanmaya rağmen, ekonomi yönetiminin enflasyon-faiz dengesini bozmamak adına kurların hızlanmasına izin vermeyeceği vurgulanıyor. Cari açığın arttığı ve döviz çıkışlarının hızlanabileceği dönemde kuru tutabilmek adına Merkez Bankası'nın yeniden rezerv satışı yapmak zorunda kalabileceği belirtiliyor.
Son dönemde tasarrufların yoğun şekilde park ettiği yatırım fonlarına yönelik olası stopaj düzenlemesi gündemdeki yerini koruyor. Kurumsal fonlara yüzde 10 stopaj getirilmesi planı, portföylerdeki getiri hesaplarını doğrudan etkileyebilir. Portföyünde 8-9 milyar dolarlık yabancı kaynak bulunan fonlardan ani bir sermaye çıkışı beklenmiyor; yabancı girişlerinin mevcut yüksek faiz avantajı nedeniyle Eylül sonuna kadar kalması, ancak Ekim ayından itibaren küresel bilanço kapama süreçleri ve faiz indirimlerinin hızına göre kâr realizasyonlarının başlayabileceği öngörülüyor.
Siyasi arenada Devlet Bahçeli'nin seçim sistemi ve olası takvim çıkışı ile Meclis'in açılmasıyla gündeme gelecek anayasa ve bütçe süreçleri piyasalar üzerinde dolaylı baskı yaratıyor. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin zamanlaması ve ekonomi politikasının buna ne zaman uyum sağlayacağı tartışılırken, seçim ekonomisine ilişkin adımların genellikle oylamadan 5-6 ay önce devreye sokulduğu hatırlatılıyor. Bu kapsamda olası bir erken gevşemenin zamanlaması siyasi kulislerdeki en önemli değişken olarak izleniyor.
Yıl sonu ücret artışları ve sosyal transferler cephesinde bütçe disiplininin belirleyici olması bekleniyor. Yılbaşında asgari ücret ve emekli maaşlarına yapılacak artışın enflasyonu telafi etmek adına yüzde 30 civarında tutulacağı, bunun bir erken seçim ekonomisi niteliği taşımayacağı ifade ediliyor. Gelir tamamlayıcı aile destek sistemi gibi düzenlemelerin bütçe kısıtları nedeniyle sınırlı tutulması, Mehmet Şimşek'in mali disiplin çizgisini koruma çabasının bir sonucu olarak değerlendiriliyor.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Merkez Bankası'nın likidite fazlasını ve sakin piyasa koşullarını fırsat bilerek borç verme faizini politika faizi seviyesine çekmesi, piyasaya erken bir gevşeme sinyali vermiştir. Ancak bu teknik hamlenin reel ekonomideki yüksek enflasyon ataleti ve beklentilerdeki bozulma ile çeliştiği çok açıktır. Ağustosta mevsimsellikten arındırılmış enflasyonun yüksek seyretmesi, 10 Eylül PPK toplantısında politika faizinde indirime gitmeyi oldukça riskli kılmaktadır; bu aşamada temkinli duruşu koruyup pas geçmek en rasyonel seçenek olarak görünmektedir.
Mevduat ve kredi dinamikleri, politika faizindeki küçük çaplı indirimlerin piyasayı canlandırmaya yetmeyeceğini net bir biçimde göstermektedir. Bankacılık sektörü, regülasyon zorunlulukları nedeniyle mevduat faizlerini belirli bir tabanın altına çekemezken, artan batık kredi riskleri sebebiyle reel sektöre fon aktarımında isteksiz kalmaya devam edecektir. Dolayısıyla parasal aktarım mekanizmasının sıkışık olduğu bu konjonktürde faiz indirim beklentileriyle varlık fiyatlamalarında aşırı iyimserliğe kapılmamak gerekir.
Döviz kuru ve rezerv cephesinde ise sonbahar aylarında cari açığın mevsimsel olarak genişlemesiyle birlikte kırılganlık artacaktır. CDS'lerin 217 seviyelerine gerilemiş olması olumlu bir gösterge olsa da, yüksek faizle taşınan rezervlerin sürdürülebilirlik maliyeti yüksektir. Döviz talebini baskılamak için rezerv yakma riskinin yeniden gündeme gelebileceği bu dönemde, kur tarafında yapay bir stabilite sağlansa dahi orta vadeli risk primi yüksek kalmayı sürdürecektir.
Genel pozisyon stratejisi açısından piyasada aşırı risk iştahını frenlemek şarttır. Fonlara gelmesi muhtemel vergi düzenlemeleri ve Ekim sonrasında hızlanabilecek yabancı kâr realizasyonları göz önüne alındığında; TL varlıklarda yüksek getiri arayışında seçici olunmalı, politika faizinde 35 tabanının altına inilemeyeceği gerçeğiyle portföyler aşırı agresif genişleme beklentilerine göre değil, temkinli ve dengeli getiriye göre yapılandırılmalıdır.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: Mesele Ekonomi