Borsada Sert Düşüş! Piyasanın Pozitife Dönmesi İçin Ne Gerekli? | Ekonomi Masası | 20 Ekim
Nasıl Bir Ekonomi TV · 2026-10-20
💡 Hızlı Bilgi
1. BIST genelinde satış baskısı sürüyor; fon krizinin tahribatı ve belirsizlikler bitmeden hisse senedi piyasasında acele alım yapma, bekle.
2. BIST 30 tarafında yabancı payı artan Sasa, Astor ve Koza Altın gibi hisseleri orta-uzun vade için kademeli biriktir.
3. Fon piyasasında butik ve bağımsız portföy yönetim şirketlerinden uzak dur, risk alma; sadece büyük bankaların likit ve para piyasası fonlarında kal.
4. Özel sektör tahvillerinde (ÖST) temerrüt ve likidite riski tırmanıyor; bu kağıtlara yatırım yapma, portföyündeyse riskleri azalt veya sat.
5. Mevduat faizlerinde bankaların yukarı yönlü faiz artış alanı daraldı; yüksek getiri yakaladığın vadeli mevduatta bekle ve pozisyon koru.
📊 Detaylı Açıklama
Borsa İstanbul tarafında satış dalgası genele yayıldı. Son haftada tam 532 hisse değer kaybetti. Fon krizinin etkisiyle BIST dolar bazında Haziran 2025'ten bu yana görülen en düşük seviyeye indi. Piyasa değeri defter değeri oranı bire kadar geriledi. 15 Eylül'den bugüne BIST 100 endeksinden 2 trilyon lira, tüm pazardan ise 3,5 trilyon liranın üzerinde değer silindi. Uzmanlar, düşüşün boyutuna rağmen BIST 30 içindeki 15 şirkette yabancı payının arttığını belirtiyor. Özellikle Sasa, Astor ve Koza Altın yabancı girişinde başı çekiyor. Genel endekste taban arayışı bitmeden agresif alım önerilmiyor; güçlü şirketlerde kademeli pozisyon önerisi öne çıkıyor.
Şirket karlarında üçüncü çeyrek dönemi başlarken sektörler net biçimde ayrışıyor. TAV Havalimanları ve AK Sigorta ile başlayacak takvimde bankalar, havacılık, rafineri ve hayat sigortacılığı şirketleri güçlü karlar getirecek. Buna karşın fonlama maliyeti artan sanayi firmaları, zayıf taleple karşılaşan giyim mağazaları ve beyaz eşya üreticileri tarafında zarar tahminleri yapılıyor. Analistler bilançosu kuvvetli hisselerde seçici kalarak biriktir yapılmasını, zayıf bilançolu sanayi kağıtlarından uzak durulmasını vurguluyor.
Piyasayı sarsan fon tasfiye krizi toplamda 900 milyar liralık hacme dayandı. Portföy yönetim şirketlerinden 131 fon tasfiye kapsamına girdi. A1, Bulls ve Ardus kendi kaynaklarıyla 66 fonun sürecini tamamlayıp 43 bin yatırımcının zararını giderdi. Hedef Portföy de 31 fonunu olağan tasfiyeye aldı. Esas büyük düğüm, yaklaşık 700 milyar liralık büyüklüğü yöneten Tera ve Pusula portföy şirketlerinin dahil olduğu olağanüstü tasfiye tarafında yaşanıyor. Şirketlere kayyım atanırken, hazırlanan yasa tasarısında kişi başı 1 milyon liralık tavan ödeme yerine ara ödeme tarihindeki gerçek pay değerinin ödeneceği netleşti.
Krizin sermaye piyasasında yarattığı itibar kaybı kısa sürede bitecek gibi durmuyor. Ekonomi Gazetesi yazarı Onur Duygu'ya göre yatırımcılar fonlardan bir ayda 700 milyar lira çekti. Bu para döviz almak yerine doğrudan TL vadeli mevduata koştu. Ancak son günlerde mevduat faizlerindeki tırmanış kredi sınırlamaları nedeniyle durdu. Para yavaş yavaş yeniden para piyasası fonlarına dönmeye başladı. Fakat yatırımcılar artık sadece köklü bankaların kurduğu güvenli fonları seçiyor; bağımsız küçük fonlara karşı temkinli duruşunu koruyor.
