İran yeni planını kurdu: Londra ve Kiev hedef listesinde mi?
GZT · 2026-11-13
💡 Hızlı Bilgi
1. İran Savunma Bakanı, ülkesine yönelik tehditlere coğrafi sınır tanımadan karşılık vereceklerini duyurdu.
2. Prof. Dr. Furkan Kaya, İran'ın hedef listesine ABD ve İsrail ortakları İngiltere, Almanya ve Ukrayna'yı aldığını belirtti.
3. Kaya, Çin'in gizli sevkiyatlarla Tahran'a teknoloji sağladığını ve İran'ın asimetrik siber saldırılara hazırlandığını söyledi.
4. Basra ve Hürmüz krizleri petrolü 115 dolara yaklaştırırken, Türkiye sınır güvenliği ve göç baskısı riskine odaklandı.
5. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan Türkiye ile yakınlaşmak isterken, Devrim Muhafızları kriz ortamından güç toplayıp kontrolü elinde tutuyor.
📊 Detaylı Açıklama
Prof. Dr. Furkan Kaya, İran Savunma Bakanı'nın sınır tanımayan misilleme uyarısını üç aşamada inceliyor. İlk aşama, hedef alınan coğrafyanın doğrudan genişlemesi anlamına geliyor. Kaya'ya göre İran, Basra Körfezi'nin ötesine geçerek Londra'yı ya da Kiev'i hedef alabileceğini ima ediyor. Hazar Denizi'nde İran gemisine yapılan önceki Ukrayna saldırısı da bu hesaplaşmanın zeminini oluşturuyor.
İkinci aşama, saldırı araçlarının çeşitlenmesine dayanıyor. Tahran yönetimi füze ve İHA gücünün yanına siber savaşı ekliyor. Furkan Kaya, İran'ın karşı tarafın savunma sistemlerini çökertip uzaktan siber baskın yapma gücünü bir belirsizlik silahı olarak öne sürdüğünü anlatıyor. Bu strateji konvansiyonel (klasik askeri) çatışmanın ötesine geçiyor.
Üçüncü aşamada ise menzil sınırları kalkıyor. Tahran, düşmanlarının "İran şu mesafeyi aşamaz" şeklindeki askeri hesaplarını bozmayı amaçlıyor. Kaya, Devrim Muhafızları Havacılık ve Uzay Kuvvetleri Komutanı'nın bu gizli faaliyetleri fiilen sahaya sürdüğünü vurguluyor. Bu adım çatışmayı doğrudan küresel bir alana taşıyor.
Askeri uzman Kaya, İran'ın teknik birikimine dikkat çekiyor. Fahrizade gibi kritik bilim insanları suikasta uğrasa bile teknik altyapı ayakta kaldı. Çin ise uzun süredir gölge gemilerle Tahran'a hammadde ve gelişmiş teçhizat taşıyor. Pekin yönetimi, İran'ı hem simetrik hem de asimetrik savaşa hazırlıyor.
Kaya, Tahran'ın tehdit haritasını da netleştiriyor. İran, ABD ve İsrail ile işbirliği yapan her devleti namlunun ucuna koyuyor. Bu liste İngiltere ve Almanya'dan Körfez ülkelerine kadar uzanıyor. Tahran bu ülkeleri doğrudan vurmasa bile çatışmanın maliyetini onların sırtına yükleyerek yıpratmayı hedefliyor.
Hürmüz ve Basra hattındaki gerilim küresel piyasaları vuruyor. Kaya, petrolün varil fiyatının kriz sırasında 115 dolara dayandığını, hatta 150 dolar riskinin belirdiğini hatırlatıyor. Deniz ticareti, sigorta primleri ve enerji hatları krizden ağır darbe alıyor. Bu ekonomik fatura doğrudan Avrupa'yı ve Güneydoğu Asya'yı sarsıyor.
Çatışmanın Türkiye'ye yansımalarını inceleyen Kaya, en büyük tehlikenin savaşı içeri sıçratma girişimleri olduğunu belirtiyor. Ankara sınır güvenliğini korumaya, yeni göç dalgalarını önlemeye ve enerji akışını güvenceye almaya odaklanıyor. MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın Tahran temasları ve Erdoğan-Pezeşkiyan diyaloğu bu riski azaltmayı hedefliyor.
İran iç siyasetindeki çatlağa değinen Kaya, Pezeşkiyan hükümeti ile Devrim Muhafızları arasındaki ayrışmayı aktarıyor. Pezeşkiyan Türkiye'ye açıkça güvendiğini söylüyor. Buna karşın savaş ekonomisinden beslenen Devrim Muhafızları gerilimi tırmandırarak Tahran'daki karar mekanizmasını rehin tutuyor.
🎯 Haber Analisti Yorumu
İran Savunma Bakanı'nın "sınır tanımayan yanıt" söylemi, askeri güçten çok psikolojik bir savunma refleksi barındırıyor. Tahran, konvansiyonel silahlarla doğrudan NATO ülkelerine veya İngiltere'ye saldıramayacağını biliyor. Bu yüzden belirsizlik yaratarak Batı başkentlerinde caydırıcılık üretmeye çalışıyor.
Çatışmanın siber alana ve deniz ticaret yollarına kayması küresel piyasaları anında sarsar. Basra Boğazı'ndaki küçük bir taciz bile petrol fiyatlarını fırlatıp küresel enflasyonu tetikler. Bu durum özellikle enerjiye bağımlı Avrupa ülkelerini ve Türkiye gibi sınır komşularını ekonomik olarak köşeye sıkıştırır.
İran'ın bu stratejisi kendi içinde büyük riskler taşıyor. Devrim Muhafızları'nın kontrolsüz eylemleri, Trump'ın kaçınmaya çalıştığı sıcak çatışmayı istemeden tetikleyebilir. Üstelik İran halkı ağır ekonomik kriz ve sokak gösterileriyle boğuşurken geniş çaplı bir maceraya girmek Tahran rejiminin kendi geleceğini tehlikeye atar.
Bundan sonra dikkatle takip edilecek tek somut gelişme, İran'ın Körfez'deki gölge tanker trafiği ve kritik sualtı internet kablolarına yönelik olası siber sabotaj girişimleridir. Tarafların açık bir cephe savaşı yerine altyapı hatlarına vuracağı gizli darbeler, yeni dönemin gerçek gerilim hattını belirleyecek.
Kanal: GZT