Cemal Demirtaş: Piyasamız daha önce bu şekilde bir erozyon ile karşılaşmadı. [Ekotürk]
Ata Yatırım · 2026-09-30
💡 Hızlı Bilgi
1. Kredili ve Kaldıraçlı İşlemler: Pozisyonları acilen dengeleyin, kredili işlemle hisse almayın (ALMA / RİSK AZALT).
2. Manipülatif ve Taban Yapan Hisseler: Taban serisi 1 ila 3 hafta daha sürebilir, düşüşe aldanıp bu tahtalara kesinlikle girmeyin (UZAK DUR / ALMA).
3. Temeli Sağlam BIST Şirketleri (Turkcell vb.): Likidite ihtiyacıyla gelen satışlarda paniğe kapılıp satmayın, kademeli toplayın (BİRİKTİR / PANİKLE SATMA).
4. BIST 100 Endeksi (12 Aylık Hedef): 19.600 puanlık 12 aylık hedef korunuyor; köpük temizlendikten sonra getiri potansiyeli yüksek (UZUN VADE BİRİKTİR).
5. BIST Kısa Vadeli Destekler: 12.000 altındaki kırılmada 11.800, 10.700 ve en kötü senaryoda 9.700 seviyelerini izleyin, acele etmeyin (KADEMELİ BEKLE).
6. ABD 30 Yıllık Tahvilleri (%6 Eşiği): Getiriler %6 üzerine yerleşirse gelişmekte olan piyasalarda satış baskısı şiddetlenir (RİSK / BEKLE).
7. Fed Faiz Politikası: ABD büyümesi güçlü ancak PCE gerilediği için Ekim pas geçilebilir, olası faiz adımı Aralık ayına kalabilir (BEKLE).
8. Yabancı Girişi ve Halkbank Arzı: Ekim-Kasım döneminde planlanan Halkbank ikincil arzı yabancı girişi için kritik işaret fişeği olacak (TAKİP ET).
📊 Detaylı Açıklama
ABD tarafında açıklanan Ağustos ayı çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) endeksinin aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 3,0 ile beklentilerin altında kalması enflasyon baskısının bir miktar hafiflediğine işaret ediyor. Buna karşın ABD ikinci çeyrek nihai büyüme verisinin yüzde 2,2 ile tahminlerin belirgin şekilde üzerinde gelmesi, ekonominin gücünü koruduğunu gösteriyor. Bu tablo karşısında Fed'in Ekim toplantısında acil bir faiz artırımına gitmeyip beklemede kalması, olası bir hamleyi ise petrol ve genel enflasyon seyrini görerek Aralık ayına ertelemesi en makul senaryo olarak değerlendiriliyor.
Küresel faiz cephesinde ABD tahvil getirileri yakından izleniyor. 10 yıllık tahvil faizlerinin yüzde 5,20 seviyelerinde dengelenme çabasına karşın, 30 yıllık uzun vadeli tahvil faizlerinin yüzde 5,60 seviyelerine yaklaşması gelişmekte olan piyasalar için ciddi bir stres unsuru oluşturuyor. ABD 30 yıllık faizlerinin yüzde 6,0 seviyesinin üzerine tırmanması durumunda, zaten bünyesi zayıflamış olan gelişen ülke piyasalarının dış şoklara karşı direncinin daha da kırılacağı ve sermaye çıkışlarının hızlanabileceği uyarısı yapılıyor.
Borsa İstanbul'da yaşanan sert çöküşün ana nedeni, borsa tarihinde eşi benzeri görülmemiş boyuttaki bir piyasa erozyonu ve yapay fiyatlamaların tasfiyesi olarak tanımlanıyor. Yılbaşından Ağustos sonuna kadar manipülatif ve köpük hisselerden oluşan yapay endeksin yüzde 182 prim yaptığı, buna karşılık araştırma kapsamındaki temel verileri sağlam şirketlerin yalnızca yüzde 2 getiri sağlayabildiği vurgulanıyor. Manipülatif hisselerdeki yapay getirinin yüzde 182'den yüzde 35'lere gerilemesiyle birlikte büyük bir balon patlamış durumda ve piyasa zorunlu bir arınma sürecine girmiş bulunuyor.
Destek Faktoring hissesinin haksız şekilde BIST 30, BIST 50 ve BIST 100 endekslerine kadar girmesi ve 18 milyar dolarlık yapay piyasa değerine ulaşması piyasa dengesini altüst etmişti. 1 Ekim itibarıyla bu hissenin Yıldız Pazar dahil tüm ana endekslerden çıkarılması, piyasada cerahatin akıtılması ve ameliyatın yapılması açısından en kritik adım olarak görülüyor. Endeks fonlarının ve aracı kurumların bu hisselerde sıkışması teknik göstergeleri anlamsız kılsa da, temizliğin tamamlanmasıyla piyasanın yeniden temel analiz ilkelerine döneceği öngörülüyor.
Piyasada her gün 60 ila 100 hissenin taban olması, yatırımcıların ve kurumların teminat tamamlama zorunluluğu nedeniyle temeli çok sağlam hisselerde bile likidite satışlarına yol açıyor. Taban serisinde yer alan yaklaşık 26 hissede taban sürecinin 1 ila 3 hafta daha devam edebileceği belirtilirken, bu süreçte Aselsan ve Astor gibi yabancıların ve kurumsalların tuttuğu büyük tahtalara da geçici satışların sıçradığı gözleniyor. Ancak Demirtaş, bu tür sağlam şirketlerde sistemik bir bulaşma riskinin kalıcı olmadığını, satışların yalnızca geçici nakit yaratma amaçlı olduğunu dile getiriyor.
