Üreten Değil, Faizdeki Kazanıyor! & Varlık Fiyatlarında Düşüş Kaçınılmaz | Ömer Gencal & Murat Aysan
Mesele Ekonomi · 2026-08-04
💡 Hızlı Bilgi
1. ABD 10 ve 30 yıllık tahvil faizlerinin %5 seviyesine yaklaşması küresel varlık fiyatlarını baskılıyor; riskli varlıklarda agresif pozisyon almayın — BEKLE / ALMA
2. Küresel enflasyonist baskılar ve Çin Merkez Bankası'nın rezerv birikimi altını öne çıkarıyor; portföyü korumak için kademeli değerlendirin — BİRİKTİR
3. Yüksek faiz ortamında hisse senetlerinin geneli risk altında; borsa geneli yerine yalnızca pozitif nakit akışına sahip şirketler hariç alım yapmayın — BU SEVİYEDEN ALMA
4. Türkiye 2 yıllık (%42) ve 10 yıllık (%35) tahvil piyasasında işlem hacmi son derece düşük olduğundan fiyatlar gerçeği yansıtmıyor; tahvilde pozisyon açmayın — BEKLE
5. Türkiye'de yıl sonu enflasyonunun %26 hedefinden saparak %30-31 bandında tamamlanması bekleniyor; maliyet artışı riskine karşı nakitte kalın — BEKLE
6. Küresel ve yerel yüksek faiz oranları sebebiyle gayrimenkulün yatırım aracı olarak getiri şansı zayıfladı; prim beklentisiyle konut almayın — ALMA
7. Üretimin faiz maliyetine yenik düşmesi sebebiyle kısa vadeli TL faiz, para piyasası fonları ve TLRF likidite koruması sağlıyor — MEVDUATTA KAL / BİRİKTİR
8. Gelişmekte olan ülke Eurobondlarında ABD faizlerinin yükselmesi sebebiyle maliyetler arttı; yeni Eurobond alımlarında acele etmeyin — ACELE ETME / BEKLE
📊 Detaylı Açıklama
Fed'in son toplantısı sonrasında ABD 10 yıllık tahvil faizleri %4.70, 20 ve 30 yıllık tahvil faizleri ise %5.25 seviyelerine kadar tırmandı. Fed yönetiminin uzun vadeli tahvil faizlerindeki bu yükselişi piyasayı sıkılaştırıcı bir unsur olarak değerlendirmesi ve faiz artırmasa bile tahvil faizlerinin yükselişine müdahale etmeyeceğini ima etmesi, küresel piyasalarda borçlanma maliyetlerini sert şekilde artırdı.
Dünya genelinde enflasyon beklentilerini artıran ana faktör arz yönlü maliyet artışlarıdır. Brezilya'daki iklim koşulları yüzünden kahve rekoltesinin düşmesi, Avrupa'daki kuraklık ve Macaristan'da Tuna Nehri'ndeki su seviyesinin azalması sonucu nükleer santralin soğutulamayarak elektrik kısıntılarına gidilmesi gibi çevre felaketleri reel ekonomiyi vurmaktadır. Bunun yanında yapay zeka veri merkezlerinin bakır ve nadir metallere olan aşırı talebi de emtia maliyetlerini yukarı çekmektedir.
Küresel döviz ve hisse senedi piyasalarında ciddi dalgalanmalar yaşanmaktadır. Japon Yeni'ndeki aşırı değer kaybını engellemek amacıyla ABD Hazinesi, Japonya ve Güney Kore ortaklaşa 60 milyar doları bulan döviz müdahalesi gerçekleştirerek USD/JPY paritesini 164 seviyesinden 157'ye çekti. Diğer yandan Güney Kore borsasında yaşanan yüksek kaldıraçlı pozisyon patlamaları (margin call) sonucu 300 binden fazla yatırımcı hesabı kapandı ve borsa üç günde %17 düşüşün ardından sert tepki verdi.
Türkiye iç piyasasında Temmuz ayı enflasyonunun %1.78 açıklanmasıyla birlikte yılın ilk 7 aylık birikimli enflasyonu %19.86 seviyesine ulaştı. Yılın kalan 5 ayında enflasyonun Merkez Bankası'nın %26'lık hedefiyle tamamlanabilmesi için aylık ortalama %1 seviyesinde kalması gerekmektedir. Ancak gıda enflasyonunun %37, hizmet enflasyonunun %39.7 seviyesinde seyretmesi ve sonbaharda gelebilecek enerji zamları göz önüne alındığında yıl sonu enflasyonunun %30-31 aralığında gerçekleşeceği öngörülmektedir.
