Bugün Kredi Faizlerini 0 Bile Yapsak, İhtiyaç Duyulan Ürüne Erişebilmek Mümkün Değil!
CNBC-e · 2026-11-17
💡 Hızlı Bilgi
1. Konutta sıfır faiz gelse bile mevcut BDDK kurallarıyla ev almayı bekleme; peşinat şartı erişimi tıkıyor.
2. Konut kredisinde gevşeme ve rahatlama için en erken 2027 yılını bekle.
3. İkinci evini alacaklar için kredi kapısı kapalı; 5 milyon liralık eve en fazla 1 milyon lira kredi çıkıyor.
4. Gayrimenkulde alım için acele etme; faiz inse bile üretici geçmiş maliyet artışını hemen fiyata yansıtacak.
5. Merkez Bankası'ndan Aralık ayında 100 veya 200 baz puan faiz indirimi bekle; ancak sonrasında Mart ayına kadar durmasını bekle.
📊 Detaylı Açıklama
Ali Hepşen küresel piyasalardaki en büyük riskin uzayan savaşlar ve jeopolitik gerginlikler olduğunu söylüyor. Mart ayında başlayan süreç enerji ve navlun fiyatlarını yukarı itti. Amerika tarafında yıl başında beklenen enflasyon yüzde 2,2 idi. Şimdi ise gerçekleşme yüzde 3,9 seviyesine koşuyor. Bu durum Fed'in sıkı duruşunu 2027 yılına kadar taşıyabileceğini gösteriyor.
Petrol fiyatlarında piyasa Merkez Bankası gibi 80 doların altındaki seviyeleri umut ediyor. Hepşen bu iyimserliğin pamuk ipliğine bağlı olduğunu belirtiyor. Jeopolitik krizler yarın bir anda alevlenebilir. Bu yüzden brent petrolün 95 veya 100 dolara çıkmayacağının hiçbir garantisi bulunmuyor. Bu belirsizlik enflasyon tahminlerinin sürekli yukarı revize edilmesine yol açıyor.
TCMB tarafında faiz indirimi beklentisi şekilleniyor. Hepşen Aralık ayında 100 ya da 200 baz puanlık bir sembolik faiz indirimi bekliyor. Fakat bu indirimin ardından Merkez Bankası'nın Mart ayına kadar durup piyasayı izleyeceğini düşünüyor. Enerji ve dış dengelerdeki riskler sürerken agresif faiz indirim döngüsüne girilmesi oldukça zor görünüyor.
Reel sektör tarafında ciddi bir tıkanma yaşanıyor. Türk şirketleri tarihsel olarak 60 günlük nakit açığıyla çalışıyor. Eskiden bu süre yüzde 15 maliyetle çevriliyordu. Bugün işletmeler yüzde 50 ile 60 arasında fonlama maliyetine katlanmak zorunda. Hem iç piyasada hem dış pazarda talep durdu. Şirketler bu maliyeti sırtlayacak faaliyet kârını üretemiyor.
Sanayide teknolojiye dönüşüm şart ama kısa vadede kurtuluş getirmiyor. İSO 500 listesindeki devlerin üçte ikisi hâlâ orta ve düşük teknolojili üretim yapıyor. Büyüklerin bile başaramadığı dönüşümü KOBİ'lerin bugünkü faiz ortamında tek başına yapması mümkün değil. Bu yüzden şirketler çaresizce borçlanma faizlerinin düşmesini bekliyor.
Konut piyasasında kilit nokta faiz değil, BDDK sınırlamaları. Hepşen faizler bugün sıfıra inse bile dar gelirlinin ev alamayacağını açıkça söylüyor. Üzerinde miras kalan bir hissesi bile olan kişiye en fazla yüzde 22 kredi çıkıyor. 5 milyon liralık bir ev için 4 milyon lira nakit peşinat gerekiyor. Tasarrufu olmayan vatandaş için kredili ev alımı tamamen hayal olmuş durumda.
İnşaat maliyetleri yeni konut arzını baltalıyor. Ortalama bir evin metrekare inşaat maliyeti 800 dolar seviyesinde. Yüz metrekarelik bir konutun sadece yapımı 3,5-4 milyon liraya mal oluyor. Buna kıt olan arsa payı eklendiğinde sıfır bir evin taban fiyatı 6-7 milyon liraya ulaşıyor. Bu maliyetler yüzünden Eylül ayında satılan 140 bin konutun yalnızca 50 bini birinci elden oluştu.
Konut fiyat artış hızı yıllık bazda yüzde 22 seviyelerine inerek enflasyonun oldukça gerisinde kaldı. Yani konut Türk Lirası bazında reel olarak değer kaybediyor. Fakat dolar bazında piyasa hâlâ ucuz sayılır. Hepşen kredi muslukları açıldığı an üreticilerin geçmişte yapamadığı maliyet zamlarını fiyata ekleyeceği konusunda uyarıyor.
Kentsel dönüşümde Türkiye'de acil dönüştürülmesi gereken yaklaşık 6,5 milyon konut bulunuyor. Bugüne kadar sadece 2,5 milyon bağımsız bölüm yenilenebildi. Kalan 4 milyon konutun yaklaşık üçte biri İstanbul'da bekliyor. Hepşen tekil bina yenileme yerine ada bazlı yeşil tahvillerle finansman modeline geçilmesini zorunlu görüyor.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Ali Hepşen'in konut ve faiz piyasasına dair sunduğu tablo son derece gerçekçi ve çıplak. Piyasada herkes faizlerin düşmesini ve eski günlerdeki gibi konut rallisinin başlamasını bekliyor. Ancak Hepşen bu beklentinin altını boşaltıyor. Faiz inse dahi regülasyonlar izin vermedikçe krediye erişim olmayacak. Yani yatırımcının krediyle zenginleşme dönemi kapandı.
Konuşmacının pozisyonu gayrimenkulde agresif alımdan yana kesinlikle değil. Mevcut nakit birikimini koruyarak bekleme stratejisi öne çıkıyor. Kredili alım kapısı kapalıyken yüksek peşinat gereksinimi tasarrufları zorluyor. Üreticinin kenarda beklettiği maliyet artışları da cabası. Kredi faizinde gevşeme sinyali görüldüğü gün satıcılar fiyatları yukarı çekecektir.
Reel sektör için çizilen çerçeve ise tehlike çanlarının çaldığını gösteriyor. Yüzde 50 üzerindeki borçlanma faiziyle nakit açığı finanse edilemez. İç ve dış pazarda ciro büyümesi durmuşken borçla hayatta kalmaya çalışmak şirketleri batığa sürükler. Bu dönemde büyüme odaklı yatırımlar yerine kesinlikle nakitte kalıp bilanço küçültmek gerekiyor.
Özetle piyasa için genel duruş bekle ve nakdini koru yönündedir. Konut tarafında ucuz finansmanla ev sahibi olma hayalleri en azından 2027 yılına kadar ertelenmeli. Gayrimenkulde kiralık ya da paylaşımlı yeni finansman modelleri oluşmadan bireysel yatırımlarda temkinli kalmak şart. Şirketler için ise borç azaltmak şu an tek hayatta kalma reçetesidir.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: CNBC-e