Amiral Cihat Yaycı’ya göre: Aliyev kime mesaj verdi?
GZT · 2026-11-16
💡 Hızlı Bilgi
1. Cumhurbaşkanı Erdoğan 8 Kasım'da Şuşa'ya giderek Karabağ Zaferi kutlamalarına katıldı; hemen ardından Aliyev Antalya'daki zirveye geldi.
2. Cihat Yaycı, iki ülke liderinin karşılıklı ziyaretlerle aralarındaki nifak girişimlerini ve gerginlik algısını boşa çıkardığını açıkladı.
3. Yaycı, ABD'nin Zengezur Koridoru'nun Ermenistan kısmını 99 yıllığına kiralayıp bölgeye yerleşerek koridoru kontrol etmek istediğini iddia etti.
4. Türkiye ve Azerbaycan ortaklığının zayıflaması halinde İsrail ve Batı'nın boşluğu dolduracağını belirten Yaycı, asıl hedefin Aliyev olabileceğini öne sürdü.
5. İran'daki olası bir parçalanma senaryosunda 45 milyon Türkün sahipsiz bırakılmaması ve sınırın terör örgütlerine terk edilmemesi gerektiği vurgulandı.
📊 Detaylı Açıklama
Amiral Cihat Yaycı, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki bağların sıradan bir dostluk değil, etle tırnak gibi ayrılmaz bir kardeşlik olduğunu belirtti. 1918 yılında Nuri Killigil Paşa komutasındaki Kafkas İslam Ordusu'nun en zor şartlarda Bakü'yü kurtardığını hatırlatan Yaycı, iki ülkenin geçmişten bugüne kader birliği yaptığını vurguladı. Son dönemde iki ülke arasına nifak sokmak isteyenlerin yabancı odakların aparatı olduğunu savundu.
İki ülke arasında geçtiğimiz günlerde yaşanan diplomatik soğukluğun arka planına değinen Yaycı, okul kıyafetleri ve İsrail ile ticaret iddiaları üzerinden Türkiye'de organize bir karalama kampanyası yürütüldüğünü anlattı. Aliyev'in Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi'ne katılmamasının altında bu rahatsızlığın yattığını ancak gerilimin tırmandırılmak istenmediğini aktardı. Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov'un Türkiye'de samimi karşılanmasıyla buzların erimeye başladığını ifade etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, yoğun programına rağmen 8 Kasım'da Şuşa'ya giderek Karabağ Zaferi kutlamalarına katıldı. Aliyev, Erdoğan'ı bizzat uçağın merdivenlerinde karşıladı ve liderler apronda kol kola yürüdü. Yaycı'ya göre bu samimi görüntüler, ailelerin bir arada bulunması ve Şuşa'da verilen birlik mesajları iki ülkeyi ayırmaya çalışan tüm çevrelere çok sert ve net bir yanıt oldu.
Şuşa'daki törende Aliyev, İkinci Karabağ Savaşı'nın ilk saatlerinde Erdoğan'ın kendisini arayarak tam destek verdiğini minnetle andı. Erdoğan da zaferin esas sahibinin Azerbaycan ordusu olduğunu söyleyerek tevazu gösterdi. Yaycı, devlet yönetiminin şirket yönetmeye benzemediğini, liderlerin karşılıklı nezaket ve vefa göstererek kriz yaratmak isteyen tuzakları tamamen bozduğunu dile getirdi.
Erdoğan'ın Şuşa ziyaretinin hemen ardından Aliyev, 10 Kasım'da Antalya'daki zirveye geldi. Buradan da zaman kaybetmeden Dublin'deki toplantıya geçti. Liderlerin yoğun diplomasi trafiğine rağmen birbirlerini ziyaret etmesi ikili bağların şahsi bir iradeyle korunduğunu gösterdi. Hatta Aliyev'in kızı ile Erdoğan'ın torununun fuar alanlarını birlikte gezmesi gibi detaylar ilişkilerin ailevi boyutunu tüm dünyaya sergiledi.
Zengezur Koridoru üzerindeki uluslararası hesaplara dikkat çeken Yaycı, ABD'nin Ermenistan sınırları içindeki güzergahı 99 yıllığına kiralayıp askeri üs kurma planı yaptığını öne sürdü. Bu projeye "Trump Koridoru" dendiğini belirten Yaycı, Washington'ın Türkiye ile Azerbaycan arasına girerek Türk dünyasının kara bağlantısını doğrudan denetlemek istediğini söyledi.
