Borsada En Kötüsü Geride Mi Kaldı? Piyasalar Haftayı Nasıl Kapatacak? | Ekonomi Masası | 18 Eylül
Nasıl Bir Ekonomi TV · 2026-09-18
💡 Hızlı Bilgi
1. Spekülatif ve rasyonel olmayan yüksek getiri vadeden yatırım fonlarına kesinlikle girmeyin; kumar mantığıyla tasarruf korunmaz, bu varlıklardan uzak durun.
2. Borsa İstanbul'da kamu desteği ve Türkiye Varlık Fonu alımlarıyla gelen yükselişe aldanıp acele alım yapmayın; piyasanın likidite krizini sindirmesini bekleyin.
3. TCMB'den yakın vadede faiz indirimi bekleyerek pozisyon almayın; küresel sıkılaşma ve döviz baskısı nedeniyle indirim beklentilerine karşı temkinli kalın.
4. Fed ve küresel merkez bankalarının faiz artırım döngüsü sürerken gelişmekte olan ülke hisselerinde ve riskli varlıklarda agresif alım yapmayın, beklemede kalın.
5. ABD 10 yıllık tahvillerinde 5,05'ten 4,93 seviyesine doğru sınırlı bir gevşeme gelse de küresel borçlanma maliyetleri zirvelerdeyken dış finansmana dayalı pozisyonları sınırlayın.
6. Brent petrolde 110 dolardan 104 dolara gerileme yaşansa da jeopolitik riskler ve boru hattı onarımları sürdükçe enerji maliyeti baskısına karşı tedbiri elden bırakmayın; kalıcı rahatlama için 70 dolar seviyelerini izleyin.
7. Yabancı yatırımcının haftalık 277,7 milyon dolarlık hisse alımına rağmen rezervlerdeki düşüş devam ettiği için BIST 100'de 13.000 - 13.500 bandında temkinli ve korumacı kalın.
8. Motorin ve akaryakıtta üç haneli seviyelerin yarattığı maliyet enflasyonu dalgası karşısında bütçenizi koruyun; reel getiri sağlamayan enstrümanlarda varlık tüketmeyin.
📊 Detaylı Açıklama
Piyasalarda haftanın en kritik gündem maddesi, portföy yönetim şirketlerinin fonlarında patlak veren likidite krizi oldu. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve BZ portföy yönetim şirketlerine ait katılım payları TEFAS'ta işlem gören toplam 220 fonu alım-satıma kapattı ve bunlardan 130'u hakkında tasfiye kararı verdi. Tasfiye sürecinde Tera Portföy bünyesindeki fonlar Türkiye İş Bankası'na, diğer altı şirketin fonları ise Ziraat Bankası'na devredildi. Piyasadaki 1 trilyon liralık büyüklüğe sahip fon ekosistemindeki kilitlenmeyi çözmek adına Hazine, TCMB ve BDDK olağanüstü adımlarla likidite esnekliği sağladı.
Şeref Oğuz, yüksek getiri vaat eden fonlara yönelik sert uyarılarda bulunarak yatırımcıların enflasyondan korunma gerekçesiyle kumara yönelmemesi gerektiğini belirtti. Geçmişteki Banker Kastelli ve Çiftlik Bank örneklerini hatırlatan Oğuz, "Ayda 50 bin liraya 20 bin lira kazanç" gibi mantık dışı faiz ve kâr vaatlerinin sürdürülebilir olmadığını, sistemin tıkanmasıyla Ponzi yapılarının çöktüğünü ifade etti. Warren Buffett'ın "Dibini görmediğin suya iki ayağınla birden dalma" sözünü anımsatarak, yüksek getiri arayışının faturasının yine vergi mükelleflerine ve kamu bankalarına yüklenmemesi gerektiğinin altını çizdi.
Borsa İstanbul tarafında önceki gün yaşanan sert satış dalgasının ardından ekonomi yönetiminin müdahaleleriyle toparlanma çabası görüldü. Özellikle likidite sıkışıklığı yaşayan fonların satışlarını dengelemek adına Türkiye Varlık Fonu'nun (TVF) en iyi alıcı konumuna geçtiği aktarıldı. BIST 100 endeksi 13.059 puandan kapanış yaparken, ekonomi programının izleyici anketinde katılımcıların yüzde 34'ü endeksin haftayı 13.000 ile 13.500 puan aralığında kapatacağını öngördü. Ancak kamu alımlarıyla sağlanan dengelenmenin piyasanın kendi dinamikleriyle ne kadar kalıcı olacağı sorgulanıyor.
Merkez Bankası verilerine göre toplam brüt rezervler bir önceki haftaya kıyasla yüzde 3 azalarak 178,7 milyar dolar seviyesine geriledi. Buna karşılık yurt dışı yerleşik yatırımcılar 11 Eylül haftasında 277,7 milyon dolarlık net hisse senedi alımı gerçekleştirerek yeniden alım tarafına geçti. Rezervlerdeki kan kaybına rağmen yabancı girişinin sınırlı bir nefes aldırdığı, ancak kur üzerindeki baskının ve likidite kısıtlarının tamamen dağılmadığı vurgulandı.
