AVRUPA’DA PROTESTO DALGASI | Nedim Şener’den Kritik Analiz: Avrupa Birliği’nin Sonu Mu Geliyor?
TGRT Haber TV · 2026-10-20
💡 Hızlı Bilgi
1. Nedim Şener, Avrupa Birliği'nin ortak bir ideoloji üretemediğini, artan gelir adaletsizliği ve sokak şiddeti nedeniyle dağılma sürecine girdiğini belirtti.
2. Gazze krizindeki çifte standart ve göç baskısının Fransa, İtalya ve Almanya gibi ülkelerde aşırı sağı hızla iktidar alternatifi haline getirdiği vurgulandı.
3. İsrail Başbakanı Netanyahu'nun bir Alman vakfı raporuna dayanarak Türkiye'yi açık hedef ve düşman cephesinde gösteren yeni bir jeopolitik harita dolaşıma soktuğu açıklandı.
4. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında kurgulanan "Mekke İttifakı" adlı savunma paktının kurucu dengeleri ve Mısır ile İran'ın olası katılım riskleri tartışıldı.
5. Ankara'nın, İsrail'in Suriye sınırındaki hava üssü bombardımanı gibi doğrudan kışkırtmalarına karşı stratejik sabır ve serinkanlı diplomasi yürüttüğü ifade edildi.
📊 Detaylı Açıklama
Nedim Şener, Avrupa kıtasının değil ama kurumsal bir yapı olan Avrupa Birliği'nin sonunun yaklaştığını savunuyor. Ona göre Birlik, ekonomik ortaklıktan siyasi birliğe geçti ancak insanları bir arada tutacak ortak bir fikir ve vizyon inşa edemedi. Nüfusun hızla yaşlanması, zengin ile yoksul arasındaki uçurumun büyümesi ve Ukrayna savaşıyla tırmanan hayat pahalılığı kitleleri umutsuzluğa sürüklüyor. Bu umutsuzluk sokaklarda şiddete dönüşüyor fakat mevcut iktidarlar da muhalefet partileri de kalıcı bir çözüm üretemiyor.
Avrupa sokaklarındaki öfke, geleneksel siyaset merkezini eritiyor ve aşırı sağ hareketleri besliyor. Şener; Fransa, İtalya ve özellikle Almanya'da aşırı sağın önlenemez bir yükselişe geçtiğini aktarıyor. Hatta Türkiye Milli İstihbarat Akademisi'nin son raporunun da Almanya'daki aşırı sağ tehlikesine ve kıtanın derin yapısal krizine doğrudan dikkat çektiğini hatırlatıyor. İspanya sınırında yaşanan 60 bin kişilik göçmen dalgası gibi kontrolsüz geçişler, sınırların yeniden kapanmasına ve ulus devlet reflekslerinin geri dönmesine yol açıyor.
Avrupa'nın kendi savunduğu temel değerleri Gazze'deki katliamlar sırasında tamamen terk etmesi, Birliğin ahlaki çöküşünü hızlandırdı. Şener'e göre Birlik yönetimleri İsrail'in saldırganlığına karşı ikiyüzlü bir sessizliğe gömüldü. Kıtanın finans ve siyaset ağlarında etkin olan Siyonist lobiler ile Soros benzeri küresel fon yapılarının hükümetler üzerindeki baskısı bu teslimiyeti zorunlu kılıyor. Hatta Fransa sokaklarındaki yağmalara Filistin bayrağıyla katılan kişilerin provokasyon amaçlı sahaya sürüldüğü, olayların arkasında düzeni korumak isteyen güçlerin parmağı olduğu öne sürülüyor.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun kamuoyuna sunduğu yeni jeopolitik harita programın en sıcak başlığını oluşturdu. Friedrich Ebert Vakfı tarafından hazırlanan bir rapora dayanan bu haritada İsrail; Yunanistan, Güney Kıbrıs, Azerbaycan, Bahreyn ve Etiyopya'yı kendi müttefik hattında gösteriyor. Harita dikkatle incelendiğinde, Doğu Akdeniz'den Kafkaslara uzanan hat üzerinden Türkiye'nin etrafının açıkça kuşatılmak istendiği ve Ankara'nın birincil tehdit olarak konumlandırıldığı görülüyor.
Netanyahu'nun yaklaşan seçimler öncesinde koltuğunu korumak için bilinçli bir korku siyaseti güttüğü belirtiliyor. İsrail Başbakanı, 10 milyonluk nüfusun yüz milyonlarca Müslüman tarafından yok edilmek istendiği algısını diri tutarak hem içerideki muhalefeti sindiriyor hem de Washington'ın koşulsuz askeri yardımını garanti altına alıyor. Hatta sosyal medya üzerinden Cumhurbaşkanı Erdoğan ve New York Belediye Başkanı gibi yabancı aktörleri doğrudan hedef gösterip iç siyasete malzeme yapıyor.