Türk Devletleri Teşkilatı'nın ortak ordu, ortak pazar ve ortak alfabe hedeflerinden küresel güçlerin rahatsız olduğunu söyleyen Yaycı, Çin, Rusya ve ABD'nin bu yapıyı sulandırmak istediğini vurguladı. Azerbaycan ile Türkiye'nin arasının açılması durumunda doğalgaz ticaretinin ve Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattının darbe alacağını, bu boşluktan ise doğrudan İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs'ın yararlanacağını ekledi.
İran'ın gelecekte olası bir istikrarsızlık ya da bölünme yaşaması ihtimaline değinen Yaycı, bölgedeki 45 milyon Türk nüfusunun korunması gerektiğinin altını çizdi. Suriye ve Irak'tan çekilen terör unsurlarının İran sınırına doğru kaydırıldığını iddia eden Yaycı, bu hatta Türkiye ve Azerbaycan sınırında bir terör koridoru kurulmak istendiğini, iki devletin buna asla müsaade etmeyeceğini belirtti.
Yaycı, Aliyev'in İsrail ile ilişkiler üzerinden hedef gösterilmesinin arkasında aslında bir lider tasfiye planı olabileceğine işaret etti. Batı ve İsrail yanlısı odakların Aliyev'in yerine kendi kontrollerinde birini getirmek isteyebileceğini öne sürdü. Ayrıca Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin uluslararası alanda Azerbaycan ve Pakistan gibi dost ülkelerce artık daha görünür şekilde desteklendiğini hatırlatarak bu tablonun bozulmaması gerektiğini ifade etti.
🎯 Haber Analisti Yorumu
Programda dile getirilen temel tez, Ankara ve Bakü arasındaki ittifakın sadece duygusal bir kardeşlik değil, Avrasya jeopolitiğini ayakta tutan stratejik bir omurga olduğudur. Yaycı'nın işaret ettiği üzere iki başkent arasındaki çatlakların derinleşmesi durumunda Türk Devletleri Teşkilatı hızla işlevsizleşir. Bu durum, Kafkasya'daki güç dengesini doğrudan Batı'nın ve bölgesel rakiplerin lehine çevirir; liderlerin karşılıklı ziyaretlerle krizi hızla dondurması bu jeopolitik zorunluluğun bir sonucudur.
İki ülkenin arasını açmaya yönelik propagandaların arkasında ekonomik ve enerji temelli kırılganlıklar yer alıyor. Azerbaycan'ın Türkiye'nin ikinci büyük doğalgaz tedarikçisi olması ve Bakü-Tiflis-Ceyhan hattının küresel petrol piyasalarındaki kritik rolü, ilişkilerin bozulması halinde iki tarafın da ağır bedeller ödeyeceğini kanıtlıyor. Olası bir kopuş, Türkiye'yi enerjide tamamen Rusya ve İran'a bağımlı kılarken, Azerbaycan'ı ise Batı ve İsrail eksenine mahkum etme riski taşır.
Yaycı'nın ABD'nin Zengezur Koridoru'nu kiraladığı yönündeki iddiası ve İran'ın parçalanması halinde güneydeki Türk nüfusun korunması tezi son derece iddialı ve riskli projeksiyonlar içeriyor. İran'ın iç dengelerine yönelik bu tür sınır ötesi yaklaşımlar, Tahran ile doğrudan bir sıcak çatışma riskini tırmandırabilir. Ayrıca ABD'nin bölgedeki varlığını salt bir işgal veya kiralama ekseninde tanımlamak, Ermenistan-Azerbaycan barış görüşmelerinin kırılgan doğasını daha da karmaşık hale getirebilir.
Sonuç olarak iki liderin son diplomasi trafiği kısa vadeli nifak girişimlerini savuşturmuş görünse de Kafkasya üzerindeki küresel baskı sürecektir. Bundan sonra dikkatle takip edilmesi gereken tek kritik gelişme, Zengezur Koridoru'nun statüsü ve Ermenistan-Azerbaycan nihai barış anlaşmasının hangi küresel aktörün arabuluculuğunda imzalanacağıdır; bu koridorun denetim modeli Kafkasya'nın gelecek yüzyılını belirleyecektir.
Kanal: GZT