Fon piyasasında yaşanan çözülmenin asıl tahribatı özel sektör tahvili pazarında görülüyor. Fonların likidite sağlamak için şirket kağıtlarını satması ya da itfalarını karşılayamaması reel sektörün borçlanma kanalını tıkadı. Onur Duygu, Çernobil felaketine benzeyen bu sürecin firmaların nakit akışını bozduğunu, yeni kaynak bulmayı zorlaştırdığını söylüyor. Bu yüzden özel sektör tahvillerinde temerrüt riski taşıyan varlıklardan çıkılması ve yeni borçlanma araçlarına temkinli yaklaşılması gerektiği uyarısı yapılıyor.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı Mahmut Sütçü sağlık gerekçesiyle görevden alındı. Eski başkan Ömer Gönül soruşturma kapsamında açığa çekildi. Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Osman Çelik emeklilik istedi. Bu bürokratik sarsıntının ardından Cumhurbaşkanlığı koordinasyonunda siyasi ayağa dair yeni adımlar tartışılıyor. Kulislerde yüzde 3 ila 6 arasındaki oy kaybının önüne geçmek için yeni istifaların gelebileceği belirtiliyor. Karar alıcıların piyasaya tam takvim vermeden güveni sağlayamayacağı ve piyasanın bu siyasi-bürokratik gelişmeleri beklemede kalarak izlediği aktarılıyor.
Merkez Bankası'nın faiz kararı öncesinde piyasa beklentisi politika faizinin yüzde 37'den yüzde 36'ya ineceği yönünde netleşti. 38 kurumun 32'si 100 baz puan indirim bekliyor. Şeref Oğuz ise bu gevşeme adımının erken olduğunu savunuyor. Geçmişte yaşanan kontrolsüz faiz indirimlerinin kuru 13 liradan 18 liraya fırlattığı günleri hatırlatan Oğuz, iç talep ve girdi maliyetleri hala yüksekken faiz düşürmenin döviz kuru üzerinde yeniden baskı yaratabileceği uyarısını yapıyor.
Küresel gıda tarafında tehlike çanları yeniden çalıyor. Profesör Doktor Hakan Bektaş'ın analizine göre Birleşmiş Milletler Gıda Fiyat Endeksi aylık yüzde 1,5 artarak 136 puana tırmandı. Orta Doğu'daki gerilimlerin enerji fiyatlarını beslemesi, Karadeniz'de yük gemilerine yapılan saldırılar ve kuraklık tahıl ile şeker maliyetlerini yukarı itiyor. İç piyasada tarım rekoltesi manşet enflasyonu şimdilik dizginlese de dünyadaki bu artış dalgasının yakında içeriye ithal gıda enflasyonu olarak yansıyacağı hesaplanıyor.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Piyasada yaşanan çalkantı klasik bir borsa düzeltmesi değil; doğrudan güven mekanizmasının kırılmasıdır. Yaklaşık 900 milyar liralık fon tasfiyesi ve bunun etrafındaki kayyım atamaları, sermaye piyasasının kalbine saplanmış bir hançer niteliği taşıyor. BIST tarafındaki 3,5 trilyon liralık değer kaybı, yatırımcının piyasadan nakde kaçış telaşını net şekilde gösteriyor. Bu ortamda endeksin ucuz olduğunu iddia edip körü körüne hisse senedi almak son derece riskli bir kumardır.
Bürokrasideki peş peşe istifalar krizin boyutunun kurumsal sınırları aştığını doğruluyor. SPK ve Hazine tarafındaki görev değişimleri ile yürütülen soruşturmalar, tablonun henüz tam anlamıyla temizlenmediğine işaret ediyor. Ekonomi Gazetesi yazarlarının da belirttiği gibi, 455 bin yatırımcının etkilendiği bir ortamda Meclis'ten geçecek kanun maddeleri ve takvim belirsizken fon piyasasında toparlanma beklemek hayalcilik olur. Yatırımcının önceliği getiri kovalamak değil, anaparasını korumaktır.
Merkez Bankası'nın 100 baz puanlık faiz indirimi beklentisi ise bu yangının üzerine benzin dökmek anlamına gelebilir. Şeref Oğuz'un altını çizdiği geçmiş tecrübeler hafızalarda tazeliğini koruyor. Döviz kuru üzerindeki baskı artarken ve küresel gıda endeksi yüzde 1,5 yükselişle yeni bir maliyet dalgası fısıldarken faiz indirimi zamanlama açısından hatalı bir patikadır. Özel sektör tahvili pazarındaki donma riski reel sektörün finansmanını kilitlerken para politikasında gevşeme sinyali vermek kur şokunu tetikleyebilir.
Genel pozisyonumuz tamamen defansif tarafta kalmalıdır: Acele hisse alımı yapma, beklemede kal. Bağımsız fon şirketlerinden çıkış yap ve sadece kamu veya büyük özel bankaların para piyasası fonlarında likit kal. Portföyde hisse taşımak isteyenler ise sadece yabancı girişinin sürdüğü BIST 30 sanayi devlerinde veya üçüncü çeyrekte yüksek operasyonel nakit üreten havacılık ve rafineri şirketlerinde kademeli, küçük miktarlarla biriktir stratejisi uygulamalıdır. Riskli özel sektör tahvillerini ve zayıf perakende kağıtlarını portföyden satarak temizlemek şu aşamada en mantıklı adımdır.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: Nasıl Bir Ekonomi TV