Veciz AI — YouTube videolarının yapay zekâ özetleri

Asaf Savaş Akat: Klasik Para Politikası ile Enflasyon Olayı Paranın Varlığında İşleyen Mekanizmadır!

CNBC-e · 2026-11-18

▶ Videoyu YouTube'da izle

💡 Hızlı Bilgi

1. Enflasyonda yüzde 30 altını kısa vadede bekleme; programın gücü buraya kadar yetiyor.

2. İç pazara çalışan şirket hisselerinde acele alım yapma; talep sert düştü, iflas riski masada.

3. 12 aydan uzun vadeli hiçbir finansal varlığa bağlanma; küresel ve yerel belirsizlik had safhada.

4. TL mevduatta yüzde 15 civarı yüksek reel faiz (enflasyondan arındırılmış getiri) fırsatı var ama güven açığını unutma.

5. Büyüme odaklı hisse senetlerinde bekle; ekonomi yüzde 2 ila 3 arasına sıkışıp potansiyelin altında kalacak.


📊 Detaylı Açıklama

Asaf Savaş Akat, mevcut ekonomi programının hiperenflasyon (fiyatların kontrolden çıkıp hızla katlanması) felaketini durdurduğunu teslim ediyor. Düşük faiz ve Kur Korumalı Mevduat döneminde Türkiye uçurumun kenarından döndü. Ancak Akat'a göre mevcut reçete enflasyonu yüzde 30 seviyesine kadar indirebilir. 1980 ve 1990'lardaki gibi kalıcı bir istikrar bu yöntemle sağlanamaz. Enflasyon yüzde 30 bandına çakılıp kalır.

Akat, para politikasının çalışma mantığını doğrudan paranın itibarına bağlıyor. Klasik merkez bankacılığı ancak insanların güvendiği sağlam bir para birimi varken işler. Enflasyonun istisna olduğu ülkelerde faiz artışı sonuç verir. Türkiye gibi enflasyonun 40 yıllık bir kural haline geldiği ekonomilerde ise sadece faizle sonuç alınamaz. Son yıllarda TL tutanların servetlerinin yarısı buharlaştı. İnsanların güveni kırıldığı için faiz silahı tek başına yetersiz kalıyor.

Faiz cephesinde çok sert bir tablo ortaya çıkıyor. Mevduat faizi yüzde 36 seviyesinde seyrederken enflasyon yüzde 20 beklenirse ortaya yüzde 15 reel faiz çıkıyor. Akat, Fransa'da reel faiz yüzde 2'ye çıkınca kıyametin koptuğunu hatırlatıyor. Türkiye ise olağanüstü yüksek bir reel faiz ödüyor. Buna rağmen geçmişte parası eriyen tasarruf sahibini ikna etmek hiç kolay olmuyor.

Talep tarafında gözle görülür bir çöküş yaşanıyor. Şirket iflasları ve konkordatolar gündeme geliyor. Ege Cansen, bu batıkları önlemek için hükümetin yakında yeni destek paketleri açacağını vurguluyor. Ancak devreye girecek her kurtarma adımı, enflasyonun düşüş hızına set çekecek. Piyasayı canlandırma çabaları enflasyonu yüzde 30 seviyesinde kilitli tutacak.

Mahfi Eğilmez, Turgut Özal döneminden bir bürokrasi anısıyla önceliklerin hiç değişmediğini anlatıyor. Devlet Planlama Teşkilatı büyüme yüzde 5 olursa enflasyon patlar dediğinde Özal büyümeyi seçmişti. "Halkıma enflasyonu anlatırım ama düşük büyümeyi anlatamam" anlayışı bugün de geçerliliğini koruyor. Türkiye her sıkıştığında büyümeyi tercih ediyor, enflasyonu feda edilebilir bir alan olarak görüyor.

Asgari ücret ve emekli maaşları konusunda ekonomistler ikiye bölünüyor. Mahfi Eğilmez, sene başında 100 lira olan maaşın alım gücünün yıl sonunda 70 liraya indiğini söylüyor. Maaşı tekrar 100 liralık gücüne çıkarmak enflasyon yaratmaz, eriyeni yerine koymaktır. Ege Cansen ise teoriyi bir kenara bırakıyor. Masrafları artan esnafın hemen etiket değiştireceğini, dolayısıyla her zammın doğrudan enflasyonu körükleyeceğini savunuyor.

Küresel piyasalarda eşi benzeri görülmemiş bir sis bulutu hâkim. Akat, geçmişte 3-4 yıllık tahminler yapabildiklerini ama artık 12 ayın ötesini görmenin imkansız olduğunu belirtiyor. Trump'ın kontrolsüz hamleleri, İran ile yaşanan gerilim ve Amerikan siyasetindeki tıkanma belirsizliği körüklüyor. Bu ortamda döviz, altın veya hisse senedi seçimi yapmak finans piyasaları için tam bir yazı tura oyununa dönüştü.

Konuşmacılar 2026 yılı için kötümser bir konsensüse varıyor. Mahfi Eğilmez enflasyonun yüzde 31, büyümenin yüzde 2,5-3 civarında kalacağını öngörüyor. Asaf Savaş Akat da büyümeyi 3'ün altında, enflasyonu yüzde 30 civarında bekliyor. Cari açığın ise 47 ila 50 milyar dolar arasında seyredeceğini ekliyor. İki iktisatçı da Türkiye'nin potansiyelinin çok altında büyüdüğünü, bu tablonun ciddi sosyal ve ekonomik sıkıntılar doğuracağını vurguluyor.


🎯 Finans Uzmanı Yorumu

Asaf Savaş Akat ve ekibinin ortaya koyduğu teşhis oldukça berrak: Para politikasının sınırlarına dayandık. Faiz artırarak hiperenflasyon dalgasını kırdık ancak yapısal reformlar ve bütçe disiplini olmadan yüzde 30 enflasyon eşiğini aşamayız. Güvenin olmadığı bir piyasada sadece faiz silahıyla zafer kazanıldığını tarih yazmadı. Dolayısıyla enflasyonun tek haneye ineceğini varsayan iyimser fiyatlamalar piyasa gerçekleriyle uyuşmuyor.

Konuşmacıların genel tavrı net bir "bekle ve gör" stratejisine işaret ediyor. Hiçbir varlık sınıfında gözü kapalı alım iştahı sergilenmiyor. Aksine, iç talepteki sert yavaşlama yüzünden üretim ve tüketim tarafında risklerin arttığı uyarısı yapılıyor. Portföy yönetiminde nakit akışı bozuk, borçlu ve iç pazara bağımlı sanayi şirketlerinden uzak durmak en mantıklı duruş olur.

Yatırımcılar için şu anki en somut liman, yüzde 15 seviyesine ulaşan yüksek reel faiz ortamıdır. Bu oran kısa vadeli TL mevduat ve para piyasası fonlarını hala cazip tutuyor. Ancak bu getiri bedava sunulmuyor; arkasında ciddi bir geçmiş soygun travması ve kur riski barındırıyor. Yüksek faizi cebine koymak isteyen yatırımcının vadesini kısa tutması, 12 ayın ötesine geçmemesi şart görünüyor.

Özetle piyasa pozisyonu alım yönünde değil, savunma ve bekleme yönünde şekillenmeli. Hem küresel belirsizlik hem de içerdeki yüzde 2-3 bandındaki cılız büyüme ihtimali hisse senedi piyasasını baskılar. Seçim ekonomisi söylentileri ve bütçe açıkları netleşene kadar portföyleri korumak, agresif büyüme hayalleriyle risk almaktan katbekat daha değerlidir.


⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.

Kanal: CNBC-e