Türkiye reel sektöründe "üretmemek üretmekten karlı" bir yapı ortaya çıkmıştır. Sanayi PMI verilerinin 50 eşik değerinin altında kalması ve mali olmayan şirketlerin brüt karları içinde ödedikleri faiz payının %9.8'den %23.7'ye yükselmesi üretimi felç etmiştir. 2024 yılında şirketlerin ödediği toplam faiz miktarı (3.4 trilyon TL), ortaklarına dağıttıkları temettü miktarını (3.2 trilyon TL) geride bırakarak faiz gelirini üretim karının önüne geçirmiştir.
Hazine'nin önümüzdeki 3 aylık dönemde 1.27 trilyon TL'lik borç servisine karşılık 1.2 trilyon TL borçlanma hedeflediği iç borçlanma programında, tahvil piyasasındaki likidite sorunu dikkat çekmektedir. Türkiye'de 2 yıllık tahvil faizleri %42, 10 yıllık tahvil faizleri %35 seviyesinde bulunmasına karşın, 3.9 trilyon TL'lik stok içinde günlük işlem hacmi yalnızca 5-6 milyar TL düzeyindedir. Bu sığ piyasa yapısı nedeniyle oluşan faiz verim eğrisi gerçek piyasa koşullarını tam olarak yansıtmamaktadır.
Varlık fiyatları açısından ABD'de %5'i aşan, Türkiye'de ise %40'ın üzerinde seyreden faiz oranları borsa, gayrimenkul ve riskli varlıklar üzerinde büyük bir baskı oluşturmaktadır. Yüksek faiz ortamında varlık fiyatlarının güçlü bir rally yapma ihtimali zayıf görülürken; konjonktürden olumlu ayrışabilecek yegane enstrümanların küresel merkez bankası alımlarıyla desteklenen altın ve yüksek nakit akışı üretebilen sınırlı sayıda hisse senedi olabileceği belirtilmektedir.
🎯 Finans Uzmanı Yorumu
Konuşmacıların ortaya koyduğu tablo, küresel ve yerel piyasalarda yüksek faiz konjonktürünün reel sektörü ve riski yüksek varlık fiyatlarını doğrudan baskıladığını açıkça göstermektedir. Fed'in uzun vadeli tahvil faizlerindeki yükselişe göz yumması ve Türkiye'de sanayi çarklarının yüksek borçlanma maliyetleri sebebiyle durma noktasına gelmesi, orta vadede hisse senetleri ve gayrimenkul gibi geleneksel yatırım araçlarında agresif yükseliş (bullish) beklentilerine girmeyi engellemektedir.
Piyasa sinyalleri doğrultusunda yatırımcıların borsa genelinde geniş kapsamlı alım yapmaktan kaçınması ("BU SEVİYEDEN ALMA") son derece kritik bir yaklaşımdır. BIST tarafında derinleşen likidite sıkışıklığı ve sanayi karlarının faiz yüküne ezilmesi nedeniyle, yalnızca borçsuz, fiyatlama gücü yüksek ve pozitif nakit akışı sunan şirketler dışındaki pozisyonlar risk taşımaktadır. Aynı şekilde, işlem hacminden yoksun olan Türkiye tahvil piyasasında net fiyat oluşumu sağlanana kadar izlemede kalınmalıdır ("BEKLE").
Küresel faizlerin yüksek kalacağı ve itibarî para birimlerine olan güvenin eridiği bir ortamda altın, enflasyona ve finansal çalkantılara karşı en güçlü kalkan olarak öne çıkmaktadır ("BİRİKTİR"). Özellikle Çin başta olmak üzere Doğu Merkez Bankalarının fiziki altın birikimini sürdürmesi, altının portföylerde kademeli olarak artırılması gerektiğini doğrulamaktadır. Yerel tarafta ise kısa vadeli parasal sıkılaşma devam ettiği sürece paranın faizde, para piyasası fonlarında veya TLRF bazlı likit enstrümanlarda tutulması sermaye koruması açısından mantıklı bir durak olmaya devam etmektedir.
Önümüzdeki dönemde sonbahar aylarında yaşanabilecek enerji zamları, bütçe ayarlamaları ve iklim kaynaklı gıda arzı şokları enflasyonda yeniden sıçramalara yol açabilir. Bu nedenle yüksek borçluluğa sahip şirket hisselerinden, kaldıraçlı işlemlerden ve prim beklentisiyle gayrimenkul almaktan uzak durulmalıdır. Mevcut ekonomik konjonktürün temeli "sermayeyi koruma" üzerine kurulmalı, nakit akışı zayıf varlıklar yerine likiditesi yüksek ve güvenli liman niteliğindeki enstrümanlar tercih edilmelidir.
⚠️ Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Kanal: Mesele Ekonomi