Avrupa'daki İsyan Dalgasını Kim Körüklüyor? I Gece Ajansı | A Haber
A Haber · 2026-10-20
💡 Hızlı Bilgi
1. Fransa'da lise öğrencileriyle başlayan protestolar İtalya ve Belçika'ya sıçradı; sokak çatışmaları, yağmalar ve sokağa çıkma yasakları baş gösterdi.
2. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın imzasıyla SPK Başkanı Mahmut Sütçü ve KGK Başkanı İbrahim Ömer Gönül görevden alındı; kritik ekonomi kadrolarına yeni atamalar yapıldı.
3. İstanbul'daki kara para aklama soruşturmasında 15 şüpheli tutuklandı, dosyada 1 milyar euroluk fonu yurt dışına çıkarma iddiası yer aldı.
4. Donald Trump, ABD ara seçimleri öncesinde anketlerde gerileyince İsrail Başbakanı Netanyahu'ya tam destek açıkladı ve İran'a yönelik sert tehditlerini yineledi.
5. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov Tahran'ı ziyaret ederek arabuluculuk ve destek mesajı verirken, Putin'in Trump ve Şi Cinping ile üçlü liderler zirvesi önerdiği bildirildi.
📊 Detaylı Açıklama
İstanbul ve Kocaeli'ni vuran sel felaketinde can kaybı 8'e çıktı, bir kişiyi arama çalışmaları sürüyor. Ayazağa'da sele kapılan bir vatandaşın cansız bedenine Haliç'te ulaşıldı. Hükümet felaketten zarar gören 5 bin 200 kişiye onar bin lira acil destek verdi, 2 bin 500 kişiye daha ödeme yapılacak. Zarar gören 3 bin ev ve iş yeri için esnafa toplam 80 milyon liralık kaynak ayrıldı; AFAD koordinasyon tırları hasar tespitini yerinde belgeliyor.
Dört ülkeye uzanan yasa dışı üreme hücresi ticaretine yönelik operasyonda 26 kadın, 2 doktor ve 7 organizatör gözaltına alındı. Şebekenin kadınlara hormon ilaçları vererek yumurta sayısını katladığı, tanesini 60 ila 80 euroya satın aldığı belirlendi. Toplam 41 donör kadının 811 operasyon geçirdiği, Kıbrıs, Arnavutluk ve Gürcistan'daki kliniklere taşınan bu işlemlerden 2,5 milyon euro (yaklaşık 140 milyon TL) haksız kazanç sağlandığı ortaya çıktı. Şebeke, elebaşının aldatılan eşinin ihbarıyla çöktü.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü kara para aklama soruşturmasında mahkemeye sevk edilen 15 şüpheli tutuklandı. Dosyada 80 milyonluk sözleşme, 100 milyonluk havale ve 1 milyar euroluk kaynağın yurt dışına kaçırılma vaadi yer alıyor. Gözaltına alınan isimlerin emniyetteki sorguları sürerken bazı şüpheliler adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı; bağlantılı siyasi iddialar ise ayrılıp Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderildi.
Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle ekonomi yönetiminde kritik görevden almalar yaşandı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı Mahmut Sütçü ile Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu (KGK) Başkanı İbrahim Ömer Gönül görevden alındı. Hazine ve Maliye Bakan Yardımcılığı koltuğuna Kutlahan Taşkın otururken, Gelir İdaresi Başkanlığı'na Şinasi Candan getirildi.
ABD'de 3 Kasım Kongre ara seçimleri yaklaşırken Başkan Trump anketlerde ciddi oy kaybı yaşıyor. Reuters/Ipsos anketine göre Trump'ın onay oranı yüzde 31'e geriledi; Demokratlar Kongre yarışında Cumhuriyetçilerin 12 puan önünde görünüyor. Artan akaryakıt fiyatları (galonu 4 dolara çıkan benzin) seçmeni kızdırırken Trump, İsrail lobisinin desteğini almak için Netanyahu'yu "büyük savaşçı ve barış ortağı" ilan edip tam destek verdi.
Pentagon'un CENTCOM'a İran'a yönelik büyük çaplı operasyon hazırlıklarını tamamlama emri verdiği basına yansıdı. Olası hedefler arasında İran'ın füze, İHA ve enerji tesisleri var; bölgeye üçüncü uçak gemisi sevk ediliyor. Tahran cephesinde ise Devrim Muhafızları Hürmüz Boğazı'ndaki enerji ve internet hatlarını kesme tehdidini yinelerken, Genelkurmay olası bir saldırıya misliyle yanıt vereceğini ilan etti. Savaşın ABD'ye maliyeti şimdiden 44 milyar doları aştı.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, İran-İsrail geriliminin ardından Tahran'a ilk resmi ziyaretini yaptı. İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile görüşen Lavrov, Moskova'nın Tahran ile stratejik ortaklığını ve arabuluculuk isteğini vurguladı. Eş zamanlı olarak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in, Ukrayna savaşını bitirmek ve küresel güç dengesini kurmak üzere Trump ve Çin lideri Şi Cinping ile üçlü liderler zirvesi önerdiği açıklandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 19 Ekim Muhtarlar Günü buluşmasında Türkiye'nin etrafının bir "ateş çemberi" olduğunu vurguladı. Rusya-Ukrayna savaşı, İsrail'in Gazze saldırıları ve ABD-İran gerilimine işaret eden Erdoğan, ülkeyi bu kriz ortamından korumak için gece gündüz çalıştıklarını belirtti. Muhalefetin geçmişte muhtarları küçümsediğini, şimdiyse onları taklit ettiğini söyledi.
