Bu Hafta Piyasada Yönü Ne Belirleyecek? | Ekonomi Masası | 26 Ekim
Nasıl Bir Ekonomi TV · 2026-10-26
💡 Hızlı Bilgi
1. TCMB faiz indirimlerine bel bağlama, bekle: Enflasyon kasımda yeniden yüzde 30 üstüne çıkarsa Merkez Bankası faiz indirimlerini anında durdurur.
2. Dolar kurunda ani patlama bekleme: Rezerv satışıyla kur tutuluyor; dövizdeki asıl sıkışma ve hareket riski aralık veya ocak ayına kalır.
3. Petrolde düşüş bekleme: Jeopolitik krizler sürerken brent petrolün 100 dolar altına inmesi zor; 110 ile 116 dolar bandı masada kalacak.
4. Yüksek faizli ihtiyaç kredisiyle borç kapatma: Takipteki alacak oranı yüzde 5,12 ile beş yılın zirvesinde; yeni krediyle borç çevirme tuzağına düşmeyin.
5. Fed'den erken faiz indirimi bekleme: Fed bu toplantıda faize dokunmasa bile piyasa aralık ayı için yüzde 70 ihtimalle faiz artışı fiyatlıyor.
📊 Detaylı Açıklama
Merkez Bankası ocaktan bu yana ilk kez 100 baz puan faiz indirdi. Murat Özsoy bu indirimin piyasaya hiçbir nefes aldırmadığını söylüyor. Çünkü bankalar kredi ve mevduat faizlerini sadece 0,1 puan kadar aşağı çekebiliyor. Üstelik ekim ve kasım aylarında aylık enflasyon yüzde 2 civarında gelirse, yıllık enflasyon tekrar yüzde 30 üzerine tırmanacak. Bu tablo gerçekleşirse Merkez Bankası aralık ayında faiz indiremez. Konuşmacılara göre aralıkta faiz indirimi cepte değil; piyasanın aşırı iyimserliği gerçeği yansıtmıyor.
Vatandaşın ve şirketlerin borç yükü tehlikeli bir eşiğe dayandı. Bankaların takipteki alacakları 934 milyar liraya ulaştı. Satılan 75 milyar liralık batık paketini de ekleyince fatura 1 trilyon lirayı buluyor. Takipteki kredi oranı yüzde 5,12 ile son beş yılın zirvesinde geziyor. İhtiyaç kredilerinde ise batık oranı yüzde 7 seviyesini aştı. Murat Özsoy, insanların kredi kartı borcunu ödemek için internetten çok yüksek faizle acil kredi çektiğini anlatıyor. Bu durum borcun borçla kapatıldığı dev bir sarmal yaratıyor.
Reel sektörde işler göründüğünden çok daha kırılgan seyrediyor. Talip Aktaş, bankaların büyük şirket batmasın diye kredileri zorla yüzdürdüğünü vurguluyor. Krediyi takibe atamıyorlar, çünkü atarlarsa koca koca şirketlerin kapısına kilit vurulacak. Şirketler borç vadesini uzatmak için bankalardan sürekli ek süre istiyor. Ancak bu uzatmaların da sonuna gelindi. Özel sektör tahvili ihraç eden şirketler vadesi gelen ödemeleri yapamıyor. KOBİ kredilerinde de batık oranı yüzde 5 sınırını aşmış durumda.
Fon krizi şirketlerin günlük nakit akışını felç etti. Hilmi Güvenal, işleri tıkır tıkır çalışan 100 milyonluk şirketlerin bile nakdinin fonlarda takılı kaldığını anlatıyor. Patronların parası içeride kilitlendiği için üç gün sonra çalışan maaşını ödeyemeyecek hale geldiler. Acil servislerdeki triyaj (hastaları aciliyetine göre ayırma) sistemi gibi bir planlama gerekiyor. Murat Özsoy, yasa sonrası 1 milyon liraya kadar ara ödemelerin başlayacağını belirtiyor. Fakat bu para piyasada dövize değil, doğrudan ötelenmiş maaş ve tedarikçi borçlarına akacak.
Döviz kuru tarafında suni bir denge korunuyor. Enflasyon yüzde 180 koşarken döviz kuru yalnızca yüzde 75 arttı. Aradaki makas devasa boyuta ulaştı. Talip Aktaş bu baskılanmanın bir yerde patlak verebileceğini hatırlatıyor. Murat Özsoy ise ekonomi yönetiminin rezerv yakarak kuru tutmaya devam ettiğini söylüyor. İhracatçı yüksek kur istese de Merkez Bankası TL'nin değerli kalmasını hedefliyor. Özsoy'a göre ekim ve kasım aylarında kurda sıçrama beklemiyoruz. Asıl kur gerilimi aralık veya ocak aylarında masaya gelecek.