Yatırımcıların bu çalkantılı süreçte atması gereken en temel adım, kaldıraçlı ve kredili pozisyonları hızla azaltarak taşınabilir seviyeye çekmektir. Kredili işlem yapanların piyasadan zorunlu olarak tasfiye edildiği bu ortamda, yeni kredili alım yapmanın büyük bir risk taşıdığı ifade ediliyor. Buna karşılık Turkcell gibi temel göstergeleri son derece ucuzlamış, fiyat/kazanç oranları dip seviyelere gerilemiş köklü şirketlerde panikle satış yapılması yerine, mevcut pozisyonların korunması ve uzun vadeli birikim stratejisinin sürdürülmesi tavsiye ediliyor.
Teknik seviyelerin manipülasyon ve likidite baskısı nedeniyle geçici olarak anlamını yitirdiği bir dönemden geçilse de BIST 100 endeksinde 12.000 seviyesinin altı test edilmiş durumda. Aşağı yönde 11.800 ve 10.700 ara destekleri bulunurken, en dip noktada 9.700 seviyesi ana destek olarak masada duruyor; bu seviyelere yaklaşılması durumunda güçlü şirket geri alımlarının ve kurumsal talebin devreye girmesi bekleniyor. Ata Yatırım, tüm bu manipülasyonları ve balon hisseleri hariç tutarak hesapladığı 12 aylık 19.600 endeks hedefini aynen korumakta ve yaşanan türbülansın orta-uzun vade için büyük getiri fırsatları barındırdığını savunmaktadır.
Piyasadaki sert havanın ve karamsarlığın 6 ay gibi uzun bir süreye yayılması beklenmiyor; temizlik sürecinin en sert aşamasının geride kalmak üzere olduğu ve tansiyonun birkaç hafta içinde durulacağı tahmin ediliyor. Yabancı yatırımcıların temizlenen ve şeffaflaşan piyasaya Kasım ayındaki MSCI gözden geçirmesi sonrasında daha olumlu yaklaşacağı öngörülüyor. Ayrıca takvimi Ekim sonu veya Kasım ayına sarkabilecek 1 milyar doların üzerindeki Halkbank ikincil halka arzının, piyasaya yabancı sermaye girişini tetikleyecek en kritik dönüm noktası olacağı vurgulanıyor.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Cemal Demirtaş'ın Borsa İstanbul'daki sert sarsıntıyı bir çöküşten ziyade "gecikmiş bir cerahat boşaltımı ve zorunlu bir ameliyat" olarak nitelemesi son derece isabetli bir teşhistir. Temel değerlemeden tamamen koparak BIST 30'a kadar sızan manipülatif hisselerin patlaması kısa vadede geniş tabanlı bir likidite krizine ve teminat tamamlama (margin call) dalgasına yol açsa da, bu operasyon yapılmadan sağlıklı bir borsa yapısının ve yabancı sermaye akışının tesisi imkansızdı. Devlet Denetleme Kurulu, Adalet Bakanlığı ve SPK'nın eş zamanlı yürüttüğü soruşturmalar piyasadaki kuralsızlığı temizlemek için kaçınılmaz bir maliyettir.
Konuşmacının benimsediği pozisyon kesinlikle körü körüne bir alım (bullish) tavsiyesi değildir; kısa vadede yüksek temkin ve seçicilik gerektiren bir savunma stratejisidir. Demirtaş, taban serisi yaşayan onlarca spekülatif tahtadan uzak durulmasını, kredili pozisyonların derhal tasfiye edilerek kaldıracın sıfırlanmasını net bir şekilde vurgulamaktadır. Alım ve biriktirme tavsiyesi yalnızca değerlemesi rasyonel, bilançosu kuvvetli ve endeksin bu sahte rallisine daha önce eşlik etmemiş BIST 30/50 hisseleriyle sınırlandırılmıştır.
Mevcut piyasa yapısındaki en büyük risk, taban yapan 20'yi aşkın hissede takasların kilitlenmesi ve yatırımcıların bu zararları karşılamak için Turkcell, Aselsan gibi likit hisseleri satmak zorunda kalmasıdır (likidite bulaşması). Küresel tarafta ABD 30 yıllık faizlerinin yüzde 5,60 civarında seyredip yüzde 6,0 riskini masada tutması da dış finansman maliyetlerini artırarak içerideki toparlanmayı geciktirebilir. Dolayısıyla kısa vadeli al-sat yapanlar ve kredili işlem açanlar için bu piyasa son derece tehlikelidir; süreç yalnızca özkaynağıyla hareket eden sabırlı orta-uzun vadeli yatırımcılar için uygundur.
Sonuç olarak piyasa için pozisyon stratejisi gayet berraktır: Spekülatif ve taban serisindeki hisseleri kesinlikle "ALMA", kredili pozisyonları hızla kapatarak riski düşür, endeksin 11.800 ve 10.700 desteklerindeki taban arayışını ve cerahatin akmasını nakit ağırlığıyla "BEKLE". Ancak temeli sağlam, çarpanları tarihi diplere gerilemiş seçkin hisselerde panik satışı yapma; 12 aylık 19.600 endeks vizyonu doğrultusunda bu hisseleri kademeli olarak "BİRİKTİR".
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: Ata Yatırım