İBB davasında Ekrem İmamoğlu 4 gün süren savunmasını tamamladı. Duruşmada bavullarla taşınan paralar, kasalardaki nakitler ve Şişli'deki 8 milyon dolarlık usulsüzlük iddiaları soruldu. İmamoğlu para transferleri için çalışma arkadaşlarını işaret etti, Bodrum'daki villalar için "babamın parası" savunması yaptı. Adem Soytekin'e cezaevindeyken gönderilen "Dik dur bizi satma" notuna ise "Horon dik oynanır, belki oradan aklıma gelmiştir" yanıtını verdi.
Eski Manisa Milletvekili Hasan Güler'in cenaze töreninde CHP Genel Başkanı Özgür Özel ile eski lider Kemal Kılıçdaroğlu arasındaki soğukluk dikkat çekti. İki ismin zoraki tokalaşması ve birbirlerinin yüzüne bakmaması kameralara yansıdı. Her iki genel merkezin basına servis ettiği ilk fotoğraf ve videolarda diğer lideri kadraj dışı bırakması parti içi çekişmenin sürdüğünü gösterdi.
Fransa'da eğitim harcamalarındaki kısıntılar nedeniyle lise öğrencilerinin başlattığı eylemler kısa sürede kontrolden çıktı. Banliyölerdeki gençlerin, sendikaların ve aşırı sol grupların katılımıyla olaylar yağmaya ve kundaklamaya dönüştü. Okullar ve mağazalar ateşe verilirken hükümet bazı bölgelerde sokağa çıkma yasağı getirdi. Fransa Başbakanı Sebastian Lecornu cumhuriyeti sokak hareketlerine teslim etmeyeceklerini açıkladı.
Fransa'daki sokak hareketleri İtalya ve Belçika'ya da sıçradı. Milano'da öğrenciler artan hayat pahalılığı, yüksek kiralar ve enflasyon nedeniyle sokağa dökülüp polisle çatıştı, mağazalar yağmalandı. İtalya'nın güneyinde ise akaryakıt zamlarına tepki gösteren kamyoncular ve çiftçiler eyleme geçti; üreticiler 30 Ekim'de Roma'ya yürüyeceklerini duyurdu. Uzmanlar krizin sadece göçmenlerden değil, kamu kaynaklarının kısılmasından ve refah kaybından beslendiğini belirtti.
🎯 Haber Analisti Yorumu
Avrupa sokaklarındaki yangını salt öğrenci öfkesi veya marjinal sol grupların taşkınlığı olarak görmek resmin bütününü ıskalamak olur. Kıta genelinde kamu harcamalarının eğitim ve sağlıktan çekilip savunma bütçelerine aktarılması, alt gelir gruplarını doğrudan vurdu. Fransa'nın 3,6 trilyon euroluk devasa borç yükü ve NATO hedefleri doğrultusunda savunma payını yüzde 5'e çıkarma gayreti, sosyal devlet mekanizmasını çökertiyor; gençler işte bu refah kaybına isyan ediyor.
Olayların göçmenler üzerinden okunması ise siyasi bir manipülasyondan ibaret kalıyor. Trump'ın eylemleri anında göçmen karşıtı söyleme tahvil etmesi ve Avrupa'daki aşırı sağ partilerin asayiş kartını öne sürmesi tesadüf değil. Sokaktaki lidersiz öfke vandalizme dönüştükçe düzen arayışındaki yaşlı Avrupalı seçmen radikal sağ partilere sığınıyor. Bu kısır döngü, Avrupa'nın kendi inşa ettiği liberal demokrasi ve insan hakları değerlerini güvenlik politikalarına kurban etmesine yol açıyor.
Ortadoğu denkleminde ise hem Trump hem de Netanyahu seçim yenilgisi korkusuyla savaşı bir can simidi gibi kullanıyor. Netanyahu iç siyasette koalisyon kurabilmek için çatışmayı diri tutmak zorunda; Trump ise 12 puan geriye düştüğü ara seçimler öncesinde Yahudi lobisini konsolide etmeye çalışıyor. Ancak galonu 4 dolara dayanan benzin fiyatı ve 45 milyar dolarlık harp maliyeti, Amerikan seçmeninin yeni bir Orta Doğu macerasını sırtlamaya tahammülü olmadığını çok net gösteriyor.
Putin'in önerdiği iddia edilen üçlü liderler zirvesi (ABD, Rusya, Çin), küresel sistemin tıkanma noktasına geldiğinin açık bir itirafıdır. Washington yönetimi Ukrayna'ya silah yetiştiremediği için cephane kapasitesini Orta Doğu ve Asya'ya kaydırmakta zorlanıyor. Bu nedenle büyük güçler doğrudan çatışmak yerine etki alanlarını perde arkasında yeniden paylaşıp küresel finans ve enerji hatlarını kendi aralarında güvenceye alacakları bir ateşkes zeminini zorlayacaktır.
Bundan sonraki süreçte izlenecek tek kritik gelişme, 30 Ekim'de İtalya'da yapılması planlanan büyük Roma yürüyüşü ve hemen ardından gelecek 3 Kasım ABD ara seçim sonuçlarıdır. Bu iki kavşak, hem Avrupa'daki sokak isyanlarının kıtasal bir hükümet krizine evrilip evrilmeyeceğini hem de Washington'ın İran'a karşı askeri bir saldırı başlatıp başlatmayacağını kesin olarak belirleyecektir.
Kanal: A Haber