İsrail'in sahada doğrudan Türkiye'yi kışkırtmaya çalıştığı somut bir örnekle açıklandı. İsrail ordusunun Suriye sınırında, Türkiye'ye sadece 70 kilometre mesafedeki boş bir askeri havaalanını bombaladığı hatırlatıldı. Netanyahu bu saldırının ardından ekranlara çıkıp mesajın Ankara tarafından alınmış olmasını umduğunu söyledi. Şener, Ankara'nın bu ucuz tahriklere kapılmayarak serinkanlı bir devlet aklıyla hareket ettiğini, Dışişleri Bakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı düzeyinde yürütülen stratejik sabrın büyük bir diplomatik başarı olduğunu vurguluyor.
Bölgesel dengeleri değiştirmesi hedeflenen ve Türkiye, Suudi Arabistan ile Pakistan'ın temelini attığı "Mekke İttifakı" masaya yatırıldı. Bu paktın Yemen'e asker göndermek veya başka bir ülkeye saldırmak için kurulmadığı, tamamen bir ortak savunma ve caydırıcılık kalkanı olduğu netleştirildi. Türkiye'nin ileri askeri sanayisi, Suudi Arabistan'ın mali gücü ve Pakistan'ın nükleer kapasitesinin bir araya gelmesi bölgede dengeleri kökten değiştirecek bir güç oluşturuyor.
İttifaka Mısır ve İran'ın dahil olma ihtimalleri riskli bulunuyor. Şener, Mısır yönetiminin İsrail ile olan yakın bağları ve iki yüzlü siyaseti nedeniyle bu savunma hattına faydadan çok zarar getirebileceğini belirtiyor. Dört üyeli bir yapıda oy birliği kuralı işletildiğinde, güvenilmez bir ortağın tüm karar mekanizmasını felç edebileceği uyarısı yapılıyor. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın pakta katılma yönündeki istekli açıklamalarının ise Tahran'daki Devrim Muhafızları tarafından tepkiyle karşılandığı, İran'ın bölgedeki yayılmacı emelleri düşünüldüğünde bu ittifakın gelecekte bizzat İran'a karşı bir denge unsuruna dönüşebileceği dile getiriliyor.
🎯 Haber Analisti Yorumu
Avrupa Birliği'nin ortak siyasi irade ve vizyon üretemediği tespiti son derece yerindedir. Kendi sınırlarını korumaktan aciz, Gazze'deki insani krizde uluslararası hukuku hiçe sayan bir Brüksel yönetimi artık Avrupa halklarına güven vermiyor. Hayat pahalılığı ve kontrolsüz göçün tetiklediği bu sosyoekonomik türbülans, merkez sağ ve solu tüketirken aşırı sağ partileri iktidar koltuklarına yaklaştırıyor. Önümüzdeki beş yıl içinde kıtada çok daha korumacı, sınırlarını kapatmış ve Brüksel'in dayatmalarını reddeden ulusal başkentler göreceğiz.
İsrail'in bölgesel planlarında Türkiye'yi İran'dan bile daha tehlikeli bir hasım olarak kodlaması rastlantı değildir. Ankara'nın askeri teknolojideki sıçraması, Doğu Akdeniz'deki tavizsiz tutumu ve bağımsız dış politikası, Tel Aviv'in bölgedeki mutlak hakimiyet hesaplarını bozuyor. Netanyahu, Yunanistan ve Güney Kıbrıs üzerinden Akdeniz'de, fitne girişimleriyle de Bakü-Ankara hattında Türkiye'yi çevrelemeyi amaçlıyor. Ancak Azerbaycan ile Türkiye arasındaki etnik ve askeri bağların bu tür masa başı haritalarla koparılamayacak kadar derin olduğunu İsrail yönetimi göz ardı ediyor.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan ekseninde şekillenen savunma girişimi, İslam dünyasında ilk kez somut bir caydırıcılık üretme potansiyeline sahiptir. Ancak bu mekanizmanın başarısı, üye sayısını hızla artırmaktan ziyade kurucu iradenin homojen kalmasına bağlıdır. Mısır gibi dış politikası dış yardımlara bağımlı ve İsrail ile derin güvenlik iş birlikleri bulunan bir aktörün masaya alınması, ittifakın karar alma süreçlerini en baştan zedeleyebilir. Benzer şekilde Tahran'ın dahil edilme çabası, paktın kendi içindeki güvenlik öncelikleriyle doğrudan çatışacaktır.
Ankara'nın Suriye'deki İsrail provokasyonlarına karşı sergilediği stratejik sabır, duygusal değil tamamen rasyonel bir aklın ürünüdür. Netanyahu hükümeti, bölgedeki savaşı genişleterek Batı'yı arkasına alacağı büyük bir çatışma zemini arıyor; bu tuzağa düşmemek Türkiye açısından hayati bir gerekliliktir. Bundan sonraki süreçte yakından takip edilecek tek kritik gelişme, üçlü Mekke savunma anlaşmasının resmiyete dökülüp dökülmeyeceği ve bu imzaların ardından İsrail'in Akdeniz'deki hamlelerini ne ölçüde sertleştireceğidir.
Kanal: TGRT Haber TV