Cambaza Bak Oyunu! Nas Ekibi Tasfiye Olur Mu? & Küresel Kriz Felaketimiz Olur | Erdal Sağlam
Mesele Ekonomi · 2026-11-01
💡 Hızlı Bilgi
1. BIST hisselerini hemen alma; Varlık Fonu yükselişlerde satış yapacağı için toparlanma zaman alacak.
2. Dövizde panik alımı yapma; Merkez Bankası kuru frenledi, dolarda aylık artış yüzde 1,6 seviyesinde kaldı.
3. Bankacılık hisselerinde temkinli kal; batık krediler tırmanıyor, karlar ise enflasyonun altında eriyor.
4. Altında yeni pozisyon için bekle; küresel satış dalgasıyla düşen fiyatlar Merkez Bankası rezervlerini de eritiyor.
5. Krediyle konut alımını ertele; beklenen faiz indirimi ve kredi musluklarının açılması gerçekleşmedi.
📊 Detaylı Açıklama
Erdal Sağlam, Türkiye ekonomisinin küresel fırtına öncesinde kontrolsüz bir sürüklenme yaşadığını vurguluyor. Salı günü yapılacak ABD seçimleri ve İran savaşı ihtimali piyasaları tetikliyor. Petrol fiyatı 114 dolar sınırında geziyor. Bu gerilim, akaryakıt fiyatlarına Eşel Mobil sistemiyle 4 liranın üzerinde zam olarak yansıyacak.
Borsa İstanbul tarafında hisseler ciddi iskonto taşıyor. Erdal Sağlam bağımsız analistlere dayanarak köklü şirketlerin değerinin yüzde 40 ile 50 seviyesine indiğini belirtiyor. Ancak hemen alım önermiyor. Türkiye Varlık Fonu piyasaya yüklü alımlarla girdi. Hisseler toparlanmaya başladığında fonun satışa geçeceğini, bu yüzden fiyatların gerçek değerine hızla dönemeyeceğini söylüyor.
Enflasyonda kritik eşiğe gelindi. Ekim ayı için piyasa yüzde 2,5 civarında aylık artış bekliyor. Geçen yılın aynı ayındaki yüzde 2,55 seviyesi nedeniyle baz etkisi bu ay nötr kalacak. Fakat kasım ve aralık aylarında geçmiş yılların düşük oranları devreden çıkacak. Sağlam, yıl sonunda yıllık enflasyonun yüzde 30 seviyesinin üzerine yerleşeceğini öngörüyor.
Merkez Bankası rezervlerinde kan kaybı hızlandı. Net döviz varlıkları 168,5 milyar dolardan 163 milyar dolara indi. Sadece ekim ayındaki toplam rezerv kaybı 11 milyar dolara ulaştı. Altın fiyatlarının gerilemesi bu erimede büyük rol oynadı. Swap (para takası) hariç net rezervler ise kamu hesaplamasıyla 23,1 milyar dolara kadar geriledi.
Kur cephesinde Merkez Bankası iletişim hatasından döndü. Başkan Karahan'ın IMF toplantısındaki devalüasyon riskine dair sözleri piyasayı germişti. Sağlam'a göre banka frene bastı. Dolar kuru ekim ayında yüzde 1,6 artışla sınırlı kaldı, euro ise yüzde 1,1 geriledi. Sepet kurdaki artış çok küçük kalarak dövizde panik havasını şimdilik dağıttı.
Bankacılık sektörü ciddi bir batık riskiyle karşı karşıya. Kredi muslukları kısıldı, konut kredilerinde beklenen faiz indirimi gerçekleşmedi. Bankaların dokuz aylık karları enflasyonun belirgin şekilde gerisinde kaldı. Erdal Sağlam, bireysel ve KOBİ kredilerindeki batık oranlarının 2019 krizini bile aştığını, bankaların kendilerini korumak için haklı olarak frene bastığını anlatıyor.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) içindeki kadro savaşı rasyonel politikalara geçişi tıkıyor. Görev süresi biten üyeler ve emekliye ayrılan başkan nedeniyle SPK'da üç koltuk boşaldı. Eski NAS ekibi bürokrasideki hakimiyetini korumak için yeni atamaları engellemeye çalışıyor. Sağlam, Hazine ve Maliye Bakanlığı ekibinin bu kurumlara liyakatli isimleri getirip getiremeyeceğinin kasım ayında netleşeceğini söylüyor.
Fon vurgunu skandalında ödemeler kargaşaya dönüştü. Hükümet 1 milyon liraya kadar alacağı olanlara ödeme sözü vermişti, ancak hesaplara yalnızca 250 bin lira yatırıldı. Süreci Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz koordine ediyor. Buna rağmen kaç kişiye ödeme yapıldığı ve paranın nereden karşılandığı açıklanmıyor. Kamuoyundaki tepkileri bastırmak için emekli maaşı tartışmalarının kasıtlı olarak öne çıkarıldığı belirtiliyor.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Erdal Sağlam'ın çizdiği tablo, piyasada rasyonel bir iyileşme yerine geçici bir zaman kazanma taktiğinin sürdüğünü gösteriyor. Küresel enerji maliyetlerinin tırmandığı ve ABD seçimlerinin belirsizlik yarattığı bir dönemde Türkiye ekonomisi çok kırılgan yakalanıyor. Enflasyonun yıl sonunda baz etkisini kaybedip yeniden yüzde 30 üstüne tırmanacak olması, faiz indirim döngüsünü tamamen çıkmaza sokar.
Borsa cephesindeki analiz son derece gerçekçi bir risk uyarısı barındırıyor. Hisselerin ucuz olması tek başına alım gerekçesi sayılmaz. Kamu kurumlarının veya Varlık Fonu'nun piyasayı tabanda tutmak için yaptığı alımlar, olası yükselişlerde satış baskısına dönüşecektir. Likidite sığ kaldığı ve kurumsal güven tesis edilmediği sürece ucuz hisseler daha uzun süre ucuz kalabilir.
Bankacılık sektöründeki aktif kalitesi bozulması en büyük yapısal tehdit olarak öne çıkıyor. Kredilerin enflasyon karşısında reel olarak daralması ve takipteki alacakların hızla artması banka bilançolarını baskılıyor. İktidarın faiz indirme baskısına rağmen bankaların kredi vermekten kaçınması, reel sektörde iflasları ve konkordatoları tetikleyebilir.
Mevcut şartlar altında yatırımcı için en doğru yaklaşım nakitte kalmak ve agresif risk almamaktır. BIST tarafında aceleci alımlardan kaçınmak, borçlanarak varlık alımına girmemek ve dövizde spekülatif işlemler yerine sermayeyi enflasyona karşı koruyacak sabit getirili araçlarda bekletmek gerekir. Kasım ayındaki bürokratik atamalar ve küresel jeopolitik gelişmeler görülmeden piyasada yeni pozisyon açılmamalıdır.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: Mesele Ekonomi