#CANLI | Libya ile Deniz Yetki Alanı Anlaşması İmzalandı - Pınar Işık Ardor İle Bu Akşam
TGRT Haber TV · 2026-10-22
💡 Hızlı Bilgi
1. Libya Temsilciler Meclisi, Türkiye ile 2019'da imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını resmen onayladı; Doğu Libya yönetimi anlaşmaya katıldı.
2. Türkiye, Pakistan, Katar ve Endonezya arasında savunma teknolojisi ve üretim ortaklığını içeren "Bedir Mutabakatı" imzalandı.
3. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki karşılıklı savunma taahhütlerini barındıran "Mekke İttifakı" onay için TBMM gündemine geldi.
4. Adalet Bakanı Akın Gürlek, borsadaki manipülasyon operasyonlarında 88 kişinin tutuklandığını, yüzlerce hesap ve taşınmaza el konulduğunu açıkladı.
5. Avrupa Birliği ve Yunanistan, Türkiye-Libya deniz mutabakatını geçersiz saydıklarını belirterek karara sert tepki gösterdi.
📊 Detaylı Açıklama
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Brüksel'deki temaslarının ardından kameraların karşısına geçti. Belçika hükümetiyle yürütülen üçlü bakanlar toplantısını ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı görüşmeyi anlattı. Avrupa Birliği yetkilileriyle tıkanan üyelik başlıklarını, Karadeniz tahıl koridorunu ve Kızıldeniz'deki enerji krizini ele aldıklarını söyledi.
Hakan Fidan, Libya Temsilciler Meclisi'nin deniz yetki alanları mutabakatını onaylamasını büyük bir diplomasi başarısı olarak nitelendirdi. Anlaşmanın 2019 yılından bu yana hukuken geçerli olduğunu vurguladı. Meclisten çıkan kararın bir onaydan ziyade siyasi bir kabul işlemi olduğunu, Doğu Akdeniz'e istikrar getireceğini ve kazan-kazan ilkesine dayandığını belirtti.
Gazeteci Nedim Şener, Libya'nın doğusunu kontrol eden Halife Hafter yönetiminin altı yıl boyunca bu anlaşmaya direndiğini hatırlattı. Türkiye'nin izlediği denge siyaseti ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yürüttüğü ortak tatbikatlar sayesinde Hafter tarafının Ankara olmadan masada kalamayacağını anladığını söyledi. Şener'e göre bu imza, iki ülkeyi denizden resmen sınır komşusu yaptı.
Hukukçu Doktor Tarkan Erdal, Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in anlaşmayı geçersiz sayan açıklamalarına hukuki açıdan karşı çıktı. Uluslararası hukuka göre iki egemen devletin kendi deniz sınırlarını belirlemek için kimseden izin almak zorunda olmadığını vurguladı. Yunanistan'ın Meis Adası üzerinden kıta sahanlığı dayatmasının adalet divanı içtihatlarına aykırı olduğunu ekledi.
Yunanistan'ın karara tepki olarak Girit açıklarında kara sularını 12 mile çıkarma ihtimali stüdyoda masaya yatırıldı. Doktor Erdal, Türkiye'nin 1995 tarihli Meclis kararıyla 12 mili kesin bir savaş sebebi yani casus belli saydığını hatırlattı. Atina'nın bu anlaşmayı bahane ederek böyle bir adım atmayı göze alamayacağını söyledi.
Savunma alanında çok kritik bir başka hamle olarak "Bedir Mutabakatı" duyuruldu. Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya savunma bakanları ortak bir metne imza koydu. Bu ortaklık; askeri teknoloji transferi, insansız hava araçları, ortak Ar-Ge ve ortak askeri üretimi hedefliyor.
Panelistler dört ülkenin bir araya geliş mantığını inceledi. Türkiye askeri teknoloji ve İHA tecrübesini, Katar finansman gücünü, Pakistan nükleer caydırıcılığa sahip düzenli ordusunu, Endonezya ise devasa insan gücü ile Güneydoğu Asya'daki stratejik deniz konumunu masaya koyuyor. Endonezya'nın ayrıca Türk savunma sanayisinden 46 adet KAAN savaş uçağı talebi bulunuyor.
Programın ortasında Adalet Bakanı Akın Gürlek borsa manipülasyonlarına yönelik geniş çaplı bir yargı operasyonunu duyurdu. Yapılan açıklamaya göre sermaye piyasalarında haksız kazanç sağlayan 404 kişi hakkında adli işlem yapıldı. 88 şüpheli tutuklandı, 26 kişi gözaltına alındı ve 42 firariyi arama çalışmaları sürüyor. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ayrıca 351 kişinin ve 102 şirketin banka hesaplarını dondurup taşınmazlarına el koydu.
Emekli Korgeneral Erdoğan Karakuş, Doğu Akdeniz'deki deniz hakimiyetinin ancak güçlü bir hava kuvvetiyle korunabileceğini vurguladı. Yunanistan'ın Fransa'dan aldığı Rafale uçakları ve ABD ile yaptığı F-16 Blok 70 modernizasyon anlaşmalarıyla Türk hava gücüne karşı üstünlük kurmaya çalıştığını söyledi. Türkiye'nin acil olarak Eurofighter Typhoon ve ulaştırma uçaklarına yönelmesi gerektiğini belirtti.