Enerji ve akaryakıt cephesinde motorin fiyatlarının psikolojik sınır olan 100 TL eşiğini aşarak üç haneli seviyelere yerleşmesi geniş yankı uyandırdı. Ağustos sonunda 77 lira seviyesinde olan motorinin iki hafta içinde yüzde 30'a yakın prim yapması ve EPDK'nın sayaç göstergelerini 3 hane lira formatına uyarlamak zorunda kalması eleştirildi. Şeref Oğuz, bütçe açığını kapatmak için akaryakıt zamlarının doğrudan pompaya yansıtılmasının lojistikten gıdaya tüm sektörleri yatay kesen ağır bir enflasyonist dalga yarattığını ve eşel mobil sisteminin işletilmemesinin tüketiciyi ezdiğini belirtti.
Emtia piyasalarında Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'nda hasar sonrası kısmi akışın birkaç gün içinde başlayabileceği ve tam onarımın altı hafta süreceği haberiyle arz endişeleri bir miktar yatıştı. Bu gelişmeyle Brent petrol 110 dolardan 104 dolara kadar geriledi. Ancak jeopolitik risklerin canlı kalması ve enerji maliyetlerinin yüksek seyri küresel enflasyon beklentilerini sıcak tutmaya devam ediyor.
Küresel merkez bankalarının para politikalarında şahin tutum sürüyor. Yayına VTR ile katılan Prof. Dr. Zeynep Öktan, Fed'in 25 baz puanlık faiz artırım kararının oy birliğiyle alınmasının Trump'ın siyasi baskılarına rağmen bağımsızlık göstergesi olduğunu vurguladı. Aralık ayı toplantısı için de faiz artırım ihtimalinin masada olduğunu belirten Öktan, petrol kaynaklı küresel enflasyon nedeniyle parasal sıkılaşmanın süreceğini, Türkiye'de ise TCMB'den yakın vadede bir faiz indirimi beklemenin gerçekçi olmadığını ifade etti.
Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, faiz artışlarının küresel bir sonuç olduğunu ve arkasında savaş riskleri, bütçe açıkları, Japon yenindeki carry trade çözülmeleri ve teknoloji devlerinin devasa borçlanmalarının yattığını açıkladı. Özellikle yapay zeka yarışındaki teknoloji şirketlerinin son bir yılda 2,8 trilyon dolarlık tahvil ve bono ihraç ederek devletleri aşan fon talebi yarattığını belirtti. Fed'in faiz artışıyla ABD 10 yıllıklarının 5,05'ten 4,93'e indiğini söyleyen Aslanoğlu, "Faizin ilacı faizdir" diyerek merkez bankalarının enflasyonu kontrol altına alana kadar yüksek faizi sürdüreceğini, bunun da kısa vadede Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için dış borçlanma maliyeti ve sermaye çıkışı açısından negatif kalacağını aktardı.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Portföy yönetim şirketleri üzerinden patlak veren fon krizi, piyasalarda likidite riskinin ve denetimsiz türev mekanizmaların ulaştığı tehlikeli boyutu gözler önüne sermektedir. SPK'nın 220 fonu kapatıp 130'unu tasfiyeye göndermesi ile kamu bankalarının sürece dahil edilmesi, yangının büyümesini önlemek için teknik olarak doğru fakat yapısal olarak ciddi ahlaki tehlikeler (moral hazard) barındıran bir adımdır. Rasyonel finansal dinamiklerle bağdaşmayan yüksek getiri vaatlerinin yarattığı tahribat, regülatörlerin proaktif davranmak yerine kriz patladıktan sonra devreye girdiğini açıkça göstermektedir.
Yatırımcı psikolojisi açısından değerlendirildiğinde, yayıncıların ve uzmanların duruşu son derece nettir: Karşılığı olmayan getiri modellerinden kaçınmak ve kumar mantığıyla hareket etmemek gerekir. Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde tasarrufları koruma refleksi anlaşılabilir olsa da, borsa ve fon piyasalarında "aşırı kâr hırsıyla" risk sınırlarını çiğnemek sermayenin tamamen sıfırlanmasına yol açmaktadır. Dolayısıyla konuşmacıların tavsiyesi asla yeni maceralara atılmak veya düşüşü fırsat bilip spekülatif enstrümanlara hücum etmek değil; tam aksine kesin bir şekilde "uzak durmak" ve sağlam zeminde kalmaktır.
Makroekonomik cephede ise küresel faiz fırtınasının henüz dinmediği görülüyor. Fed'in faiz artırımında ısrarcı olması ve ABD 10 yıllık getirilerinin yüzde 5 civarında katılaşması, Türkiye gibi dış finansman ihtiyacı yüksek ekonomilerin manevra alanını daraltmaktadır. İçeride motorinin 100 TL barajını aşmasıyla tetiklenen maliyet baskısı, dezenflasyon sürecini öteleyecektir. Bu tabloda Merkez Bankası'ndan erken bir faiz indirimi fiyatlamak büyük bir yanılgı olur; para politikasının sıkı kalması ve döviz likiditesinin korunması zorunluluktur.
Sonuç olarak piyasalarda "en kötünün geride kaldığı" yönündeki erken iyimserlik temkinle karşılanmalıdır. Borsa İstanbul'da Türkiye Varlık Fonu alımlarıyla oluşturulan taban kısa vadeli bir can simididir; ancak küresel fon çıkışları ve içerideki fon tasfiye süreçleri tamamlanmadan kalıcı bir ralli beklemek risklidir. Yatırımcılar için mevcut konjonktürde en doğru pozisyon; kaldıraçtan ve temerrüt riski taşıyan varlıklardan kaçınmak, spekülatif fonlardan kesinlikle uzak durmak, likit ve defansif kalarak sistemik taşların yerine oturmasını beklemektir.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: Nasıl Bir Ekonomi TV