Enerji fiyatları küresel ölçekte yeniden tehlike saçıyor. Brent petrol varil başına 110 ile 116 dolar aralığında uzun süre kaldı. Talip Aktaş, petrolün yakın vadede 100 doların altına inmeyeceğini savunuyor. Körfez bölgesinde savaş Suudi Arabistan ve Yemen hattına yayıldı. Husiler hafife alınmayacak bir güç olarak bölgeyi kilitliyor. İran'ın Hürmüz Boğazı resti sürüyor. Bütün bu jeopolitik riskler varken petrolün ucuzlaması imkansız görünüyor. Enerji maliyetleri tırmandıkça enflasyon dünyada kalıcı hale geliyor.
Küresel merkez bankaları cephesinde faiz indirim döngüsü hayalden ibaret kalıyor. Fed, Avrupa Merkez Bankası ve Japonya Merkez Bankası bu hafta faizi sabit tutacak. Ancak Murat Özsoy, piyasaların gelecek sinyalleri fiyatlayacağını söylüyor. ABD'de enflasyon katı kaldığı için aralık ayında Fed'in faiz artırma ihtimali yüzde 70 seviyesinde bulunuyor. Avrupa tarafında ise enerji faturası ve borç krizi bankanın elini kolunu bağlıyor. Dünyada faizlerin sert düşeceği bir zemin bulunmuyor.
Avrupa'da ekonomik durgunluk sosyal patlamaya dönüştü. Fransa sokaklarında 800 bin insan hayat pahalılığı ve işsizlik yüzünden eylem yapıyor. Sanayi devi Volkswagen fabrikalarından işçi çıkarıyor, yatırımlarını ABD'ye kaydırıyor. Çin rekabeti ve pahalı enerji Avrupa sanayisini adeta eritiyor. Fransa'nın borçlanma maliyeti ve CDS (iflas risk primi) seviyesi rekor kırıyor. Talip Aktaş, Avrupa'da kemer sıkma politikaları sürdükçe sokakların durulmayacağını ve ekonomik çöküşün süreceğini söylüyor.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Yayın boyunca çizilen tablo, piyasanın kurduğu erken bayram senaryolarını tamamen çürütüyor. Merkez Bankası'nın 100 baz puanlık faiz indirimi, teknik gerçeklerle örtüşmeyen zoraki bir adımdı. Petrolün 110 doları aştığı, enerji kaynaklı maliyet baskısının tırmandığı bir ortamda faiz indirmek rasyonel temele dayanmıyor. Piyasada estirilen aralık ayında faizler daha da inecek havası son derece temelsizdir. Enflasyon eğilimi bozulduğu an para otoritesi frene basmak zorunda kalır.
Konuşmacıların duruşu son derece net bir temkin ve bekle pozisyonunu işaret ediyor. Hiçbir varlık için kontrolsüz bir alım coşkusu önerilmiyor. Aksine, reel sektördeki batık kredilerin trilyon liraya ulaştığı bir dönemde borçla genişlemek intihar anlamına geliyor. Bireysel tarafta ihtiyaç kredisiyle borç döndürmeye çalışan geniş bir kitle var. Bankalar ise yeni risk almaktan kaçınıp sadece eski batıkları yüzdürmeye odaklanıyor. Bu kısıtlayıcı yapı kırılmadan borsada ya da reel yatırımlarda genişleme beklemek gerçekçi olmaz.
Döviz piyasasındaki dengeler yatırımcı için kritik bir vade ayrımı sunuyor. Kur ile enflasyon arasındaki yüzde 100'ü aşan kopukluk elbette sürdürülebilir değil. Fakat ekonomi yönetimi rezerv gücünü kullanarak kuru en az iki ay daha tutma kararlılığı gösteriyor. Dolayısıyla kısa vadede dövizde kontrolsüz bir patlama aramak boşa çıkar. Fonlardan çıkacak paranın dahi döviz yerine vadesi geçmiş ticari borçlara gidecek olması, kurdaki baskıyı bir süre daha geciktirir. Asıl stres testi yılın son ayı ve ocak başında başlayacak.
Yatırımcı ve şirket yöneticileri için bu dönemin ana stratejisi nakit akışını korumak ve borcu azaltmaktır. KOBİ düzeyinde özel sektör tahvillerinin ödenemediği, şirket nakitlerinin fonlarda kilitlendiği bir kriz ortamındayız. Böyle bir atmosferde yüksek faizli yeni borçlanmalardan uzak durun. Küresel merkez bankalarından hızlı gevşeme umut etmeyin. Pozisyonunuzu aceleci alımlardan yana değil, nakitte kalarak ve gereksiz riskleri sıfırlayarak belirleyin.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: Nasıl Bir Ekonomi TV