Karakuş ayrıca İspanya ve İngiltere ile yürütülen savunma temaslarına değindi. Türkiye'nin Hürjet teslimatı karşılığında İspanya'dan A400M Koca Yusuf kargo uçakları alabileceğini, İngiltere'den ise 12 adet C-130J nakliye uçağı tedarik edileceğini anlattı. Hava hakimiyeti olmadan Mavi Vatan'daki gemilerin tek başına korunamayacağını savundu.
Gazeteci Yazar Gökun Göçmen, meclise gelen Mekke İttifakı'nın ikinci maddesine dikkat çekti. Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. maddesine yani meşru müdafaa hakkına atıf yapan bu maddenin bir tür "açık kapı" bıraktığını belirtti. İttifak üyelerinin hangi şartta nasıl bir askeri güç göndereceğinin esnek tutulduğunu, Türkiye'nin Körfez'deki Yemen veya İran krizlerinin içine doğrudan çekilmemesi için çok titiz davranması gerektiğini vurguladı.
Programın son bölümünde İsrail'deki 27 Ekim seçimleri değerlendirildi. Göçmen, İsrail toplumunun savaşlarla birlikte giderek aşırı sağa kaydığını, genç seçmenlerin büyük bölümünün şahin partilere oy verdiğini aktardı. Netanyahu gitse bile yerine gelecek aktörlerin Türkiye'ye ve iki devletli çözüme yaklaşımının değişmeyeceği, Ankara'nın her senaryoya karşı caydırıcılığını koruması gerektiği sonucuna varıldı.
🎯 Haber Analisti Yorumu
Hafter yönetiminin 2019 mutabakatına onay vermesi, Doğu Akdeniz'deki satranç tahtasında Türkiye adına stratejik bir dönüm noktası oldu. Ankara, sahada bizzat savaştığı Tobruk yönetimini askeri caydırıcılık ve akılcı diplomasiyle kendi çizgisine çekmeyi başardı. Bu hamle, Yunanistan ve Güney Kıbrıs'ın Türkiye'yi Antalya Körfezi'ne hapsetme planını resmen çökertti. Doğu Akdeniz'de Türkiye'yi dışlayan enerji ve boru hattı projelerinin kağıt üzerinde dahi yaşama şansı kalmadı.
Aynı hafta içinde hem Mekke hem Bedir paktlarının sahneye çıkması tesadüf değil. Türkiye, ABD'nin bölgeden çekilme sinyalleri verdiği bir dönemde Müslüman coğrafyada yeni bir güvenlik şemsiyesi inşa ediyor. Bedir Mutabakatı doğrudan üretim, teknoloji ve finansı birleştirerek somut bir sanayi temeli atıyor. Ankara, savunma sanayisinde ulaştığı İHA ve füze gücünü diplomatik ittifak kurma aracına dönüştürüyor.
Mekke İttifakı'nın taşıdığı askeri yükümlülükler Türkiye için ciddi riskler de barındırıyor. Suudi Arabistan'ın Husilerle yaşadığı çatışmalar ve Körfez'deki İran gerilimi, Ankara'yı istemediği bölgesel bataklıklara çekebilir. Metindeki ikinci maddenin esnek tutulması bu yüzden hayati önem taşıyor. Türkiye, müttefiklerine mutlak bir askeri güvence sunmak yerine kendi ulusal çıkarlarını önceleyen dengeli bir yardım mekanizmasını elinde tutmak zorunda.
Korgeneral Erdoğan Karakuş'un işaret ettiği hava gücü uyarısı meselenin en zayıf karnını oluşturuyor. Denizde ne kadar geniş yetki alanı çizerseniz çizin, gökyüzünde üstünlük kuramadığınız sürece o gemileri koruyamazsınız. Yunanistan'ın hızla Rafale ve F-35 filoları kurduğu bir ortamda, Türk Hava Kuvvetleri'nin Eurofighter gibi geçici çözümleri bir an önce sahaya sürmesi kaçınılmaz hale geldi. Mavi Vatan doktrini, ancak göklerdeki açık hızla kapatılırsa tam bir güvenceye kavuşur.
İsrail cephesindeki gelişmeler ise Ankara'nın Doğu Akdeniz'de kurduğu bu paktların ne kadar acil olduğunu gösteriyor. İsrail'de sandıktan kim çıkarsa çıksın, Türkiye'yi kuşatma ve bölgede izole etme arzusu bir devlet politikası olarak kalacak. Türkiye'nin bu çevrelemeyi kırmak için attığı diplomatik ve askeri adımlar, yaklaşan fırtınaya karşı zorunlu bir kalkan işlevi görüyor.
Bundan sonra gözler tek bir kritik eşikte olacak: TBMM'nin Mekke İttifakı'nı oylamasının ardından Türk sondaj ve sismik gemilerinin onaylanan yeni Libya sınırları içinde ne zaman fiilen faaliyete başlayacağı.
Kanal: TGRT Haber TV