Devalüasyon Yok Peki Ne Var? Faiz Ve Enflasyon Ne Olacak? | TCMB'nin Mesajı | Erdal Sağlam
Mesele Ekonomi · 2026-10-18
💡 Hızlı Bilgi
1. Dolar: Panikle dövize koşma; Merkez'in aylık yüzde 1.8 artış temposunu ve sepet dengesini izle.
2. Borsa: Fon skandalı ve yabancı çıkışı hisseleri ezdi; yeni alım için acele etme, bekle.
3. Faiz: Merkez Bankası'ndan 1.5 puanlık ara indirim gelebilir; faiz politikasında gevşemeyi bekle.
4. Altın: Fiyatlar durağanlaştı ve getiri sağlamıyor; bu seviyelerden yeni ve yüklü alım yapma.
5. Krediler: Batık oranları hızla tırmanıyor; yeni finansman maliyetleri düşene kadar borçlanma, kredi alma.
📊 Detaylı Açıklama
Erdal Sağlam, Meclis'e sunulan bütçeyle söze giriyor. Bütçede gelecek yıl için yüzde 21 enflasyon hedefi korunuyor. Ancak kamu harcamaları hız kesmiyor. Reel sektöre destek ve sosyal yardımlar öne çıkıyor. Sağlam'a göre kamunun harcamayı kısmaması, iktidarın enflasyonla mücadelede ne kadar samimi olduğunu tartışmalı hale getiriyor.
Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan'ın Hong Kong toplantısında söyledikleri piyasada dalga yarattı. Karahan, görev süresi bitiminde arkasında devalüasyon (paranın resmi olarak değer kaybetmesi) riski bırakmak istemediğini belirtti. Sağlam bunu zamansız bir iletişim kazası olarak yorumluyor. Merkez Bankası aylık dolar artışını yüzde 1.8 bandına çekti. Kur her ay bu hızla artarsa yıllık kur artışı yüzde 24 olur. Bunun üzerine 4-5 puan enflasyon farkı bindiğinde hedef doğrudan çöker.
Faiz cephesinde ise büyük bir çekişme var. Sanayici ve ticaret odaları 2 ila 3 puan indirim istiyor. Kimi iktisatçılar ise hiç indirim yapılmamasını savunuyor. Sağlam, Merkez Bankası'nın orta yolu bulup yüzde 1.5 indirim yapabileceğini söylüyor. Ekim ayı enflasyonu yüksek seyrediyor. Gıda fiyatlarında aylık yüzde 3 artış bekleniyor. Enflasyon düşmeden faiz indirmenin bedeli ağır olabilir.
Merkez Bankası rezervlerinde yeniden düşüş başladı. Bir haftalık bilanço verisine göre net rezervlerde yaklaşık 5 milyar dolarlık erime var. Swap hariç net rezerv 46 milyar dolardan 41 milyar dolara geriledi. Sağlam, mevsimsel etkilerin ve fon krizinden kaynaklanan yabancı çıkışının bu erimede rol oynadığını belirtiyor.
Piyasayı sarsan fon soruşturması derinleşiyor. Eski Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Talha Çakmak'ın mal varlıklarına el konuldu ve görevinden istifa etti. Sağlam, geçmişte 200 liralık banknotlara imza atan isimlerin bu tür şaibeli ilişkilerle anılmasını büyük bir güven kaybı olarak nitelendiriyor. İkinci kuşak bürokratların kamu etiğini zedelediğini özellikle vurguluyor.
Ekonomide en kritik alarm batık kredilerden geliyor. KOBİ kredilerinde batık oranı yüzde 4'ün üzerine fırladı. Bireysel kredilerde ise bu oran yüzde 5.13 seviyesine çıktı. Bu oranlar salgın döneminden bu yana görülen en tehlikeli zirveye işaret ediyor. Yüksek faiz ortamı şirketlerin borç çevirmesini neredeyse imkansız hale getiriyor.
Piyasada iç talep sert bir şekilde durdu. İnsanlar ellerinde para olsa bile harcamaktan kaçınıyor. Sağlam, İzmir'deki özel hastanelerde bile ameliyat sayılarının yarı yarıya düştüğünü anlatıyor. Fon krizinde kilitlenen paralar piyasada zincirleme bir ödeme krizine yol açtı. Sağlık sektörü bile birbirine borcunu ödeyemez hale geldi.
Yatırım araçlarının genelinde ciddi bir moral bozukluğu hakim. Sağlam, ters servet etkisinin başladığını aktarıyor. Borsa düşüş trendinde, altın yatayda eziliyor, mevduat ise enflasyona karşı korumuyor. Hiçbir varlığın para kazandırmadığı bu ortamda hem vatandaş hem reel sektör tamamen bekleme moduna geçti.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Erdal Sağlam'ın anlattığı tablo, para politikasının tıkandığı çok net bir dönemece işaret ediyor. Merkez Bankası bir yandan kurun reel olarak aşırı değerlenmesini frenlemek istiyor. Diğer yandan kurdaki her aylık artış doğrudan enflasyon beklentilerini bozuyor. Bu ikilem çözülmeden ekonomide rahat bir nefes almak mümkün değil.
Konuşmacının tüm piyasalar için takındığı temel tavır çok net bir "bekle" sinyalidir. Ne borsada ne altında ne de dövizde agresif bir getiri potansiyeli görünüyor. Aksine, piyasada ciddi bir nakit sıkışıklığı ve güven bunalımı var. Böyle zamanlarda yeni varlık almak yerine eldeki nakdi korumak en doğru strateji olarak öne çıkıyor.
En büyük risk batık kredilerdeki sert tırmanışta yatıyor. Bireyselde yüzde 5'i, KOBİ'de yüzde 4'ü aşan takip oranları bankacılık sistemi üzerinde ağır bir baskı yaratacak. Şirketlerin nakit döngüsü bozulmuşken, fon skandallarının yarattığı moralsizlik ekonomik aktiviteyi daha da dondurabilir. Bu durum özellikle küçük işletmeler ve borçlu yatırımcılar için büyük tehlike taşıyor.
Özetle piyasa şu an alım iştahından tamamen uzak. Dolar kurunda devalüasyon beklentisi olmasa da kontrollü yükseliş sürecek. Faiz indirimleri başlasa bile kredi muslukları hemen gevşemeyecek. Yatırımcı için şu an en mantıklı duruş, yeni risk almamak, borçlanmaktan kaçınmak ve piyasadaki sisi dağılana kadar beklemektir.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: Mesele Ekonomi